*Dördüncü kez “Yılın Hakemi” seçildi ve Altın Kartı aldı.

*De Telegraaf’ın geniş haberi, Hollanda’nın Türk kökenli elit hakemi Serdar Gözübüyük’ü yeniden gündemin merkezine taşıdı.

*Bu, 12 yaşında bir hayal kuran, 16 yaşında sahaya düdükle çıkan, gösterişten uzak kalıp, her maçta kendisini yeniden kanıtlayan bir çocuğun Avrupa futbolunun zirvesine yürüyüşüdür.

*Serdar Gözübüyük, dördüncü kez Hollanda’nın en iyi hakemi seçildi. Fakat Altın Kart’ın asıl anlamı, ödül törenindeki alkışlardan çok, çocukluğundan bugüne taşıdığı çalışma ve vazgeçmeme iradesinde saklı.

*Henüz 16 yaşındayken oyunu okuyabilen, futbolcuyla doğru mesafeyi kuran ve karttan önce konuşmayı tercih eden Gözübüyük, amatör sahalardan Avrupa’nın büyük statlarına adım adım yükseldi.

*Eşi Tuğba ve ailesi, bu uzun yürüyüşün görünmeyen ortakları oldu. Gözübüyük, dördüncü Altın Kart’ını alırken başarıyı ailesiyle paylaştı ve kendisine verilen Avrupa fırsatlarının karşılığını vermek zorunda olduğunu söyledi.

*Gözübüyük’ün hikâyesi Türkiye’ye de önemli bir soru yöneltiyor: Büyük hakemi yalnızca yetenek mi yetiştirir, yoksa O’nu hatalarıyla birlikte koruyan ve geliştiren bir sistem mi?

(Haberin Hollandacası, Türkçe haberin hemen altında.
De Nederlandse versie van het artikel staat direct onder de Turkse tekst.)

İlhan KARAÇAY yazdı:

De Telegraaf’ın spor eki, Serdar Gözübüyük ile eşi Tuğba’nın mutluluğunu kapağına taşıdı. Dördüncü kez “Yılın en iyi hakemi” seçilen Gözübüyük, yaşadığı heyecanı, “Bu ödül bende büyük duygular uyandırdı” sözleriyle dile getirdi.

ÖDÜL TÖRENİNDEKİ FOTOĞRAFIN ARKASINDA UZUN BİR YOL VAR

Fotoğrafta Serdar Gözübüyük ile eşi Tuğba yan yana duruyor. Önlerinde açılmış bir ödül kutusu, ellerinde dördüncü Altın Kart’ın gururu var. Gazete kapağındaki görüntü, dışarıdan bakıldığında mutlu bir tören anı. Oysa o karenin arkasında otuz yıla yaklaşan bir emek, yüzlerce maç, sayısız sınav ve sessizce aşılmış birçok engel bulunuyor.

Gözübüyük ödülü alırken futbolun iki büyük ismi Ruud Gullit ile Björn Kuipers’in törene gelmesinin kendisini duygulandırdığını söyledi. Fakat teşekkür listesinin en başına ailesini ve eşini koydu. Çünkü bir hakemin başarısı yalnızca doksan dakika boyunca verdiği kararlarla oluşmuyor. Yolculuklar, antrenmanlar, fizik testleri, eleştiriler, hatalar ve yeniden sahaya çıkma cesareti evin içinde de yaşanıyor.

“Bu benim için bir çocukluk hayali. İki futbol efsanesinin bana bu ödülü vermek için burada bulunması, bunu daha da özel kılıyor.”
Serdar Gözübüyük

12 YAŞINDA KURULAN HAYAL

Gözübüyük, hakemlik yoluna 12 yaşında adım attığını anlatıyor. O yaşta birçok çocuk büyük bir futbolcu olmayı düşlerken, O oyunun başka bir yerinde durmayı seçti. Topun peşinde koşanlardan değil, oyunun adaletini ve düzenini sağlayanlardan biri olmak istedi.

Bu karar, yıllar sonra verilmiş bir meslek tercihi değildi. Çocukluk çağında başlayan, amatör sahalarda büyüyen ve her yeni görevle biraz daha ciddileşen bir hayaldi. Futbolcuların küçük kulüplerden büyük statlara yürüdüğü gibi, genç hakem de en alt kademelerden başlayıp ülkenin ve Avrupa’nın en önemli karşılaşmalarına ulaşmayı hedefledi.

Bugün elinde dört Altın Kart bulunması, o 12 yaşındaki çocuğun hayalinin karşılığı. Fakat Gözübüyük hâlâ tamamlanmış bir kariyerden söz etmiyor. Çünkü çocukluk hayalinin önünde şimdi başka bir kapı var: Büyük bir Avrupa Şampiyonası’nda sahaya çıkmak.

De Telegraaf, kapak haberinin yanı sıra iki sayfalık geniş bir dosyada, Gözübüyük’ün dördüncü Altın Kart’ını ve EK 2028 yolundaki hedefini anlattı. Fotoğraftakiler soldan sağa: Hakemlerin sponsoru ARAG’ın Genel Müdürü Kees Veenhof, ünlü futbolcu Ruud Gullit, “Yılın Hakemi” Serdar Gözübüyük, ödülü altı kez kazanan Björn Kuipers ve Gassan Diamonds’tan David Bijlsma.

16 YAŞINDAKİ HAKEMİN, YAŞINDAN BÜYÜK OLGUNLUĞU

Gözübüyük’ü gençlik yıllarından tanıyanların sıkça kullandığı bir cümle vardı: “Yaşından büyük bir olgunluk.”
Henüz 16 yaşında maç yönetirken bile oyunu okuyabiliyor, futbolcuyla arasındaki mesafeyi ayarlıyor ve düdüğü kişisel bir güç gösterisine çevirmiyordu.

O’nu yaşıtlarından ayıran en önemli özellik, karttan önce iletişimi, cezadan önce iknayı seçmesiydi. Sert görünmeye çalışmak yerine oyunun dilini öğreniyordu. Bağırarak otorite kurmak kolaydı.
Asıl güç, futbolcunun kararınızı kabul etmesini sağlamaktı.

Bu yaklaşım küçük sahalarda başladı. Zamanla Hollanda liglerine, ardından Avrupa Kupaları’na taşındı. Gözübüyük’ün hakemliği hiçbir zaman “Ben buradayım” diye bağırmadı. O, hakem ne kadar az görünürse futbolun o kadar çok görüneceğini erken yaşta anlamıştı.

Genç yaşta başlayan hakemlik yolunda, sakinlik ve doğru beden dili Gözübüyük’ün en güçlü araçları oldu.

DICK JOL’UN ANLATTIĞI “90 DAKİKALIK HAKEM”

Serdar Gözübüyük’ün kişiliğini uzun teknik değerlendirmelerden daha iyi anlatan bir sahne var.
2001 yılında Bayern Münih ile Valencia arasındaki Şampiyonlar Ligi finalini yöneten eski dünya hakemi Dick Jol, O’nu “90 dakikalık hakem” olarak tanımlıyor.

Bu tanım, yalnızca maç süresini ifade etmiyor. Gösteriş peşinde koşmayan, kulislerde dolaşmayan, protokolde görünmek istemeyen ve bütün dikkatini yöneteceği karşılaşmaya veren hakem anlamına geliyor.

“Stadyuma geliyor, arabasını park ediyor, protokol odalarına gitmiyor. Soyunma odasına geçiyor, ısınıyor, maçını yönetiyor ve evine dönüyor.”
Dick Jol

Jol’a göre Gözübüyük’ün son yıllardaki yükselişi tesadüf değildi. “Hakemlik adeta kanında dolaşıyor” diyerek O’nun sahadaki gelişimine dikkat çekti. Bu övgünün önemi şuradaydı: Gözübüyük’ün başarısı yalnızca doğru düdüklerden değil, işini gösteriye çevirmeyen karakterinden doğuyordu.

Dick Jol’un “90 dakikalık hakem” dediği Gözübüyük, bütün dikkatini yönettiği maça veriyor.

BİR TÜRK AİLESİNİN ÇOCUĞU, BİR AİLENİN ORTAK EMEĞİ

Gözübüyük’ün hikâyesi, Avrupa’daki Türk toplumunun hikâyesinden ayrı düşünülemez. Göçmen kökenli bir ailenin çocuğu olarak Hollanda futbol düzeninde yükselmek, yalnızca yetenekle açıklanabilecek bir başarı değil. Sabır, çalışma disiplini, eleştiriye dayanma gücü ve vazgeçmemek bu yolun görünmeyen parçalarıydı.

Björn Kuipers de Gözübüyük’ü anlatırken yetiştiği Türk ailesindeki “vazgeçmemek” anlayışına dikkat çekti. Bu kültür, genç hakemin başarısızlıkları kişisel yenilgi olarak değil, aşılması gereken yeni sınavlar olarak görmesini sağladı.

Bugün bu hikâyede eşi Tuğba’nın da ayrı bir yeri var. De Telegraaf’ın kapağına taşınan fotoğrafta yalnızca ödül alan bir hakem ile eşi görülmüyor. Yıllardır aynı programı, aynı gerginliği ve aynı hayali paylaşan iki insan görülüyor. Gözübüyük’ün ödül konuşmasındaki aile vurgusu, bu nedenle törensel bir teşekkür değil, başarının ortaklarına verilmiş bir haktı.

Gözübüyük, dördüncü Altın Kart’ını alırken ailesine, eşi Tuğba’ya, KNVB’ye ve kendisine sunulan fırsatlara teşekkür etti.

2009’DA BAŞLAYAN ULUSLARARASI ÇIRAKLIK

Altın Kart’ı altı kez kazanan rekortmen hakem Björn Kuipers.

Gözübüyük ile Björn Kuipers’in yolları yaklaşık 17 yıl önce kesişti. Gözübüyük 2009’da profesyonel futbola adım attığında, Kuipers Hollanda’nın uluslararası alandaki en güçlü hakemlerinden biriydi. Genç hakem, büyük Avrupa maçlarına O’nun yanında dördüncü hakem olarak gitti.

Bu görevler, dışarıdan bakıldığında yalnızca yedek hakemlik gibi görünebilir. Oysa büyük maçın hazırlığını, hakem ekibinin ilişkisini, soyunma odasındaki sessizliği ve tribün baskısını yakından öğrenmenin en önemli okuluydu. Gözübüyük, Avrupa hakemliğinin yalnızca doksan dakikadan ibaret olmadığını Kuipers’in yanında gördü.

Kuipers uluslararası kariyerini bitirdiğinde, Gözübüyük UEFA elit listesinde O’nun bıraktığı yere yükseldi. Kuipers bunu şakayla, “Elit listedeki yerimi O aldı” diye anlatıyor. Gerçekte ise bu, bir kuşaktan diğerine geçen büyük bir meslekî mirastı.

HATA YAPMAMAK DEĞİL, HATADAN SONRA AYAKTA KALMAK

Gözübüyük’ün bugünkü seviyesine yalnızca doğru kararlarla geldiğini düşünmek yanıltıcı olur. Her hakem gibi O da hata yaptı, eleştirildi ve bazı maçlardan sonra kendisini sorguladı. Asıl fark, hatanın ardından verdiği tepkiydi.

Kuipers’in yeni De Telegraaf haberindeki en değerli mesajı bu noktada ortaya çıkıyor: “Mükemmel maç yönetmek mümkün değildir. VAR kritik bir hatayı ortaya çıkarabilir. Hakem, o yanlışın maçın geri kalanını yönetmesine izin vermemelidir. Sırtını dik tutmalı, karar vermeye ve oyunu kontrol etmeye devam etmelidir.”

Gözübüyük’ün gelişimini sağlayan sistem de O’nu bir hatadan sonra silmedi. Hatasını analiz etti, eksikleri üzerinde çalıştı ve yeniden sahaya gönderdi. Bu güven, hakemin kendisini savunmaya değil, oyunu yönetmeye odaklanmasını sağladı.

100 AVRUPA MAÇI, BİR SAYIDAN ÇOK DAHA FAZLASI

Gözübüyük’ün UEFA’nın Avrupa kulüp turnuvalarında 100 maça ulaşması, bu uzun yolun en önemli duraklarından biri oldu. Şampiyonlar Ligi, Avrupa Ligi ve Konferans Ligi’nde yıllarca görev alabilmek; yalnızca kuralları bilmek değil, her sezon yeniden güven kazanmak demekti.

Fizik testleri, maç raporları, VAR uyumu, ekip çalışması ve baskı altında karar verebilme gücü…
Bunların her biri, 100 maçlık yolculuğun görünmeyen sınavlarıydı. UEFA ile KNVB’nin verdiği plaket, tek bir gecenin başarısını değil, yıllar boyunca korunan istikrarı temsil ediyordu.

Serdar Gözübüyük, 100’üncü Avrupa maçı nedeniyle UEFA ve KNVB tarafından onurlandırıldı.

TÜRK TAKIMLARINDAN UZAK TUTULAN TÜRK KÖKENLİ HAKEM

Gözübüyük’ün 100 Avrupa maçında hiçbir Türk takımının karşılaşmasını yönetmemesi dikkat çekici bir ayrıntıydı. UEFA, hakem atamalarında yalnızca gerçek tarafsızlığı değil, tarafsızlığın görünümünü de koruyor. Köken veya duygusal bağ üzerinden doğabilecek en küçük tartışma ihtimalini baştan kapatıyor.

Bu nedenle Türk kulüplerinin maçlarından uzak tutulması, Gözübüyük’e duyulan güvensizlik değil; O’nun tartışmasız hakem profilini koruma tercihiydi. Avrupa futbolunda bazen bir hakemin değeri, yönettiği maçlar kadar bilinçli biçimde verilmediği maçlarla da anlaşılır.

DÖRDÜNCÜ ALTIN KART: ÇOCUKLUK HAYALİNİN YENİ DURAĞI

De Telegraaf’ın eski milli futbolcular arasında düzenlediği oylama, Gözübüyük’ü dördüncü kez Hollanda’nın en iyi hakemi seçti. Björn Kuipers bu ödülü kariyerinde altı kez kazanmıştı. Gözübüyük şimdi o rekora iki adım uzakta.

Fakat ödülün değeri yalnızca sayıda değil. Oy verenler, büyük maçların baskısını yaşamış eski futbolculardı. Otoriteyi, iletişimi, futbolcunun psikolojisini ve hakemin oyunun akışına etkisini biliyorlardı. Gözübüyük’ü seçmeleri, sahadaki güvenin futbolun içinden gelenler tarafından kabul edilmesi anlamına geliyordu.

Altın Kart oylamasında eski milli futbolcuların büyük çoğunluğu tercihini Serdar Gözübüyük’ten yana kullandı.

GULLIT’İN ESPRİSİNDEKİ CİDDİ MESAJ

Ruud Gullit ödül töreninde Gözübüyük’ün “Avrupa Şampiyonası’na gitmek için daha ne yapmalıyım?” sorusuna esprili bir cevap verdi: “Belki ellerinin üzerinde durmalısın.” Ardından dördüncü Altın Kart’ın zaten çok şey anlattığını söyledi.

Bu sözün arkasında ciddi bir mesaj vardı. Gözübüyük Hollanda’da kendisini kanıtlamıştı. Artık beklenti, ülke içindeki yeni bir ödülden çok, büyük turnuvada sahaya çıkmasıydı.

Ruud Gullit, Gözübüyük’ü 2028 Avrupa Şampiyonası’nda görmek istediğini söyledi.

EK 2028’E GİDEN DAR YOL

2028 Avrupa Şampiyonası, Gözübüyük’ün çocukluk hayalinin bugünkü büyük hedefi. Ancak yol kolay değil. UEFA’nın uluslararası listesinde yaklaşık 35 hakem bulunuyor; turnuvaya bunların yalnızca 18’i gidecek.

Kuipers’in bu konudaki değerlendirmesi kısa ve gerçekçi: Gözübüyük’ün şansı var, ama doğru zamanda en iyi formuna ulaşmak zorunda. Geçmişte kazanılan ödüller kapıyı aralıyor; turnuva biletini ise önümüzdeki iki yıldaki performans belirleyecek.

TÜRKİYE’NİN ÇIKARMASI GEREKEN DERS

Gözübüyük’ün hikâyesi ister istemez Türkiye’deki hakemlik düzenini düşündürüyor. Türkiye’de bir derbi, hakemin bütün kariyerini gölgeleyebiliyor. Bir karar günlerce tartışılıyor, yöneticiler isim vererek hedef gösteriyor ve sosyal medya birkaç saat içinde hakemin itibarını tüketiyor.

Hollanda’da ise hakem bir maçtan ibaret görülmüyor. Yanlış yaptığında analiz ediliyor, gerekiyorsa dinlendiriliyor, eksikleri üzerinde çalışılıyor ve yeniden sahaya hazırlanıyor. Hata kabul ediliyor; fakat hatada ısrar kabul edilmiyor. Bu ayrım, yetenekli bir genci korkuyla değil özgüvenle büyütüyor.

Türkiye’de de Gözübüyük kadar yetenekli genç hakemler bulunabilir. Asıl soru, bu gençleri kaç yıl sabırla koruyabildiğimizdir. Büyük hakem yalnızca düdük yeteneğiyle değil, O’nu geliştiren ve bir hatadan sonra yok etmeyen kurumlarla yetişir.

Gözübüyük, futbolcuyla çatışmadan otorite kuran hakemlik anlayışıyla öne çıktı.

SONUÇ: ÖDÜLLERİN ARDINDA BİR İNSAN HİKÂYESİ

Serdar Gözübüyük’ün elinde bugün dört Altın Kart, arkasında 100 Avrupa maçı ve önünde 2028 Avrupa Şampiyonası hedefi var. Fakat O’nun hikâyesini değerli kılan yalnızca bu rakamlar değil.

Asıl hikâye, 12 yaşında başlayan hayalde…
16 yaşında gösterilen olgunlukta…
Protokol salonuna uğramadan soyunma odasına yürüyen “90 dakikalık hakem”de…
Bir hata sonrası yeniden sahaya çıkabilmekte…
Ailesinin, eşi Tuğba’nın ve kendisine güvenen insanların desteğinde saklı.

Gözübüyük şimdi Kuipers’in rekoruna ve Avrupa Şampiyonası’na doğru yürüyor. O hedefe ulaşıp ulaşmayacağını önümüzdeki iki yıl gösterecek. Fakat bir gerçek şimdiden değişmeyecek: Göçmen kökenli bir Türk ailesinin çocuğu, Avrupa futbolunun karar noktasında güvenin ve profesyonelliğin simgelerinden biri oldu.

                     *******************

                NEDERLANDSE VERSIE

NEDERLAND PRAAT OVER TOPSCHEIDSRECHTER SERDAR GÖZÜBÜYÜK VAN TURKSE AFKOMST: ZIJN DROOM, DIE OP ZIJN TWAALFDE BEGON, BEREIKTE DE TOP VAN NEDERLAND…

*Voor de vierde keer uitgeroepen tot ‘Scheidsrechter van het Jaar’ en onderscheiden met de Gouden Kaart.

*Het uitgebreide artikel van De Telegraaf plaatste de Nederlandse topscheidsrechter van Turkse afkomst Serdar Gözübüyük opnieuw volop in de belangstelling.

*Dit is de opmars naar de top van het Europese voetbal van een jongen die op zijn twaalfde een droom kreeg, op zijn zestiende met de fluit het veld betrad, wars bleef van uiterlijk vertoon en zich in iedere wedstrijd opnieuw bewees.

*Serdar Gözübüyük werd voor de vierde keer uitgeroepen tot beste scheidsrechter van Nederland. De werkelijke betekenis van de Gouden Kaart schuilt echter niet zozeer in het applaus tijdens de prijsuitreiking, als wel in de werklust en de onverzettelijkheid die hij sinds zijn jeugd met zich meedraagt.

*Al op zijn zestiende las Gözübüyük het spel, bewaarde hij de juiste afstand tot de spelers en koos hij liever voor een gesprek dan voor een kaart. Zo klom hij stap voor stap op van de amateurvelden naar de grote stadions van Europa.

*Zijn vrouw Tuğba en zijn familie werden de onzichtbare partners van deze lange tocht. Bij het in ontvangst nemen van zijn vierde Gouden Kaart deelde Gözübüyük zijn succes met zijn gezin en zei hij dat hij de Europese kansen die hem waren geboden, moest waarmaken.

*Het verhaal van Gözübüyük stelt ook Türkiye een belangrijke vraag: wordt een grote scheidsrechter uitsluitend door talent gevormd, of door een systeem dat hem beschermt, ook wanneer hij fouten maakt, en hem verder helpt groeien?

İlhan KARAÇAY schreef:

De sportbijlage van De Telegraaf bracht de vreugde van Serdar Gözübüyük en zijn vrouw Tuğba op de voorpagina. Gözübüyük, die voor de vierde keer tot ‘Scheidsrechter van het Jaar’ werd gekozen, verwoordde zijn gevoelens met de woorden: ‘Dit maakt veel emotie los.’

ACHTER DE FOTO VAN DE PRIJSUITREIKING LIGT EEN LANGE WEG

Op de foto staan Serdar Gözübüyük en zijn vrouw Tuğba naast elkaar. Voor hen ligt een geopende doos met de vierde Gouden Kaart, die zij vol trots tonen. Op het eerste gezicht is het beeld op de voorpagina een gelukkig moment tijdens een feestelijke uitreiking. Achter die ene foto gaan echter bijna dertig jaar hard werken, honderden wedstrijden, talloze beproevingen en vele in stilte overwonnen hindernissen schuil.

Toen Gözübüyük de prijs in ontvangst nam, zei hij dat de aanwezigheid van twee grote namen uit het voetbal, Ruud Gullit en Björn Kuipers, hem diep raakte. Maar in zijn dankwoord zette hij zijn familie en zijn vrouw op de eerste plaats. Het succes van een scheidsrechter ontstaat immers niet alleen door de beslissingen die hij gedurende negentig minuten neemt. Ook thuis worden de reizen, trainingen, conditietests, kritiek, fouten en de moed om telkens opnieuw het veld op te gaan, meebeleefd.

‘Dit is voor mij een jongensdroom. Dat twee voetballegendes hier zijn om mij deze prijs te overhandigen, maakt het nog specialer.’
Serdar Gözübüyük

EEN DROOM DIE OP ZIJN TWAALFDE BEGON

Gözübüyük vertelt dat hij op zijn twaalfde aan zijn weg als scheidsrechter begon. Terwijl veel kinderen op die leeftijd ervan dromen een grote voetballer te worden, koos hij voor een andere positie in het spel. Hij wilde niet een van degenen zijn die achter de bal aan lopen, maar iemand die binnen het spel voor rechtvaardigheid en orde zorgt.

Dit was geen beroepskeuze die hij pas jaren later maakte. Het was een droom die in zijn jeugd ontstond, op de amateurvelden groeide en met iedere nieuwe aanstelling serieuzer werd. Zoals voetballers van kleine clubs naar grote stadions trekken, wilde de jonge scheidsrechter vanaf het laagste niveau doorgroeien naar de belangrijkste wedstrijden van Nederland en Europa.

Dat hij vandaag vier Gouden Kaarten in handen heeft, is de verwezenlijking van de droom van die twaalfjarige jongen. Toch spreekt Gözübüyük nog altijd niet over een voltooide loopbaan. Voor zijn jongensdroom staat nu immers een nieuwe deur open: fluiten op een groot Europees kampioenschap.

Naast het voorpaginaverhaal wijdde De Telegraaf een uitgebreid dossier van twee pagina’s aan de vierde Gouden Kaart van Gözübüyük en zijn doel op weg naar het EK 2028. Op de foto van links naar rechts: Kees Veenhof, algemeen directeur van scheidsrechtersponsor ARAG, voetballegende Ruud Gullit, ‘Scheidsrechter van het Jaar’ Serdar Gözübüyük, zesvoudig winnaar Björn Kuipers en David Bijlsma van Gassan Diamonds.

DE ZESTIENJARIGE SCHEIDSRECHTER MET EEN OPMERKELIJKE VOLWASSENHEID

Mensen die Gözübüyük uit zijn jeugdjaren kennen, gebruikten vaak dezelfde woorden: ‘Volwassener dan zijn leeftijd deed vermoeden.’
Zelfs toen hij op zijn zestiende wedstrijden leidde, kon hij het spel al lezen, de juiste afstand tot de spelers bewaren en weigerde hij van de fluit een persoonlijk machtsmiddel te maken.

Wat hem van zijn leeftijdgenoten onderscheidde, was dat hij eerst communiceerde voordat hij een kaart trok en probeerde te overtuigen voordat hij een straf oplegde. In plaats van streng te willen overkomen, leerde hij de taal van het spel. Autoriteit afdwingen door te schreeuwen was eenvoudig. De werkelijke kracht lag erin dat de speler zijn beslissing aanvaardde.

Deze werkwijze begon op de kleine velden. Die werkwijze zette hij voort in de Nederlandse competities en vervolgens in de Europese bekertoernooien.
De arbitrage van Gözübüyük schreeuwde nooit: ‘Hier ben ik.’
Hij begreep al vroeg dat het voetbal Hij zette des te zichtbaarder wordt naarmate de scheidsrechter minder opvalt.

Rust en de juiste lichaamstaal werden de krachtigste instrumenten van Gözübüyük op de weg die hij al jong als scheidsrechter insloeg.

DE ‘SCHEIDSRECHTER VOOR NEGENTIG MINUTEN’ VAN DICK JOL

Er is een scène die het karakter van Serdar Gözübüyük beter beschrijft dan lange technische analyses.
Voormalig topscheidsrechter Dick Jol, die in 2001 de Champions League-finale tussen Bayern München en Valencia leidde, noemt hem een ‘scheidsrechter voor negentig minuten’.

Daarmee doelt Jol niet alleen op de duur van de wedstrijd. Hij bedoelt een scheidsrechter die geen vertoon zoekt, niet in de wandelgangen rondhangt, niet in de protocollaire ruimten wil worden gezien en al zijn aandacht richt op de wedstrijd die hij moet leiden.

‘Hij komt naar het stadion, parkeert zijn auto en gaat niet naar de ontvangstruimten. Hij loopt naar de kleedkamer, doet zijn warming-up, leidt zijn wedstrijd en gaat naar huis.’
Dick Jol

Volgens Jol was de opmars van Gözübüyük in de afgelopen jaren geen toeval. Met de woorden ‘Het scheidsrechtersvak zit hem als het ware in het bloed’ wees hij op diens ontwikkeling op het veld. Daarin lag het belang van dit compliment: het succes van Gözübüyük kwam niet alleen voort uit juiste beslissingen, maar ook uit zijn karakter, waarmee hij zijn werk nooit tot een show maakte.

Gözübüyük, door Dick Jol een ‘scheidsrechter voor negentig minuten’ genoemd, richt al zijn aandacht op de wedstrijd die hij leidt.

HET KIND VAN EEN TURKS GEZIN EN DE GEZAMENLIJKE INSPANNING VAN EEN FAMILIE

Het verhaal van Gözübüyük kan niet los worden gezien van het verhaal van de Turkse gemeenschap in Europa. Als kind uit een migrantengezin doorgroeien binnen het Nederlandse voetbalstelsel is een prestatie die niet alleen met talent kan worden verklaard. Geduld, werkdiscipline, het vermogen kritiek te verdragen en nooit opgeven waren de onzichtbare onderdelen van die weg.

Ook Björn Kuipers wees bij zijn beschrijving van Gözübüyük op de mentaliteit van ‘nooit opgeven’ binnen het Turkse gezin waarin hij opgroeide. Die cultuur hielp de jonge scheidsrechter om tegenslagen niet als persoonlijke nederlagen te beschouwen, maar als nieuwe beproevingen die hij moest overwinnen.

Ook zijn vrouw Tuğba neemt in dit verhaal een bijzondere plaats in. Op de foto die De Telegraaf op de voorpagina plaatste, zien we niet alleen een bekroonde scheidsrechter en zijn vrouw. We zien twee mensen die al jarenlang hetzelfde programma, dezelfde spanning en dezelfde droom delen. De nadruk die Gözübüyük in zijn dankwoord op zijn familie legde, was daarom geen ceremoniële beleefdheid, maar een erkenning van degenen die in zijn succes delen.

Bij het ontvangen van zijn vierde Gouden Kaart bedankte Gözübüyük zijn familie, zijn vrouw Tuğba, de KNVB en iedereen die hem kansen had geboden.

DE INTERNATIONALE LEERSCHOOL DIE IN 2009 BEGON

Recordhouder Björn Kuipers, die de Gouden Kaart zes keer won.

De wegen van Gözübüyük en Björn Kuipers kruisten elkaar ongeveer zeventien jaar geleden. Toen Gözübüyük in 2009 zijn intrede deed in het betaald voetbal, behoorde Kuipers internationaal tot de sterkste scheidsrechters van Nederland. De jonge arbiter ging als vierde official met hem mee naar grote Europese wedstrijden.

Van buitenaf lijken zulke opdrachten misschien niet meer dan een rol als reserveofficial. In werkelijkheid vormden zij de belangrijkste leerschool om de voorbereiding op een grote wedstrijd, de samenwerking binnen het arbitrale team, de stilte in de kleedkamer en de druk vanaf de tribunes van dichtbij te ervaren. Naast Kuipers zag Gözübüyük dat Europese arbitrage uit veel meer bestaat dan negentig minuten op het veld.

Toen Kuipers zijn internationale loopbaan beëindigde, klom Gözübüyük op de elitelijst van de UEFA naar de plaats die hij had achtergelaten. Kuipers vertelt het met een grap: ‘Hij nam mijn plaats op de elitelijst over.’ In werkelijkheid ging het om een grote vaktraditie die van de ene generatie op de andere werd overgedragen..

NIET FOUTLOOS BLIJVEN MAAR NA EEN FOUT OVEREIND BLIJVEN

Het zou misleidend zijn te denken dat Gözübüyük zijn huidige niveau uitsluitend met juiste beslissingen bereikte. Zoals iedere scheidsrechter maakte ook hij fouten, kreeg hij kritiek en twijfelde hij na sommige wedstrijden aan zichzelf. Het verschil zat in zijn reactie daarna.

De belangrijkste boodschap van Kuipers in het nieuwe artikel van De Telegraaf komt op dit punt naar voren: ‘Een perfecte wedstrijd fluiten is onmogelijk. De VAR kan een cruciale fout blootleggen. Een scheidsrechter mag niet toestaan dat die fout de rest van zijn wedstrijd bepaalt. Hij moet zijn rug rechten, beslissingen blijven nemen en de wedstrijd onder controle houden.’

Ook het systeem dat Gözübüyük hielp groeien, schreef hem na één fout niet af. Zijn fout werd geanalyseerd, hij werkte aan zijn tekortkomingen en werd opnieuw het veld op gestuurd. Dat vertrouwen zorgde ervoor dat hij zich niet op zelfverdediging, maar op het leiden van de wedstrijd kon richten.

HONDERD EUROPESE WEDSTRIJDEN, VEEL MEER DAN EEN GETAL

Dat Gözübüyük in de Europese clubtoernooien van de UEFA zijn honderdste wedstrijd bereikte, was een van de belangrijkste mijlpalen op deze lange weg. Jarenlang aangesteld worden in de Champions League, Europa League en Conference League betekende niet alleen dat hij de regels beheerste, maar ook dat hij ieder seizoen opnieuw vertrouwen wist te winnen.

Conditietests, wedstrijdrapporten, samenwerking met de VAR, teamwork en het vermogen onder druk beslissingen te nemen…
Elk daarvan was een onzichtbare beproeving tijdens de reis van honderd wedstrijden. De plaquette van de UEFA en de KNVB vertegenwoordigde niet het succes van één avond, maar de stabiliteit die Gözübüyük jarenlang had weten te behouden.

Serdar Gözübüyük werd door de UEFA en de KNVB gehuldigd vanwege zijn honderdste Europese wedstrijd.

DE SCHEIDSRECHTER VAN TURKSE AFKOMST DIE GEEN TURKSE CLUBS KREEG TOEGEWEZEN

Dat Gözübüyük in zijn honderd Europese wedstrijden geen enkele wedstrijd van een Turkse club leidde, was een opvallend detail. Bij scheidsrechtersaanstellingen beschermt de UEFA niet alleen de feitelijke onpartijdigheid, maar ook de schijn daarvan. Iedere mogelijke discussie over afkomst of emotionele betrokkenheid wordt bij voorbaat vermeden.

Dat hij niet voor wedstrijden van Turkse clubs werd aangesteld, was daarom geen teken van wantrouwen jegens Gözübüyük, maar een keuze om zijn onbetwiste profiel als scheidsrechter te beschermen. In het Europese voetbal blijkt de waarde van een arbiter soms evenzeer uit de wedstrijden die hem bewust niet worden toegewezen als uit de duels die hij wel leidt.

DE VIERDE GOUDEN KAART: EEN NIEUWE HALTE IN EEN JONGENSDROOM

In de verkiezing die De Telegraaf onder voormalige internationals organiseerde, werd Gözübüyük voor de vierde keer uitgeroepen tot beste scheidsrechter van Nederland. Björn Kuipers won deze onderscheiding tijdens zijn loopbaan zes keer. Gözübüyük is nu nog twee overwinningen verwijderd van dat record.

De waarde van de prijs ligt echter niet alleen in het aantal. De stemmers waren oud-voetballers die de druk van grote wedstrijden hadden ervaren. Zij kenden het belang van gezag, communicatie, de psychologie van de speler en de invloed van een scheidsrechter op het verloop van de wedstrijd. Dat zij voor Gözübüyük kozen, betekende dat zijn betrouwbaarheid op het veld werd erkend door mensen uit het voetbal zelf.

Bij de verkiezing voor de Gouden Kaart koos een grote meerderheid van de voormalige internationals voor Serdar Gözübüyük.

DE ERNSTIGE BOODSCHAP ACHTER DE GRAP VAN GULLIT

Tijdens de prijsuitreiking gaf Ruud Gullit een grappig antwoord op de vraag van Gözübüyük: ‘Wat moet ik nog meer doen om naar het Europees kampioenschap te gaan?’ Gullit zei: ‘Misschien moet je op je handen gaan staan.’ Vervolgens merkte hij op dat een vierde Gouden Kaart op zichzelf al veel zei.

Achter die woorden school een ernstige boodschap. Gözübüyük had zich in Nederland bewezen. De verwachting was nu niet zozeer een nieuwe nationale onderscheiding, maar een optreden op een groot eindtoernooi.

Ruud Gullit zei dat hij Gözübüyük graag op het Europees kampioenschap van 2028 wil zien.

DE SMALLE WEG NAAR HET EK 2028

Het Europees kampioenschap van 2028 is het grote doel dat vandaag uit de jongensdroom van Gözübüyük is voortgekomen. De weg erheen is echter niet gemakkelijk. Op de internationale scheidsrechterslijst van de UEFA staan ongeveer 35 namen; slechts 18 van hen zullen naar het toernooi gaan.

De beoordeling van Kuipers is kort en realistisch: Gözübüyük maakt kans, maar moet op het juiste moment zijn beste vorm bereiken. Eerder gewonnen prijzen zetten de deur op een kier; zijn prestaties in de komende twee jaar bepalen of hij het toernooiticket krijgt.

DE LES DIE TÜRKİYE HIERUIT MOET TREKKEN

Het verhaal van Gözübüyük zet onvermijdelijk aan tot nadenken over het scheidsrechtersstelsel in Türkiye. Eén derby kan daar de hele loopbaan van een arbiter overschaduwen. Over één beslissing wordt dagenlang gediscussieerd, bestuurders noemen de scheidsrechter bij naam en maken hem tot een doelwit, terwijl sociale media zijn reputatie binnen enkele uren afbreken.

In Nederland wordt een scheidsrechter daarentegen niet tot één wedstrijd gereduceerd. Na een fout volgt analyse, zo nodig krijgt hij rust, hij werkt aan zijn tekortkomingen en wordt vervolgens opnieuw voorbereid op een wedstrijd. Een fout wordt aanvaard, maar volharden in dezelfde fout niet. Dat verschil helpt jong talent groeien met zelfvertrouwen in plaats van angst.

Ook in Türkiye kunnen jonge scheidsrechters rondlopen die evenveel talent hebben als Gözübüyük. De werkelijke vraag is hoeveel jaar wij zulke jongeren met geduld kunnen beschermen. Een grote scheidsrechter wordt niet alleen gevormd door zijn talent met de fluit, maar ook door instellingen die hem verder helpen en hem na één fout niet vernietigen.

Gözübüyük onderscheidde zich met een manier van fluiten waarin hij gezag uitoefent zonder de confrontatie met spelers te zoeken.

CONCLUSIE: ACHTER DE PRIJZEN SCHUILT EEN MENSELIJK VERHAAL

Serdar Gözübüyük heeft vandaag vier Gouden Kaarten in handen, honderd Europese wedstrijden achter zich en het Europees kampioenschap van 2028 als doel voor zich. Maar zijn verhaal ontleent zijn waarde niet alleen aan deze cijfers.

Het werkelijke verhaal schuilt in de droom die op zijn twaalfde begon…
In de volwassenheid die hij op zijn zestiende liet zien…
In de ‘scheidsrechter voor negentig minuten’ die zonder de ontvangstruimte te bezoeken naar de kleedkamer liep…
In het vermogen na een fout opnieuw het veld op te gaan…
In de steun van zijn familie, zijn vrouw Tuğba en de mensen die in hem bleven geloven.

Gözübüyük is nu op weg naar het record van Kuipers en het Europees kampioenschap. De komende twee jaar zullen uitwijzen of hij dat doel bereikt. Eén feit zal echter niet meer veranderen: het kind van een Turks migrantengezin is uitgegroeid tot een van de symbolen van vertrouwen en professionaliteit in het Europese voetbal, op de plaats waar de beslissingen vallen.

                     ******************