Mersin’de üç belediye başkanının tutuklanması ile Amsterdam’da Filistin destekçisi Türk aktivist Ozan Türkdoğan’ın gözaltı sonrasında yönelttiği suçlamalar, iki ülkede özgürlük ve savunma hakkını gündeme getiriyor. Farklı dosyalar üzerinden aynı soruyu soruyoruz: Özgürlüğü kısıtlanan kişi, hakkını nasıl arıyor ve itirazı ne ölçüde karşılık buluyor?
Mersin’deki operasyonlar sırasında her akşam sohbet ettiğim Mersin Yenişehir Belediye Başkanı Abdullah Özyiğit’in, bir sabah evinden polis tarafından götürülüşünü TV’den izledim: Gördüğüm müdahale biçimi bana çok abartılı geldi; şoke oldum.
Hollanda’da ise Filistin yanlısı aktivist Ozan Türkdoğan, gözaltında kendisine yardımcı olan avukatın dosyayı okumadan itiraf tavsiyesi verdiğini ileri sürerek disiplin şikâyetinde bulunduğunu açıkladı.
Ozan, gözaltına alınmasını önceden hazırlanmış bir provokasyon olarak nitelendiriyor; polis, avukat ve Amsterdam Belediye Başkanı Femke Halsema’ya yönelik ağır suçlamalar yöneltiyor.
Türkiye’deki belediye soruşturmaları ile Amsterdam’daki göstericiye ilişkin dosya farklı. Ancak ikisini aynı sorularla değerlendirmek mümkün: Özgürlüğü kısıtlamak gerekli miydi, savunma etkili miydi, itiraz yolları sonuç veriyor mu?
Hollanda’da avukat desteği, hâkim denetimi ve disiplin başvurusu mevcut. Ozan’ın anlatımı ise bu güvencelerin uygulamada nasıl işlediğini sorgulatıyor.
Suçlamalar araştırılmalı, savunmalar dinlenmeli. Çünkü tutuklama mahkûmiyet değildir; şikâyet de tek başına suçlamanın doğruluğunu kanıtlamaz.
(Haberin Hollandacası, Türkçe haberin hemen altında.
De Nederlandse versie van het artikel staat direct onder de Turkse tekst.)
İlhan KARAÇAY yazdı:
Değerli Okurlarım,
Bir ülkede hukukun nasıl işlediğini anlamak için yalnızca kanun kitaplarına bakmak yetmez.
Bir insan gözaltına alındığında ne yaşadığına, avukatına nasıl ulaştığına, kendisine yöneltilen suçlamaları nasıl öğrendiğine ve özgürlüğünü geri istemek için hangi kapıları çalabildiğine de bakmak gerekir.
Bu insan, on binlerce kişinin oyuyla seçilmiş bir belediye başkanı olabilir. Bir belediyenin çalışanı, bir gazeteci veya meydanda tek başına konuşan bir gösterici de olabilir. Görevi, siyasi görüşü ve toplumdaki yeri değişir. Ancak suçlamanın açıklanması, savunmasının dinlenmesi ve özgürlüğüne yönelik müdahalenin gerekçelendirilmesi ihtiyacı değişmez.
Türkiye’de belediye başkanları ve çalışanlarına yönelik soruşturmalar, bu soruları yeniden gündeme getiriyor. Mersin’deki son gelişmeler de tartışmanın yeni halkasını oluşturuyor. Hollanda’da ise Filistin yanlısı gösteriler yapan Ozan (Ozzy) Türkdoğan’ın kendi avukatına yönelik şikâyeti, aynı meseleye başka bir pencereden bakmamızı sağlıyor.
Elbette bir belediyedeki ihale soruşturması ile bir gösteri sırasında yaşanan fiziksel müdahale aynı olay değildir. Dosyaların delilleri, suçlamaları ve kapsamları farklıdır. Burada karşılaştırılabilecek olan, kişilerin suçluluğu değil, onlara uygulanan işlemlerin ve savunma güvencelerinin nasıl denetlendiğidir.
MERSİN’DE SORUŞTURMA VE TUTUKLAMA
Mersin’deki gözaltı operasyonu sırasında ben de oradaydım. Yenişehir Belediye Başkanı Abdullah Özyiğit ile her akşam dostlar ile birlikte oluyor ve sohbet ediyorduk. Ertesi sabah O’nun evinden polis tarafından götürülüşünü televizyondan izlemek beni şoke etti.
Gördüğüm müdahale biçimi, bana abartılı geldi. Akşam sohbet ettiğim bir insanın, ertesi sabah böyle bir manzaranın içinde bulunması kolay unutulacak bir şey değildi.
Ertesi akşam dostlar ile birlikte Başkan’ın yolunu gözledik ama içimizi burkan bir an yaşadık.
Soruşturma dosyasının içeriğini bilmiyorum; yöneltilen suçlamalar hakkında hüküm verecek durumda da değilim. Ancak tanık olduğum götürülüş biçimi, zihnimde şu soruyu bıraktı: Bir insan hakkında soruşturma yürütülürken, işlemin gerektirdiği ölçü ile insan onurunun korunması arasındaki denge nasıl gözetiliyor?
Mersin’den Amsterdam’a uzanan bu yazıda, o sabah televizyonda izlediğim görüntülerin de payı var.
Anadolu Ajansının 6 Ekim 2026 tarihli haberine göre, Mersin Büyükşehir Belediye Başkanı Vahap Seçer, Yenişehir Belediye Başkanı Abdullah Özyiğit ve Mezitli Belediye Başkanı Ahmet Serkan Tuncer hakkında tutuklama kararı verildi. Belediyelere yönelik soruşturma kapsamında 1 Ekim’de gerçekleştirilen operasyonda başlayan gözaltı işlemlerinin ardından, şüpheliler adliyeye sevk edildi.
Savcılık tarafından yürütülen soruşturmanın merkezinde, ihale ve doğrudan temin işlemlerine ilişkin usulsüzlük ve kamu zararı iddiaları bulunuyor. Bunlar soruşturma makamlarının ortaya koyduğu suçlamalar ve tespitlerdir; kesinleşmiş bir mahkûmiyet hükmüyle aynı anlama gelmez.
Kamu kaynaklarının kullanımına ilişkin iddiaların araştırılması, kamu adına yerine getirilmesi gereken bir görevdir. Bunun yanında, soruşturmanın nasıl yürütüldüğü ve tutuklamanın neden gerekli görüldüğü de kamuoyunun ilgilenebileceği konulardır.
Bir kişinin soruşturulması ile tutuklanması ayrı kararlardır. “Suçlama araştırılmalı mı?” sorusu başka, “Bu kişi soruşturma sürerken özgürlüğünden yoksun bırakılmalı mı?” sorusu başkadır.
TÜRKİYE’DEKİ TARTIŞMA: TUTUKLAMA NEDEN GEREKLİ?
Türkiye’nin kendi hukukunda da tutuklama için koşullar bulunuyor.
Anayasa Mahkemesinin açıklamalarında, kuvvetli suç belirtisi, tutuklama nedenleri ve ölçülülük üzerinde duruluyor. Kaçma veya delillere müdahale etme tehlikesi gibi gerekçeler bu değerlendirmede önem taşıyor. Adli kontrol de tutuklamaya alternatif bir tedbir olarak düzenleniyor.
Dolayısıyla tartışma, Türkiye’de hiçbir hukuki güvence bulunmadığı şeklinde kurulamaz.
Asıl mesele, bu güvencelerin her dosyada ne ölçüde uygulandığıdır.
Tutuklama gerekçeleri kişiye ve somut olaylara dayanıyor mu?
Daha hafif bir tedbirin neden yeterli olmayacağı açıklanıyor mu?
İtirazlar etkili biçimde değerlendiriliyor mu?
Belediye başkanlarının uzun süre tutuklu kalmasına ilişkin eleştiriler, uluslararası kurumların açıklamalarında da yer alıyor. Avrupa Konseyi Yerel ve Bölgesel Yönetimler Kongresi, Şubat 2026’daki açıklamasında, uzun tutuklulukların seçilmiş temsilcilerin kişisel haklarının yanında seçmenlerin haklarını da etkilediğini belirtti ve uzun süreli tutukluluk konusunda Türkiye’ye çağrıda bulundu. Bu, Kongrenin değerlendirmesidir; Mersin’deki dosyaya ilişkin verilmiş bir yargı kararı değildir.
Seçilmiş olmak, kimseye soruşturma dışında kalma ayrıcalığı vermez. Bununla birlikte seçilmiş bir kişinin görevinden uzak kalmasının toplumsal sonuçları vardır. Hukukun görevi, suçlamayı araştırırken bu sonuçları ve kişinin haklarını da gözetmektir.
HOLLANDA’DAKİ SİSTEM NE ÖNGÖRÜYOR?
Hollanda’da gözaltına alınan şüphelinin polis sorgusundan önce ve sorgu sırasında avukat desteği alma hakkı bulunuyor. Özgürlüğün daha uzun süre kısıtlanması aşamalarında ise savcılık ve hâkim kararları devreye giriyor.
Hollanda yargısının açıklamalarında da tutuklama için hukuki koşullar ve gerekçeler sıralanıyor. Ayrıca kişi veya avukatı, tutukluluğun kaldırılmasını ya da koşullu olarak askıya alınmasını hâkimden isteyebiliyor.
Bunlar somut denetim yollarıdır. Fakat bir başvuru yolunun bulunması ile o yolun her olayda etkili işlemesi aynı şey değildir. Hollanda’yı değerlendirirken de yalnızca kurumların varlığına bakıp “Burada her şey yolunda” diyemeyiz.
Nitekim Ozan Türkdoğan’ın şikâyeti tam da bu noktada önem kazanıyor: Gözaltında avukat sağlanmış, fakat Ozan, o avukatın verdiği hizmetin kendi savunmasına yarayıp yaramadığını sorguluyor.
OZAN: “DOSYAYI OKUMADAN İTİRAF TAVSİYESİ VERDİ”
Ozan (Ozzy) Türkdoğan Avukat Denise Wiedeman
Ozan, kamuya açık paylaşımında, gözaltına alındığı sırada kendisine yardımcı olan avukat Denise Wiedeman hakkında disiplin şikâyetinde bulunduğunu açıkladı.
Aktivistin iddiasına göre avukat, henüz soruşturma dosyasını incelemeden kendisine itiraf tavsiyesi verdi. Ozan, bu tavsiyenin çok erken verildiğini ve savunmasının gerektiği gibi değerlendirilmediğini ileri sürüyor.
İddia ciddi. Çünkü avukat desteğinin anlamı, yalnızca sorgu odasında bir avukatın bulunması değildir. Kişinin durumunu anlaması, vereceği ifadenin sonuçlarını değerlendirebilmesi ve hukuki tavsiyeyi bilinçli biçimde tartabilmesi de gerekir.
Bununla birlikte, itirafta bulunmayı tavsiye etmek tek başına avukatın kusurlu davrandığını göstermez. Burada sorgulanması gereken, Ozan’ın ileri sürdüğü gibi tavsiyenin yeterli bilgi edinilmeden verilip verilmediği ve sonuçlarının kendisine açıklanıp açıklanmadığıdır.
GÖSTERİDE NE OLDU?
Ozan’ın kendi platformunda yayınlanan anlatıma göre olay, 6 Eylül 2025’te Amsterdam’daki Plein 40-45 meydanında yaptığı tek kişilik gösteri sırasında yaşandı.
Aktivist, hareket destekli bir araç kullanan kişinin önüne gelerek gösterisini bozduğunu, uzaklaşmasını istemesine rağmen orada kaldığını savunuyor. Kendi anlatımında fiziksel müdahaleye de yer veriyor ve karşısındaki kişiye tekmeler atıldığını aktarıyor.
Bu nokta gözden kaçırılmamalı. Ozan’ın siyasi görüşleri ve gösteri yapması ile olay sırasında gerçekleştiği anlatılan fiziksel müdahale ayrı ayrı değerlendirilmelidir.
Ozan, müdahalesini provokasyon karşısında zorunlu kaldığı bir davranış olarak açıklıyor.
Bu açıklamanın hukuken kabul edilip edilmeyeceği ise ayrı bir değerlendirme konusudur.
Ozan’ın platformunda, Haziran 2026’da yayınlanan yazıda da avukata yönelik şikâyetten ve eylül ayında yapılacağı belirtilen disiplin incelemesinden söz ediliyor.
POLİS VE HALSEMA HAKKINDA AĞIR İDDİALAR
Ozan, gösterisi sırasında karşısına çıkan kişiyi provokatör olarak nitelendiriyor. Polisin birkaç dakika içinde olay yerine gelerek kendisini gözaltına almasını da önceden hazırlanmış bir müdahalenin parçası olarak görüyor. O’nun iddiasına göre yaşananlar, kendiliğinden gelişen bir tartışmanın ardından yapılan sıradan bir polis müdahalesinden ibaret değil.
Aktivist, avukatın, polisin ve gösterisini bozduğunu söylediği kişinin birlikte hareket ettiğini öne sürüyor; Amsterdam Belediye Başkanı Femke Halsema’yı ise bu müdahalenin arkasındaki isim olmakla suçluyor. Gazze konusunda yürüttüğü faaliyetler nedeniyle hedef alındığını savunan Ozan, gözaltına alınmasını kendisine yönelik siyasi baskı olarak değerlendiriyor.
Bu ağır suçlamaları doğrulayan bağımsız bir belgeye araştırmada ulaşılamadı. Ancak Ozan’ın anlatımı, polis müdahalesinin gerekçesi ve gözaltında aldığı hukuki yardım hakkında açıklık bekleyen noktalar ortaya koyuyor:
Polis hangi bilgi üzerine harekete geçti?
Olayın öncesi ve fiziksel müdahale nasıl kayda geçirildi?
Avukat, itiraf tavsiyesini hangi bilgilere dayanarak verdi?
Halsema’ya yöneltilen suçlama bakımından da belirleyici olan, belediye başkanının olayla bağlantısını gösteren somut bir dayanağın bulunup bulunmadığıdır. Bu haber hazırlanırken belediyenin, polisin ve avukatın söz konusu iddialara ilişkin açıklamaları elimizde bulunmuyor.
Hollanda’da bir belediye başkanının makamı, polisin yetkisi veya avukatın mesleki konumu, yaptıkları işlemleri sorgulama dışında bırakmaz. Kurumlara duyulan güvenin korunması için müdahalenin gerekçesi açıklanmalı, kayıtlar incelenmeli ve şikâyet etkili biçimde değerlendirilmelidir. Ozan’ın iddialarının haklılığı da ancak böyle bir incelemeyle ortaya çıkacaktır.
“GÖRÜŞMEYİ KAYDETTİM”
Ozan’ın bir başka iddiası, avukatla yaptığı telefon görüşmesine ilişkin.
Aktivist, avukatın başlangıçta şikâyetlerini daha önce konuştuklarını reddettiğini, ancak kendisinin görüşmeyi kaydetmiş olması nedeniyle bu inkârdan geri dönmek zorunda kaldığını ileri sürüyor.
Ses kaydı tarafımızdan dinlenmiş değil. Dolayısıyla kaydın neyi ortaya koyduğunu kesin bir bilgi olarak aktaramıyoruz. Ancak Ozan’ın böyle bir kayıt bulunduğunu açıklaması ve bunu şikâyetini destekleyen bir unsur olarak göstermesi, haberin bir parçasıdır.
Burada denetimin görevi, yalnızca taraflardan hangisinin daha güçlü konuştuğuna bakmak değildir. Görüşmenin içeriğini, mevcut belgeleri ve tarafların açıklamalarını birlikte değerlendirmektir.
AVUKATI ŞİKÂYET EDEBİLMEK NEYİ GÖSTERİYOR?
Ozan, şikâyetinin 21 Eylül’de Amsterdam’daki avukatlık disiplin kurulunda ele alınacağını duyurmuştu. Ancak bu haber hazırlanırken duruşmanın gerçekleştiği ve sonucu bağımsız biçimde doğrulanmış değil.
Hollanda’daki kurul, avukatların mesleki davranışlarına ilişkin şikâyetleri inceliyor. Başkanları hâkimlerden, diğer üyeleri avukatlardan oluşuyor. Kurulun açıklamasına göre kararlar genellikle duruşmadan altı ile sekiz hafta sonra taraflara bildiriliyor.
Ozan, bu yapının bağımsızlığına da güvenmediğini söylüyor. Buna rağmen şikâyetini sürdürerek sesini duyurmak istediğini belirtiyor.
Bir kişinin kendi avukatından şikâyetçi olabilmesi, denetim yolunun bulunduğunu gösterir. Şikâyetin adil ve gerekçeli biçimde sonuçlandırılması ise o yolun ne kadar etkili olduğunu gösterecektir. Sonucu henüz bilinmeyen bir başvuruyu, sistemin kusursuz işlediğinin kanıtı olarak sunamayız.
İKİ ÜLKE İÇİN AYNI ÖLÇÜ
Türkiye’deki belediye soruşturmaları ile Ozan’ın yaşadığını anlattığı olay arasında büyük farklar bulunuyor. Birinde kamu kaynaklarının kullanımı, diğerinde gösteri sırasında yaşanan bir müdahale ve sonrasındaki hukuki yardım tartışılıyor.
Ancak özgürlüğün korunması bakımından sorular ortaktır:
Suçlama somut mu?
Özgürlüğün kısıtlanması gerekli mi?
Savunma gerçekten dinleniyor mu?
Yapıldığı ileri sürülen hatalar bağımsız biçimde incelenebiliyor mu?
Türkiye’de bu soruları sormak, soruşturulan herkesi peşinen masum ilan etmek değildir. Hollanda’da aynı soruları sormak da bir aktivistin bütün suçlamalarını doğru kabul etmek anlamına gelmez.
Ben Mersin’deki dosyaların delillerini görmeden kimse hakkında suçluluk veya suçsuzluk hükmü veremem. Aynı şekilde Ozan’ın anlattıklarından hareketle Halsema’nın, polisin veya avukatın bir komplo kurduğunu da söyleyemem. Fakat her iki ülkede de işlemlerin gerekçesini ve denetimini sorgulayabilirim. HUKUKUN GÜCÜ, ELEŞTİRİYE VEREBİLDİĞİ CEVAPTADIR
Hollanda’da yaşayan bir gazeteci olarak, burada karşıma çıkan şikâyetleri de açıkça yazmak durumundayım. Bir kişiye avukat sağlanmış olması, aldığı yardımın niteliğine ilişkin soruları ortadan kaldırmaz. Bir disiplin kurulunun bulunması da o kurulun işleyişini eleştiri dışında bırakmaz.
Türkiye’deki belediye soruşturmalarında da kamuoyunun delile, gerekçeye ve savunmaya ihtiyacı vardır. Soruşturma makamlarının iddiaları duyulurken, suçlananların cevapları da duyulmalıdır.
Ozan’ın anlattıkları, Hollanda’daki kurumlara yöneltilmiş ağır bir itirazdır. Bu itirazın cevabı, ülkenin hukuk geleneğiyle övünmekten ibaret olamaz. Cevap, ilgili işlemlerin belgelerle açıklanması ve şikâyetin adil biçimde değerlendirilmesidir.
Okur da kanaatini, suçlamayı ve savunmayı birlikte görerek oluşturacaktır.
***************
NEDERLANDSE VERSIE
TERWIJL DRIE BURGEMEESTERS IN MERSİN MACHTELOOS IN VOORLOPIGE HECHTENIS ZITTEN, KOMT EEN TURKSE PRO-PALESTIJNSE ACTIVIST IN AMSTERDAM IN VERZET TEGEN ZIJN AANHOUDING.
OZAN TÜRKDOĞAN UIT ERNSTIGE BESCHULDIGINGEN TEGEN DE POLITIE EN DE BURGEMEESTER EN DIENT EEN TUCHTKLACHT IN TEGEN ZIJN EIGEN ADVOCAAT
De voorlopige hechtenis van drie burgemeesters in Mersin en de beschuldigingen die de Turkse pro-Palestijnse activist Ozan Türkdoğan na zijn aanhouding in Amsterdam uit, brengen in beide landen de vrijheid en het recht op verdediging onder de aandacht. Aan de hand van verschillende dossiers stellen we dezelfde vraag: hoe kan iemand die van zijn vrijheid is beroofd voor zijn rechten opkomen, en in hoeverre vindt zijn bezwaar gehoor?
Tijdens de operaties in Mersin zag ik op televisie hoe Abdullah Özyiğit, burgemeester van Yenişehir, met wie ik iedere avond sprak, op een ochtend door de politie uit zijn woning werd meegenomen: “De manier waarop werd opgetreden, kwam op mij zeer overdreven over; ik was geschokt.”
In Nederland heeft de pro-Palestijnse activist Ozan Türkdoğan bekendgemaakt dat hij een tuchtklacht heeft ingediend tegen de advocaat die hem tijdens zijn detentie bijstond. Hij stelt dat zij hem adviseerde een bekentenis af te leggen zonder het dossier te hebben gelezen.
Ozan noemt zijn aanhouding het gevolg van een vooraf voorbereide provocatie en uit ernstige beschuldigingen aan het adres van de politie, de advocaat en de Amsterdamse burgemeester Femke Halsema.
De gemeentelijke onderzoeken in Türkiye en de zaak van de demonstrant in Amsterdam verschillen van elkaar. Toch kunnen we bij beide dezelfde vragen stellen: was vrijheidsbeneming noodzakelijk, was de verdediging effectief en bieden de mogelijkheden om besluiten aan te vechten daadwerkelijk uitkomst?
Nederland kent rechtsbijstand, rechterlijke toetsing en een tuchtrechtelijke klachtenprocedure. Het relaas van Ozan roept echter vragen op over de werking van deze waarborgen in de praktijk.
Beschuldigingen moeten worden onderzocht en de verdediging moet worden gehoord. Voorlopige hechtenis is immers geen veroordeling; evenmin bewijst een klacht op zichzelf dat de beschuldigingen juist zijn.
Door İlhan KARAÇAY:
Beste lezers,
Om te begrijpen hoe het recht in een land functioneert, volstaat het niet alleen de wetboeken te raadplegen.
We moeten ook kijken naar wat iemand na een aanhouding meemaakt, hoe hij toegang krijgt tot zijn advocaat, hoe hij verneemt waarvan hij wordt beschuldigd en bij welke instanties hij terechtkan om zijn vrijheid terug te vragen.
Die persoon kan een burgemeester zijn die met de stemmen van tienduizenden kiezers is gekozen. Het kan ook een gemeentemedewerker zijn, een journalist of iemand die in zijn eentje op een plein demonstreert. Functie, politieke overtuiging en maatschappelijke positie verschillen. Maar de noodzaak om de beschuldiging toe te lichten, de verdediging te horen en een inbreuk op de vrijheid te motiveren, blijft dezelfde.
Onderzoeken naar burgemeesters en gemeentemedewerkers in Türkiye brengen deze vragen opnieuw onder de aandacht. De recente ontwikkelingen in Mersin vormen een nieuwe schakel in die discussie. In Nederland biedt de klacht van de pro-Palestijnse demonstrant Ozan (Ozzy) Türkdoğan tegen zijn eigen advocaat een andere kijk op hetzelfde vraagstuk.
Een onderzoek naar aanbestedingen bij een gemeente is uiteraard niet hetzelfde als een fysieke confrontatie tijdens een demonstratie. Het bewijsmateriaal, de beschuldigingen en de omvang van de dossiers verschillen. Wat hier kan worden vergeleken, is niet de schuld van de betrokkenen, maar de wijze waarop maatregelen tegen hen en de waarborgen voor hun verdediging worden getoetst.
ONDERZOEK EN VOORLOPIGE HECHTENIS IN MERSİN
Tijdens de aanhoudingen in Mersin was ik zelf ook daar. Iedere avond kwamen wij met vrienden en Abdullah Özyiğit, burgemeester van Yenişehir, bijeen om te praten. De volgende ochtend zag ik op televisie hoe hij door de politie uit zijn woning werd meegenomen. Dat schokte mij.
De manier waarop werd opgetreden, kwam op mij overdreven over. Het was niet gemakkelijk te vergeten dat iemand met wie ik de avond ervoor had gesproken, de volgende ochtend in zo’n situatie verkeerde.
De volgende avond wachtten wij met vrienden op de komst van de burgemeester, maar beleefden we een verdrietig moment.
Ik ken de inhoud van het onderzoeksdossier niet en kan geen oordeel geven over de beschuldigingen. Maar de manier waarop hij werd meegenomen, liet mij met deze vraag achter: hoe wordt bij een onderzoek naar een persoon het evenwicht bewaakt tussen wat de procedure vereist en de bescherming van de menselijke waardigheid?
Ook de beelden die ik die ochtend op televisie zag, hebben bijgedragen aan dit artikel, dat van Mersin naar Amsterdam voert.
Volgens een bericht van Anadolu Ajansı van 6 oktober 2026 is voorlopige hechtenis bevolen voor Vahap Seçer, burgemeester van de grootstedelijke gemeente Mersin, Abdullah Özyiğit, burgemeester van Yenişehir, en Ahmet Serkan Tuncer, burgemeester van Mezitli. Na de aanhoudingen tijdens de operatie van 1 oktober in het kader van het onderzoek naar de gemeenten, werden de verdachten naar het gerechtsgebouw overgebracht.
Het onderzoek van het Openbaar Ministerie draait om vermeende onregelmatigheden bij aanbestedingen en rechtstreekse inkopen en om vermeende schade aan de publieke middelen. Het gaat om beschuldigingen en bevindingen van de onderzoeksinstanties; die zijn niet hetzelfde als een onherroepelijke veroordeling.
Het onderzoeken van beschuldigingen over het gebruik van publieke middelen is een taak die in het algemeen belang moet worden uitgevoerd. Daarnaast mogen ook het verloop van het onderzoek en de redenen waarom voorlopige hechtenis noodzakelijk wordt geacht, de aandacht van het publiek krijgen.
Een onderzoek naar iemand instellen en iemand in voorlopige hechtenis plaatsen, zijn verschillende beslissingen. De vraag “Moet de beschuldiging worden onderzocht?” is een andere dan “Moet deze persoon tijdens het onderzoek van zijn vrijheid worden beroofd?”
DE DISCUSSIE IN TÜRKİYE: WAAROM IS VOORLOPIGE HECHTENIS NODIG?
Ook het recht van Türkiye stelt voorwaarden aan voorlopige hechtenis.
Het Constitutionele Hof benadrukt in zijn toelichtingen sterke aanwijzingen voor een strafbaar feit, gronden voor voorlopige hechtenis en proportionaliteit. Argumenten zoals vluchtgevaar of het risico op beïnvloeding van bewijs spelen daarbij een belangrijke rol. Ook gerechtelijke controlemaatregelen zijn geregeld als alternatief voor voorlopige hechtenis.
De discussie kan dus niet worden gevoerd alsof Türkiye helemaal geen juridische waarborgen kent.
De wezenlijke vraag is in hoeverre deze waarborgen in ieder dossier worden toegepast.
Zijn de gronden voor voorlopige hechtenis toegespitst op de persoon en op concrete omstandigheden?
Wordt uitgelegd waarom een minder ingrijpende maatregel niet zou volstaan?
Worden bezwaren effectief beoordeeld?
Ook internationale instellingen hebben kritiek geuit op langdurige voorlopige hechtenis van burgemeesters. Het Congres van Lokale en Regionale Overheden van de Raad van Europa verklaarde in februari 2026 dat langdurige detentie niet alleen de individuele rechten van gekozen vertegenwoordigers raakt, maar ook de rechten van hun kiezers. Het riep Türkiye op langdurige voorlopige hechtenis terug te dringen. Dit is de beoordeling van het Congres, geen rechterlijke uitspraak over het dossier in Mersin.
Gekozen zijn geeft niemand het voorrecht buiten een onderzoek te blijven. Tegelijkertijd heeft het maatschappelijke gevolgen wanneer een gekozen bestuurder zijn functie niet kan uitoefenen. Het recht moet bij het onderzoeken van beschuldigingen ook rekening houden met die gevolgen en met de rechten van de betrokkene.
WAT VOORZIET HET NEDERLANDSE SYSTEEM?
In Nederland heeft een aangehouden verdachte recht op bijstand van een advocaat vóór en tijdens het politieverhoor. Bij verdere vrijheidsbeneming komen beslissingen van het Openbaar Ministerie en de rechter aan de orde.
De Nederlandse rechtspraak vermeldt eveneens wettelijke voorwaarden en gronden voor voorlopige hechtenis. Bovendien kan de betrokkene of zijn advocaat de rechter verzoeken de voorlopige hechtenis op te heffen of onder voorwaarden te schorsen.
Dit zijn concrete mogelijkheden tot toetsing. Maar het bestaan van een rechtsmiddel is niet hetzelfde als een effectieve werking ervan in iedere zaak. Ook bij de beoordeling van Nederland kunnen we niet uitsluitend naar het bestaan van instellingen kijken en zeggen: “Hier is alles in orde.”
Precies daarom is de klacht van Ozan Türkdoğan van belang: hij kreeg een advocaat, maar vraagt zich af of de dienstverlening van die advocaat zijn verdediging daadwerkelijk ten goede kwam.
OZAN: “ZIJ ADVISEERDE MIJ TE BEKENNEN ZONDER HET DOSSIER TE LEZEN”
Ozan (Ozzy) Türkdoğan Advocaat Denise Wiedeman
Ozan heeft in een openbare mededeling bekendgemaakt dat hij een tuchtklacht heeft ingediend tegen advocaat Denise Wiedeman, die hem bijstond tijdens zijn detentie.
Volgens de activist adviseerde zij hem een bekentenis af te leggen zonder het onderzoeksdossier te hebben ingezien. Ozan stelt dat dit advies te vroeg werd gegeven en dat zijn verdediging onvoldoende zorgvuldig werd beoordeeld.
Het is een ernstige beschuldiging. Rechtsbijstand betekent immers meer dan alleen de aanwezigheid van een advocaat in de verhoorkamer. De betrokkene moet ook zijn situatie kunnen begrijpen, de gevolgen van zijn verklaring kunnen overzien en het juridische advies weloverwogen kunnen beoordelen.
Een advies om te bekennen betekent op zichzelf echter niet dat een advocaat verwijtbaar heeft gehandeld. De vraag is hier of het advies, zoals Ozan stelt, werd gegeven zonder voldoende informatie en of de gevolgen ervan aan hem werden uitgelegd.
WAT GEBEURDE ER TIJDENS DE DEMONSTRATIE?
Volgens het relaas op Ozans eigen platform vond het incident plaats op 6 september 2025, tijdens een eenmansdemonstratie op Plein 40-45 in Amsterdam.
De activist stelt dat iemand met een scootmobiel voor hem ging staan en zijn demonstratie verstoorde. Ondanks zijn verzoeken om weg te gaan, bleef die persoon volgens hem staan. In zijn eigen relaas vermeldt hij ook fysiek optreden en beschrijft hij dat de persoon tegenover hem werd geschopt.
Dit punt mag niet uit het oog worden verloren. Ozans politieke opvattingen en zijn demonstratie moeten afzonderlijk worden beoordeeld van de fysieke confrontatie die tijdens het incident zou hebben plaatsgevonden.
Ozan verklaart dat hij zich door de provocatie gedwongen zag fysiek in te grijpen.
Of deze uitleg juridisch wordt aanvaard, vergt een afzonderlijke beoordeling.
Ook in een artikel dat in juni 2026 op zijn platform verscheen, wordt gesproken over de klacht tegen de advocaat en de tuchtrechtelijke behandeling die volgens dat artikel in september zou plaatsvinden.
ERNSTIGE BESCHULDIGINGEN TEGEN DE POLITIE EN HALSEMA
Ozan noemt de persoon die tijdens zijn demonstratie tegenover hem kwam staan een provocateur. Dat de politie binnen enkele minuten ter plaatse kwam en hem aanhield, ziet hij eveneens als onderdeel van een vooraf voorbereide interventie. Volgens hem ging het niet om een gewone politieactie na een spontaan ontstane ruzie.
De activist stelt dat de advocaat, de politie en de persoon die volgens hem zijn demonstratie verstoorde, gezamenlijk handelden. Hij beschuldigt burgemeester Femke Halsema ervan achter deze interventie te zitten. Ozan stelt dat hij vanwege zijn activiteiten rond Gaza werd geviseerd en beschouwt zijn aanhouding als politieke repressie.
Tijdens het onderzoek is geen onafhankelijk document gevonden dat deze ernstige beschuldigingen bevestigt. Zijn relaas roept echter vragen op over de reden voor het politieoptreden en de rechtsbijstand die hij tijdens zijn detentie kreeg:
Op basis van welke informatie trad de politie op?
Hoe werden de aanloop naar het incident en de fysieke confrontatie vastgelegd?
Op welke informatie baseerde de advocaat haar advies om te bekennen?
Bij de beschuldiging tegen Halsema is eveneens bepalend of er een concrete onderbouwing bestaat voor een verband tussen de burgemeester en het incident. Bij het schrijven van dit artikel beschikten wij niet over verklaringen van de gemeente, de politie of de advocaat over deze beschuldigingen.
In Nederland plaatsen het ambt van een burgemeester, de bevoegdheden van de politie of de professionele positie van een advocaat hun handelen niet buiten kritiek. Om het vertrouwen in instellingen te behouden, moet de reden voor het optreden worden uitgelegd, moeten de vastgelegde gegevens worden onderzocht en moet de klacht effectief worden beoordeeld. Alleen zo kan blijken of Ozans beschuldigingen gegrond zijn.
“IK HEB HET GESPREK OPGENOMEN”
Een andere beschuldiging van Ozan betreft zijn telefoongesprek met de advocaat.
De activist stelt dat zij aanvankelijk ontkende dat zij zijn klachten eerder hadden besproken, maar op die ontkenning moest terugkomen omdat hij het gesprek had opgenomen.
Wij hebben de geluidsopname niet beluisterd. Daarom kunnen we niet als vaststaand feit beschrijven wat de opname aantoont. Wel maakt zijn mededeling dat er een opname bestaat en dat hij die als ondersteuning voor zijn klacht aanvoert, deel uit van het bericht.
Toezicht mag hier niet alleen kijken naar welke partij zich het krachtigst uitdrukt. De inhoud van het gesprek, de beschikbare documenten en de verklaringen van de partijen moeten gezamenlijk worden beoordeeld.
WAT BETEKENT DE MOGELIJKHEID OM OVER EEN ADVOCAAT TE KLAGEN?
Ozan had aangekondigd dat zijn klacht op 21 september door de Raad van Discipline in Amsterdam zou worden behandeld. Bij het schrijven van dit artikel waren het plaatsvinden van de zitting en de uitkomst ervan echter niet onafhankelijk bevestigd.
De Nederlandse raden behandelen klachten over het professionele handelen van advocaten. Hun voorzitters zijn rechters en de overige leden advocaten. Volgens de toelichting van de raad worden beslissingen doorgaans zes tot acht weken na de zitting aan de partijen meegedeeld.
Ozan zegt ook geen vertrouwen te hebben in de onafhankelijkheid van deze instantie. Toch zet hij zijn klacht door om zijn stem te laten horen.
Dat iemand over zijn eigen advocaat kan klagen, laat zien dat een mogelijkheid tot toezicht bestaat. Een eerlijke en gemotiveerde afhandeling moet vervolgens uitwijzen hoe effectief die mogelijkheid is. Een klacht waarvan de uitkomst nog onbekend is, kunnen we niet opvoeren als bewijs dat het systeem vlekkeloos functioneert.
DEZELFDE MAATSTAF VOOR BEIDE LANDEN
Er zijn grote verschillen tussen de gemeentelijke onderzoeken in Türkiye en het incident dat Ozan beschrijft. In het ene geval staat het gebruik van publieke middelen ter discussie, in het andere een interventie tijdens een demonstratie en de daaropvolgende rechtsbijstand.
Maar bij de bescherming van de vrijheid zijn de vragen dezelfde:
Is de beschuldiging concreet?
Is vrijheidsbeneming noodzakelijk?
Wordt de verdediging werkelijk gehoord?
Kunnen vermeende fouten onafhankelijk worden onderzocht?
Deze vragen stellen in Türkiye betekent niet dat iedereen naar wie een onderzoek loopt, bij voorbaat onschuldig wordt verklaard. Dezelfde vragen stellen in Nederland betekent evenmin dat alle beschuldigingen van een activist voor waar worden aangenomen.
Zonder het bewijsmateriaal in de dossiers in Mersin te hebben gezien, kan ik niemand schuldig of onschuldig verklaren. Evenmin kan ik op basis van Ozans relaas zeggen dat Halsema, de politie of de advocaat een complot hebben gesmeed. Wel kan ik in beide landen de motivering van de maatregelen en de toetsing ervan kritisch onderzoeken.
DE KRACHT VAN HET RECHT BLIJKT UIT ZIJN ANTWOORD OP KRITIEK
Als journalist die in Nederland woont, moet ik ook openlijk schrijven over de klachten die ik hier tegenkom. Dat iemand een advocaat krijgt, neemt vragen over de kwaliteit van de rechtsbijstand niet weg. Ook het bestaan van een tuchtrechtelijke instantie plaatst haar functioneren niet buiten kritiek.
Bij de gemeentelijke onderzoeken in Türkiye heeft het publiek eveneens behoefte aan bewijsmateriaal, motivering en verweer. Naast de beschuldigingen van de onderzoeksinstanties moeten ook de antwoorden van de beschuldigden worden gehoord.
Ozans relaas vormt een ernstig verwijt aan Nederlandse instellingen. Het antwoord daarop kan niet uitsluitend bestaan uit trots op de juridische traditie van het land. Het moet bestaan uit een met documenten onderbouwde uitleg van de betrokken handelingen en een eerlijke beoordeling van de klacht.
De lezer kan zich vervolgens een oordeel vormen door zowel de beschuldigingen als de verdediging te zien.
Bir yanıt yazın