De media die racisten die moskeeën in brand steken en vernielen geen label geven, noemden drie Antillianen en één moslim die een synagoge aanvielen wél “terroristen”.
Dit soort berichtgeving is niet alleen onrechtvaardig, maar ook gevaarlijk. Het leidt er namelijk toe dat in de samenleving het zeer schadelijke idee ontstaat dat “het leed van de ene groep belangrijker is dan dat van de andere”. Dit verdiept de verdeeldheid binnen de samenleving.
Dit stuk is niet alleen een kritiek op één krant. Het is tegelijk een oproep aan de hele mediawereld. Want journalistiek brengt een grote verantwoordelijkheid met zich mee.
(De Turkse versie van het nieuws en commentaar staat onderaan. Haber/Yorum’un Hollandacası en altta)
door: İlhan KARAÇAY
In de Nederlandse media speelt al lange tijd een probleem dat niet langer genegeerd kan worden. Sommige kranten berichten niet simpelweg over feiten, maar kiezen er bewust voor om gebeurtenissen uit te vergroten, te verkleinen of in een bepaald kader te plaatsen. Het meest zorgwekkende is dat zij daarmee inspelen op de emoties van de samenleving en de spanningen tussen verschillende groepen verder aanwakkeren. De recente publicatie van De Telegraaf vormt daar opnieuw een treffend voorbeeld van.
Wanneer ik de voorpagina en het bijbehorende artikel bekijk, zie ik niet alleen een nieuwsbericht, maar ook een duidelijke weerspiegeling van een bepaalde mentaliteit.
De krant opent met het grote, schreeuwende woord “TERRORISME” naar aanleiding van een aanval op een synagoge. Grote letters, indringende beelden en een toon die duidelijk bedoeld is om emoties op te roepen en angst te versterken.
Laat daar geen misverstand over bestaan. Een aanval op een gebedshuis, ongeacht of het een synagoge, moskee of kerk betreft, is onacceptabel en moet zonder enige twijfel krachtig worden veroordeeld. Zulke daden zijn misdaden tegen de menselijkheid en tegen het samenleven in een rechtsstaat.
Maar hier begint het echte probleem.
De gevoeligheid en verontwaardiging die De Telegraaf nu toont, worden al jaren niet op dezelfde manier toegepast wanneer het om aanvallen op moskeeën gaat. Die incidenten worden vaak genegeerd of slechts als kleine, onopvallende berichten gebracht. Zonder grote koppen. Zonder zware termen zoals “TERRORISME”.
Zonder de emotionele lading die nu zo nadrukkelijk wordt ingezet.
Daarom moet de vraag gesteld worden. Wordt de term “TERRORISME” bepaald door de aard van de daad, of door de identiteit van het doelwit?
In het artikel wordt gesproken over een explosie op de Zuidas in Amsterdam, een aanval op een synagoge in Rotterdam en incidenten rond een Joodse school. Deze gebeurtenissen worden gepresenteerd als onderdeel van een breder patroon van toenemend antisemitisme. Dat zulke zaken serieus genomen moeten worden, staat buiten kijf. Maar waarom wordt dezelfde ernst niet toegepast wanneer moskeeën doelwit zijn?
Ik wil hier heel duidelijk zijn. Ik veroordeel aanvallen op moskeeën met dezelfde kracht en dezelfde overtuiging als aanvallen op synagogen. Er mag geen enkele vorm van onderscheid bestaan wanneer het gaat om haatmisdrijven. Haat kent geen religie, geen afkomst en geen rechtvaardiging.
Maar wat De Telegraaf hier doet, is precies dat onderscheid maken.
De krant schetst een beeld waarin de ene gemeenschap voortdurend wordt neergezet als slachtoffer dat bescherming nodig heeft, terwijl de angst en onveiligheid van andere gemeenschappen nauwelijks aandacht krijgen. Er wordt uitgebreid geschreven over Joodse inwoners die zich onveilig voelen, over kinderen die niet meer naar buiten durven, over de noodzaak van extra bescherming door de staat.
Nogmaals, niemand zou in angst moeten leven. Dat geldt voor iedereen. Maar waarom wordt dezelfde menselijke maat niet toegepast op moslims wanneer hun gebedshuizen worden aangevallen? Waarom lezen we geen grote koppen over hun angst, hun zorgen en hun veiligheid?
Omdat hier geen sprake is van neutrale journalistiek, maar van framing.
Dit soort berichtgeving is niet alleen oneerlijk, maar ook gevaarlijk. Het creëert een hiërarchie van slachtoffers. Het suggereert dat het lijden van de ene groep zwaarder weegt dan dat van een andere. En dat is precies hoe verdeeldheid ontstaat in een samenleving.
Juist in tijden van internationale spanningen, zoals de conflicten rond Gaza, Israël, Libanon en Iran, is zorgvuldige en evenwichtige berichtgeving essentieel. De emoties lopen hoog op, en dat vraagt om verantwoordelijkheid van de media. Niet om sensatie. Niet om eenzijdige verhalen. Maar om nuance, balans en rechtvaardigheid.
De Telegraaf kiest helaas opnieuw voor het tegenovergestelde. In plaats van te verbinden, vergroot zij de tegenstellingen. In plaats van te informeren, stuurt zij de perceptie van het publiek.
Daarmee draagt zij niet bij aan rust, maar aan verdere polarisatie.
Dit is daarom niet slechts een kritiek op één krant. Dit is een oproep aan de gehele mediawereld. Journalistiek draagt een grote verantwoordelijkheid. De manier waarop nieuws wordt gebracht, beïnvloedt hoe mensen elkaar zien en hoe samenlevingen functioneren.
Wanneer die verantwoordelijkheid wordt losgelaten, verliest de media haar geloofwaardigheid.
En wanneer rechtvaardigheid selectief wordt toegepast, houdt zij op rechtvaardigheid te zijn.
Echte journalistiek betekent dat elke vorm van onrecht, tegen wie dan ook, met dezelfde ernst en dezelfde gevoeligheid wordt behandeld. Zonder onderscheid. Zonder dubbele standaarden.
Alles daarbuiten is geen journalistiek meer, maar beïnvloeding.
En precies dát is wat hier aan de hand is.
Camileri yakıp yıkan ırkçılara etiket yapıştırmayan medya, sinagog saldırısı yapan 3 Antilyanlı ve bir müslümana ‘terörist’ dedi.
Bu tür yayıncılık sadece adaletsiz değil, aynı zamanda tehlikelidir. Çünkü toplumda “kimin acısı daha önemli” gibi son derece zararlı bir düşüncenin oluşmasına neden olur. Bu da toplum içindeki ayrışmayı derinleştirir.
Bu yazı sadece bir gazeteye yönelik eleştiri değildir. Aynı zamanda tüm medya dünyasına yapılmış bir çağrıdır. Çünkü gazetecilik büyük bir sorumluluktur.
İlhan KARAÇAY yazdı:
Hollanda medyasında uzun zamandır görmezden gelinemeyecek bir sorun yaşanıyor. Bazı gazeteler, olayları olduğu gibi aktarmak yerine, bilinçli olarak büyütüyor, küçültüyor ya da belirli bir çerçeveye oturtuyor. En kaygı verici olan ise, bunu yaparken toplumun duygularıyla oynamaları ve farklı gruplar arasındaki gerilimi daha da artırmalarıdır. De Telegraaf’ın son yayını, bunun bir kez daha çarpıcı bir örneğidir.
Ön sayfaya ve ilgili habere baktığımda, sadece bir haber değil, aynı zamanda belirli bir zihniyetin açık bir yansımasını görüyorum. Gazete, bir sinagoga yapılan saldırıyı “TERÖRİZM” başlığıyla veriyor. Büyük harfler, çarpıcı görüntüler ve açıkça duyguları harekete geçirmeyi amaçlayan bir dil kullanılıyor.
Bunu açıkça ifade edelim. Bir ibadethaneye yapılan saldırı, ister sinagog, ister cami, ister kilise olsun, kabul edilemez ve tereddütsüz şekilde en sert biçimde kınanmalıdır. Bu tür eylemler, insanlığa ve hukuk düzenine karşı işlenmiş suçlardır.
Ancak asıl sorun tam da burada başlıyor.
De Telegraaf’ın dün gösterdiği hassasiyet, yıllardır camilere yönelik saldırılarda aynı şekilde gösterilmiyor. Bu tür olaylar ya görmezden geliniyor ya da küçük, dikkat çekmeyen haberler olarak veriliyor. Büyük başlıklar yok. “Terörizm” gibi ağır ifadeler yok. Duygusal vurgu yok.
Bu noktada şu soru sorulmalıdır. “TERÖRİZM” kavramını belirleyen şey, yapılan eylemin kendisi midir, yoksa hedef alınan yerin kimliği midir?
Haberde Amsterdam Zuidas’ta meydana gelen bir patlamadan, Rotterdam’daki bir sinagoga yapılan saldırıdan ve bir Yahudi okuluna yönelik olaylardan söz ediliyor. Tüm bunlar, artan antisemitizmin bir parçası olarak sunuluyor. Bu olayların ciddiyetle ele alınması elbette doğrudur. Ancak aynı ciddiyet neden camilere yapılan saldırılarda gösterilmemektedir?
Burada çok net konuşuyorum. Camilere yapılan saldırıları da, sinagoglara yapılan saldırıları da aynı güçle ve aynı kararlılıkla kınıyorum. Nefret suçlarında hiçbir ayrım yapılamaz. Nefretin dini, kökeni ve bahanesi yoktur.
Ancak De Telegraaf tam olarak bu ayrımı yapmaktadır.
Gazete, bir kesimi sürekli korunması gereken mağdur olarak sunarken, diğer kesimlerin yaşadığı korku ve güvensizliği neredeyse yok saymaktadır. Yahudi toplumunun korku içinde yaşadığı, çocukların dışarı çıkamadığı, devletin daha fazla koruma sağlaması gerektiği uzun uzun anlatılmaktadır.
Bir kez daha altını çiziyorum. Hiç kimse korku içinde yaşamamalıdır. Bu, herkes için geçerli bir haktır. Ancak aynı yaklaşım neden camilere saldırı olduğunda Müslümanlar için gösterilmiyor? Neden onların korkusu, endişesi ve yaşadığı travma manşetlere taşınmıyor?
Çünkü burada tarafsız gazetecilik yok, yönlendirme vardır.
Bu tür yayıncılık sadece adaletsiz değil, aynı zamanda tehlikelidir. Çünkü toplumda “kimin acısı daha önemli” gibi son derece zararlı bir düşüncenin oluşmasına neden olur. Bu da toplum içindeki ayrışmayı derinleştirir.
Tam da bu nedenle, özellikle Gazze, İsrail, Lübnan ve İran çevresinde yaşanan gelişmelerin yarattığı uluslararası gerilim ortamında, medyanın daha dikkatli ve dengeli olması gerekir. Duyguların yükseldiği böyle dönemlerde sorumluluk duygusu ön planda olmalıdır. Sansasyon değil. Tek taraflı anlatım değil. Aksine, denge ve adalet esastır.
Ne yazık ki De Telegraaf bir kez daha bunun tersini yapmaktadır. Toplumu sakinleştirmek yerine, gerilimi artırmaktadır. Bilgilendirmek yerine, algı oluşturmaktadır.
Bu nedenle bu yazı sadece bir gazeteye yönelik eleştiri değildir. Aynı zamanda tüm medya dünyasına yapılmış bir çağrıdır. Çünkü gazetecilik büyük bir sorumluluktur. Haberlerin sunuluş biçimi, insanların birbirini nasıl gördüğünü ve toplumun nasıl şekillendiğini doğrudan etkiler.
Bu sorumluluk ihmal edildiğinde, medya güvenilirliğini kaybeder.
Adalet seçici olduğunda artık adalet değildir.
Gerçek gazetecilik, kime yapılırsa yapılsın, her haksızlığı aynı duyarlılıkla ele almaktır.
Ayrım yapmadan. Çifte standart uygulamadan.
Bunun dışındaki her şey gazetecilik değil, yönlendirmedir.
Ve bugün yaşanan tam olarak budur.
