TÜRKİYE, KÜLTÜR DİPLOMASİSİNDE TARİHÎ MİRASINI AVRUPA’YA TAŞIMAYA DEVAM EDİYOR

TRUVA ATI’NI HERKES BİLİYOR… AMA TROYA’NIN GERÇEK HİKÂYESİNİ KAÇ KİŞİ BİLİYOR?

Anadolu’nun 5 bin yıllık mirası Troya, Hollanda’da üç gün boyunca düzenlenen konferans ve sergilerle yeniden dünya gündemine taşındı.

Troya Kazı Başkanı Prof. Dr. Rüstem Aslan, arkeolojik bulgular ve Hitit tabletleri ışığında Troya’nın Anadolu uygarlıkları içindeki gerçek yerini bilimsel verilerle anlattı.

Amsterdam, Leiden ve Lahey’de gerçekleştirilen etkinlikler; akademisyenleri, arkeologları, diplomatları ve kültür dünyasını aynı çatı altında buluşturdu.

Bu dosya yalnızca Hollanda’daki Troya etkinliklerini değil; Truva Atı efsanesinden Hitit tabletlerine, kültür diplomasisinden dünya turizmine uzanan büyük hikâyeyi de anlatıyor.

2004 yapımı “Troy” filmiyle milyonların yeniden keşfettiği Troya’nın, aslında Anadolu’nun binlerce yıllık medeniyet mirası olduğu bir kez daha gözler önüne seriliyor.

Troya yalnızca tarihçilerin ve arkeologların değil; sinemanın, edebiyatın ve dünya kültürünün de vazgeçilmez simgelerinden biri olmayı sürdürüyor.

Konferans izlenimlerimi, kişisel anılarımı ve Troya’nın bilinmeyen yönlerini aynı dosyada buluşturarak, siz değerli okurlarımı, tarih ile günümüz arasında unutulmaz bir yolculuğa çıkarıyorum.

(Haberin Hollandacası en altta.
De Nederlandse versie staat onderaan)

Türkiye’nin en önemli arkeolojik miraslarından biri olan Troya, Hollanda’da üç gün boyunca düzenlenen konferans ve sergilerle uluslararası kamuoyunun gündemine taşındı.

Roma’daki Kolezyum’da büyük ilgi gören Troya sergisinin ardından, bu kez Hollanda’da gerçekleştirilen etkinlikler, yalnızca arkeoloji çevrelerini değil, akademi, sanat ve diplomasi dünyasını da bir araya getirdi.

Troya, yalnızca Anadolu’nun değil, dünya medeniyet tarihinin de en çok araştırılan ve en çok tartışılan antik kentlerinden biri olmayı sürdürüyor. Bu nedenle Türkiye, sahip olduğu bu eşsiz mirası uluslararası platformlarda bilimsel verilerle anlatmaya büyük önem veriyor.

Programın zamanlaması da dikkat çekiciydi. Son yıllarda Troya’ya yönelik uluslararası ilginin giderek arttığı bir dönemde düzenlenen bu etkinlikler, Türkiye’nin kültürel mirasını bilimsel temeller üzerinde tanıtma çabasının önemli örneklerinden biri oldu.

Türkiye Turizm Tanıtım ve Geliştirme Ajansı (TGA) ile Türkiye Cumhuriyeti Lahey Büyükelçiliği’nin öncülüğünde, Yunus Emre Enstitüsü ve Leiden Üniversitesi’nin iş birliğiyle gerçekleştirilen program kapsamında, Troya’nın tarihî ve kültürel önemi üç ayrı etkinlikte ele alındı.

Programın ilk durağı Amsterdam’daki Yunus Emre Enstitüsü oldu.
Troya Kazı Başkanı Prof. Dr. Rüstem Aslan’ın katılımıyla açılan özel sergide, Troya’nın geçmişine ışık tutan bilgiler ziyaretçilerle paylaşıldı. Ardından gerçekleştirilen konferansta Prof. Dr. Aslan, son yıllarda elde edilen arkeolojik bulguları ve Troya’nın Anadolu uygarlıkları içindeki yerini ayrıntılarıyla anlattı.

Etkinliklerin ikinci günü, Leiden’deki dünyaca tanınan Rijksmuseum van Oudheden Müzesi’nde gerçekleştirildi. Akademisyenler, arkeologlar ve kültür-sanat dünyasının temsilcileri burada Troya’nın dünya medeniyet tarihindeki yerini farklı yönleriyle değerlendirdi.

Programın Leiden’de düzenlenmesi ayrıca dikkat çekti. Leiden Üniversitesi ile Rijksmuseum van Oudheden, Yakın Doğu ve Anadolu arkeolojisi alanında Avrupa’nın en saygın bilim merkezleri arasında gösteriliyor. Bu nedenle Troya’nın burada ele alınması, etkinliklere ayrı bir akademik değer kazandırdı.

Üç günlük programın son bölümü ise Türkiye Cumhuriyeti Lahey Büyükelçiliği Rezidansı’nda gerçekleştirildi. Böylece Troya’nın tarihî mirası, diplomatik çevrelerin de katılımıyla uluslararası platformda bir kez daha güçlü biçimde tanıtılmış oldu.

Etkinliklere 200’ü aşkın seçkin davetli katıldı. Katılımcılar, Troya’nın yaklaşık 5 bin yıllık geçmişini, arkeolojik bulgular ışığında yakından inceleme fırsatı buldu.

“TROYA, HİTİT DÜNYASININ ÖNEMLİ BİR PARÇASIYDI”

Konferansların en dikkat çekici bölümlerinden biri, Troya’nın tarihine ilişkin son bilimsel değerlendirmeler oldu.

Bugün birçok kişi, Troya’yı yalnızca Truva Atı efsanesiyle tanıyor. Oysa Prof. Dr. Rüstem Aslan’ın da vurguladığı gibi, arkeolojik bulgular ve çivi yazılı Hitit tabletleri, Troya’nın Anadolu uygarlıklarıyla güçlü bağlarını ortaya koyuyor.

Hitit başkenti ile Troya arasında gerçekleştirilen resmî yazışmaların kil tabletler üzerinde günümüze kadar ulaşmış olması, Troya’nın yalnızca destanlara konu olmuş bir kent değil, dönemin önemli siyasî ve ticari merkezlerinden biri olduğunu da gösteriyor.

HOLLANDA’DA KÜLTÜR DİPLOMASİSİNE GÜÇLÜ KATKI

Amsterdam’daki programın hazırlanmasında önemli rol üstlenen Pınar Bilgen Ermiş, Dr. Nilgün Kılıçarslan ve Hilal Can da, Prof. Dr. Rüstem Aslan’ın Hollanda’daki konferans ve sergi programının başarıyla gerçekleşmesine katkı sağladı.
Amsterdam Başkonsolosumuz Mahmut Burak Ersoy’un da katıldığı bu organizasyon, yalnızca Troya’nın tanıtımı açısından değil, Türkiye’nin kültür diplomasisinin Avrupa’daki görünürlüğünü artırması bakımından da önemli bir adım olarak değerlendiriliyor.

Son yıllarda Türkiye, sahip olduğu tarihî ve kültürel mirası uluslararası etkinliklerle daha geniş kitlelere tanıtmayı hedefliyor. Hollanda’daki bu üç günlük program da bu stratejinin başarılı örneklerinden biri olarak dikkat çekti.

BENİ TRUVA’YA YENİDEN GÖTÜREN FİLM
2004 yapımı “Troy” filmi, dünya genelinde milyonlarca kişinin Troya’yı yeniden merak etmesine katkı sağladı. Belki de dünyanın Troya’yı yeniden konuşmaya başlamasında arkeologlar
kadar sinemanın da payı vardır. Çünkü bazen bir film, binlerce yıllık tarihi milyonlarca insana yeniden merak ettirebilir.

Truva’yı çocukluğumda kitaplardan tanımıştım.
Ancak 2004 yılında gösterime giren, yönetmenliğini Wolfgang Petersen’in yaptığı “Troy” filmi, bu kadim kenti bana bambaşka bir gözle gösterdi. Filmde Achilles’i (Arşil) Brad Pitt, Hektor’u ise Eric Bana canlandırıyordu. Troy, Homeros’un İlyada destanından esinlenerek çekilmiş, destansı anlatımıyla dünya sinema tarihine damga vuran bir yapımdı.
Filmi seyrederken beni en çok etkileyen sahnelerden biri, Achilles ile Hektor’un karşı karşıya geldiği andı. Bir tarafta şöhret peşinde koşan dünyanın en büyük savaşçısı, diğer tarafta ailesi, halkı ve vatanı için savaşan bir prens…

Hektor’un vedası, Troya halkının çaresizliği ve savaşın geride bıraktığı acılar, yalnızca bir savaş hikâyesi değil; insanlık tarihinin ortak dramı olarak hafızama kazındı.

Film bittiğinde aklımda tek bir düşünce kalmıştı: Demek ki Troya, yalnızca taşlardan oluşan bir antik kent değilmiş…
Troya; cesaretin, fedakârlığın, sevginin, ihanetin ve insanlığın binlerce yıldır anlattığı büyük bir hikâyeymiş.

Belki de bu yüzden, aradan geçen bunca yıla rağmen dünyanın dört bir yanından insanlar hâlâ Troya’yı merak ediyor, kitaplarını okuyor, filmlerini izliyor ve Çanakkale’ye giderek o topraklarda yürümek istiyor.

Yıllar sonra Hollanda’da Troya üzerine düzenlenen bu konferansları izlerken, o filmde hissettiğim duygular yeniden canlandı. Aradaki tek fark şuydu: Bu kez karşımda efsaneler değil, bilimsel gerçekler vardı.

BU HABERİN DÜŞÜNDÜRDÜKLERİ

Troya’nın Hollanda’da üç gün boyunca farklı mekânlarda anlatılması, sıradan bir kültür etkinliği olarak görülmemelidir.
Çünkü günümüzde ülkeler artık yalnızca ekonomi, savunma ya da siyasetle değil; tarihleri, kültürleri ve medeniyet miraslarıyla da uluslararası alanda rekabet ediyor. Buna “kültür diplomasisi” deniliyor.

Yıllardır Yunan mitolojisinin gölgesinde anlatılan Troya’nın, Anadolu’nun ayrılmaz bir parçası olduğunun uluslararası platformlarda bilimsel verilerle ortaya konulması, Türkiye açısından son derece önemlidir.

Özellikle Prof. Dr. Rüstem Aslan’ın kazılardan elde edilen bulgular ışığında Troya’nın Hitit dünyasıyla olan bağlarını anlatması, bu tarihî mirasın gerçek kimliğinin daha iyi anlaşılmasına katkı sağlamaktadır.

Bu tür çalışmaların bir başka önemli yönü de turizmdir.
Dünyanın dört bir yanından milyonlarca insan, tarihî ve kültürel mirası yerinde görmek için ülkeler arasında seyahat ediyor. Troya’nın uluslararası tanıtımının güçlenmesi, Çanakkale ve çevresinin kültür turizmine de önemli katkılar sağlayacaktır.

Ancak burada dikkat çekilmesi gereken başka bir nokta daha var.
Türkiye, sahip olduğu sayısız tarihî ve kültürel değeri çoğu zaman yeterince anlatamıyor. Buna karşılık bazı ülkeler, çok daha sınırlı tarihî miraslarını bile etkili tanıtım stratejileriyle dünya markasına dönüştürebiliyor.

İşte Hollanda’da gerçekleştirilen bu konferans dizisi, bu anlayışın değişmeye başladığını gösteren sevindirici örneklerden biridir.
Troya yalnızca geçmişin hikâyesi değildir.
Troya, Anadolu’nun binlerce yıllık hafızasıdır.

Bu hafızayı dünyaya doğru anlatabilmek ise yalnızca arkeologların değil; kültür insanlarının, diplomatların, turizmcilerin ve medyanın ortak görevidir.
Hollanda’da gerçekleştirilen bu başarılı organizasyon da, Türkiye’nin kültürel mirasını uluslararası alanda daha görünür kılma yolunda atılmış değerli bir adım olarak tarihteki yerini alacaktır.

Hollanda’da gerçekleştirilen bu başarılı organizasyon, Troya’nın yalnızca geçmişe ait bir miras olmadığını; bugün de Türkiye’nin kültürel kimliğini dünyaya anlatan en güçlü değerlerden biri olduğunu bir kez daha göstermiştir.

DÜNYANIN TANIYIP DA ÇOĞUMUZUN YETERİNCE TANIMADIĞI TROYA GERÇEĞİ

Troya’yı herkes duydu… Ama gerçekten kaç kişi tanıyor?
İşte binlerce yıllık Anadolu mirasının kısa hikâyesi…

Troya denildiğinde çoğumuzun aklına yalnızca Truva Atı geliyor. Oysa bu efsanevi at, Troya’nın yalnızca küçük bir bölümünü temsil ediyor. Gerçek Troya, insanlık tarihinin en önemli uygarlık merkezlerinden biri olarak kabul ediliyor.

Bugünkü Çanakkale sınırları içinde yer alan Troya’nın tarihi yaklaşık 5 bin yıl öncesine uzanıyor. Kent, Asya ile Avrupa’yı birbirine bağlayan stratejik konumu sayesinde yüzyıllar boyunca ticaretin, kültürün ve siyasetin önemli merkezlerinden biri oldu.

Troya’yı dünyaya tanıtan isim, M.Ö. 8. yüzyılda yaşadığı kabul edilen ünlü ozan Homeros oldu. Yazdığı İlyada destanı, Troya Savaşı’nı ölümsüzleştirdi. Ancak tarihçiler, Homeros’un destanında tarihî gerçeklerle efsanelerin iç içe geçtiğini belirtiyor.

Uzun yıllar boyunca Troya’nın yalnızca bir efsane olduğu düşünüldü. Ancak 19. yüzyılda başlayan kazılar ve daha sonra yapılan bilimsel araştırmalar, Troya’nın gerçekten var olduğunu ortaya koydu.

Son yıllarda bulunan Hitit çivi yazılı tabletleri, Troya’nın Anadolu uygarlıklarıyla güçlü ilişkiler içinde olduğunu gösteren en önemli belgeler arasında yer alıyor. Pek çok bilim insanı, Hitit metinlerinde geçen “Wilusa” kentinin Troya olduğunu kabul ediyor. Bu bulgular, Troya’nın yalnızca Yunan destanlarının değil, Anadolu tarihinin de ayrılmaz bir parçası olduğunu ortaya koyuyor.

Bugüne kadar yapılan kazılarda, Troya’nın aynı yerde üst üste kurulmuş dokuz ayrı şehirden oluştuğu belirlendi. Bu durum, bölgenin binlerce yıl boyunca kesintisiz bir yerleşim merkezi olduğunu gösteriyor.

Troya Antik Kenti, sahip olduğu evrensel değer nedeniyle 1998 yılında UNESCO Dünya Mirası Listesi’ne alındı. Bugün dünyanın dört bir yanından yüz binlerce kişi bu eşsiz mirası görmek için Çanakkale’yi ziyaret ediyor.

Ancak Troya’nın önemi yalnızca geçmişinden kaynaklanmıyor. O, Anadolu’nun binlerce yıllık tarihini, kültürünü ve medeniyet birikimini dünyaya anlatan en güçlü sembollerden biri olmayı sürdürüyor.

Belki de bugün kendimize şu soruyu sormanın zamanı gelmiştir:

Dünya Troya’yı yeniden keşfetmeye çalışırken, biz bu büyük mirası gerçekten ne kadar tanıyoruz?

Not: Troya üzerine yapılan arkeolojik araştırmalar ve bilimsel çalışmalar her yıl yeni bulgular ortaya koymaya devam etmektedir. Bu nedenle Troya’nın hikâyesi, geçmişi olduğu kadar geleceği de aydınlatan yaşayan bir bilim alanıdır.

                                                  ************************

HET 5.000 JAAR OUDE VERHAAL VAN TROJE TROK VEEL BELANGSTELLING IN NEDERLAND

TÜRKİJE BLIJFT ZIJN HISTORISCH ERFGOED VIA CULTURELE DIPLOMATIE NAAR EUROPA BRENGEN

IEDEREEN KENT HET PAARD VAN TROJE… MAAR HOEVEEL MENSEN KENNEN HET WARE VERHAAL VAN TROJE?

Het 5.000 jaar oude erfgoed van Troje, een van de grootste schatten van Anatolië, stond drie dagen lang in Nederland opnieuw in de internationale belangstelling dankzij een reeks conferenties en tentoonstellingen.

Professor dr. Rüstem Aslan, hoofd van de opgravingen in Troje, lichtte aan de hand van archeologische vondsten en Hettitische kleitabletten de werkelijke plaats van Troje binnen de beschavingen van Anatolië toe.

De bijeenkomsten in Amsterdam, Leiden en Den Haag brachten wetenschappers, archeologen, diplomaten en vertegenwoordigers uit de culturele wereld samen.

Dit dossier gaat niet alleen over de Troje-evenementen in Nederland, maar vertelt ook het grotere verhaal dat loopt van het Paard van Troje en de Hettitische kleitabletten tot culturele diplomatie en internationaal cultuurtoerisme.

De film ‘Troy’ uit 2004, die miljoenen mensen opnieuw nieuwsgierig maakte naar Troje, laat opnieuw zien dat deze eeuwenoude stad in werkelijkheid een duizenden jaren oud cultureel erfgoed van Anatolië is.

Troje blijft niet alleen historici en archeologen fascineren, maar behoort ook tot de meest blijvende symbolen van de wereldcultuur, de literatuur en de filmgeschiedenis.

Met mijn indrukken van de conferenties, persoonlijke herinneringen en de minder bekende kanten van Troje neem ik u, waarde lezers, mee op een onvergetelijke reis tussen verleden en heden.

Turkije heeft een van zijn belangrijkste archeologische schatten, Troje, drie dagen lang in Nederland onder de internationale aandacht gebracht met een reeks conferenties en tentoonstellingen.

Na de succesvolle Troje-tentoonstelling in het Colosseum in Rome brachten de evenementen in Nederland niet alleen archeologen samen, maar ook vertegenwoordigers uit de academische wereld, de kunstsector en de diplomatie.

Troje blijft een van de meest onderzochte en besproken antieke steden uit de geschiedenis van de wereldbeschaving. Daarom hecht Turkije er groot belang aan dit unieke erfgoed op internationale platforms met wetenschappelijke onderbouwing onder de aandacht te brengen.

Ook de timing van het programma was opmerkelijk. In een periode waarin de internationale belangstelling voor Troje de afgelopen jaren steeds verder is toegenomen, vormden deze bijeenkomsten een belangrijk voorbeeld van Turkije’s inspanningen om zijn culturele erfgoed op een wetenschappelijk verantwoorde manier internationaal te presenteren.

Het programma werd georganiseerd onder leiding van het Türkiye Tourism Promotion and Development Agency (TGA) en de Ambassade van de Republiek Turkije in Den Haag, in samenwerking met het Yunus Emre Instituut en de Universiteit Leiden. Tijdens drie afzonderlijke bijeenkomsten stond de historische en culturele betekenis van Troje centraal.

De eerste bijeenkomst vond plaats in het Yunus Emre Instituut in Amsterdam.
Tijdens een speciale tentoonstelling, geopend in aanwezigheid van professor dr. Rüstem Aslan, hoofd van de opgravingen in Troje, maakten bezoekers kennis met de nieuwste inzichten over de geschiedenis van de antieke stad. Tijdens de aansluitende lezing ging professor Aslan uitgebreid in op de recente archeologische ontdekkingen en de plaats van Troje binnen de beschavingen van Anatolië.

De tweede dag van het programma vond plaats in het internationaal gerenommeerde Rijksmuseum van Oudheden in Leiden. Wetenschappers, archeologen en vertegenwoordigers uit de culturele wereld bespraken daar vanuit verschillende invalshoeken de betekenis van Troje voor de geschiedenis van de wereldbeschaving.

Dat juist Leiden als locatie was gekozen, was eveneens veelzeggend. De Universiteit Leiden en het Rijksmuseum van Oudheden behoren tot de meest vooraanstaande Europese kenniscentra op het gebied van archeologie van het Nabije Oosten en Anatolië. Daardoor kreeg de behandeling van Troje op deze locatie een bijzondere wetenschappelijke meerwaarde.

Het driedaagse programma werd afgesloten in de residentie van de Ambassade van de Republiek Turkije in Den Haag. Daarmee werd het historische erfgoed van Troje, in aanwezigheid van diplomatieke vertegenwoordigers, opnieuw krachtig onder de internationale aandacht gebracht.

Meer dan tweehonderd genodigden namen deel aan de bijeenkomsten. Zij kregen de gelegenheid om de bijna vijfduizend jaar oude geschiedenis van Troje aan de hand van archeologische vondsten van dichtbij te leren kennen.

“TROJE MAAKTE EEN BELANGRIJK DEEL UIT VAN DE HETTITISCHE WERELD”

Een van de meest opvallende onderdelen van de conferenties waren de nieuwste wetenschappelijke inzichten over de geschiedenis van Troje.

Veel mensen kennen Troje tegenwoordig uitsluitend vanwege de legende van het Paard van Troje. Zoals professor dr. Rüstem Aslan eveneens benadrukte, tonen archeologische vondsten en Hettitische kleitabletten met spijkerschrift duidelijk aan dat Troje nauw verbonden was met de beschavingen van Anatolië.

Dat officiële correspondentie tussen de Hettitische hoofdstad en Troje tot op de dag van vandaag op kleitabletten bewaard is gebleven, laat bovendien zien dat Troje niet alleen een stad was die onderwerp werd van legenden, maar ook een belangrijk politiek en economisch centrum van die tijd.

EEN KRACHTIGE BIJDRAGE AAN DE CULTURELE DIPLOMATIE IN NEDERLAND

Ook Pınar Bilgen Ermiş, dr. Nilgün Kılıçarslan en Hilal Can, die een belangrijke rol speelden bij de voorbereiding van het programma in Amsterdam, hebben een waardevolle bijdrage geleverd aan het succesvolle verloop van de lezingen en de tentoonstelling van professor dr. Rüstem Aslan in Nederland.

Deze bijeenkomst, die eveneens werd bijgewoond door de Turkse consul-generaal in Amsterdam, Mahmut Burak Ersoy, wordt niet alleen gezien als een belangrijke stap in de internationale promotie van Troje, maar ook als een waardevolle bijdrage aan de versterking van de zichtbaarheid van de Turkse culturele diplomatie in Europa.

De afgelopen jaren zet Turkije zich steeds nadrukkelijker in om zijn rijke historische en culturele erfgoed onder de aandacht van een internationaal publiek te brengen. Ook dit driedaagse programma in Nederland geldt als een geslaagd voorbeeld van die strategie.

DE FILM DIE MIJ OPNIEUW NAAR TROJE TERUGBRACHT

De film “Troy” uit 2004 heeft ertoe bijgedragen dat miljoenen mensen over de hele wereld opnieuw belangstelling kregen voor Troje. Misschien heeft niet alleen de archeologie, maar ook de filmwereld ervoor gezorgd dat Troje weer onderwerp van gesprek werd. Soms is één film genoeg om miljoenen mensen opnieuw nieuwsgierig te maken naar een geschiedenis die duizenden jaren teruggaat.

Als kind leerde ik Troje kennen uit boeken.
Maar de film “Troy”, die in 2004 uitkwam en werd geregisseerd door Wolfgang Petersen, liet mij deze eeuwenoude stad vanuit een heel nieuw perspectief zien. Brad Pitt vertolkte de rol van Achilles (Achilles) en Eric Bana speelde Hector. De film, geïnspireerd op Homeros’ Ilias, groeide dankzij zijn meeslepende en monumentale vertelstijl uit tot een van de meest indrukwekkende historische producties uit de moderne filmgeschiedenis.

Een van de scènes die mij het meest raakte, was het moment waarop Achilles en Hector tegenover elkaar stonden. Aan de ene kant de beroemdste krijger ter wereld, gedreven door roem. Aan de andere kant een prins die vocht voor zijn familie, zijn volk en zijn vaderland…

Het afscheid van Hector, de wanhoop van de inwoners van Troje en het verdriet dat de oorlog achterliet, bleven voor mij niet slechts een oorlogsverhaal. Zij werden het symbool van een universeel menselijk drama.

Toen de film was afgelopen, bleef één gedachte bij mij hangen: Troje was dus niet zomaar een antieke stad, opgebouwd uit stenen…
Troje was het grote verhaal van moed, opoffering, liefde, verraad en alles wat de mensheid al duizenden jaren met elkaar verbindt.

Misschien is dat wel de reden waarom mensen uit alle delen van de wereld, ondanks het verstrijken van zoveel eeuwen, Troje nog altijd willen ontdekken, er boeken over lezen, films bekijken en naar Çanakkale reizen om zelf over die historische grond te lopen.

Toen ik jaren later de conferenties over Troje in Nederland bijwoonde, kwamen de gevoelens die ik destijds tijdens die film ervoer weer helemaal terug. Er was slechts één verschil:
Dit keer stonden er geen legendes voor mij, maar wetenschappelijke feiten.

WAT DEZE REPORTAGE MIJ DEED BESEFFEN

Dat Troje gedurende drie dagen op verschillende locaties in Nederland centraal stond, mag niet worden gezien als zomaar een cultureel evenement.
Tegenwoordig concurreren landen immers niet alleen met hun economie, defensie of politiek, maar ook met hun geschiedenis, hun cultuur en hun beschaving. Dat noemen we culturele diplomatie.

Dat Troje, dat jarenlang vooral vanuit de Griekse mythologie werd belicht, nu op basis van wetenschappelijke gegevens opnieuw wordt gepresenteerd als een onlosmakelijk onderdeel van Anatolië, is voor Turkije van groot belang.

Vooral de uitleg van professor dr. Rüstem Aslan, die aan de hand van archeologische vondsten de banden tussen Troje en de Hettitische wereld toelichtte, draagt eraan bij dat de ware historische identiteit van Troje steeds beter wordt begrepen.

Daarnaast hebben dit soort initiatieven nog een andere belangrijke betekenis: het toerisme.

Miljoenen mensen reizen jaarlijks de wereld over om historisch en cultureel erfgoed met eigen ogen te zien. Een sterkere internationale promotie van Troje zal daarom ook een belangrijke impuls geven aan het cultuurtoerisme in en rond Çanakkale.

Maar er is nog een ander punt dat aandacht verdient.

Turkije beschikt over een schat aan historische en culturele rijkdommen, maar slaagt er niet altijd in die op de juiste manier aan de wereld te presenteren. Andere landen weten daarentegen soms met een veel beperkter historisch erfgoed toch wereldwijde bekendheid op te bouwen dankzij een doordachte promotiestrategie.

Juist daarom vormt deze conferentiereeks in Nederland een bemoedigend voorbeeld van een veranderende benadering.

Troje is niet alleen een verhaal uit het verleden.

Troje is het duizenden jaren oude geheugen van Anatolië.

En dat verhaal op de juiste manier aan de wereld vertellen, is niet alleen de taak van archeologen, maar ook van cultuurdragers, diplomaten, toerismeprofessionals en de media.

Deze geslaagde organisatie in Nederland heeft opnieuw aangetoond dat Troje niet alleen een erfgoed uit een ver verleden is, maar ook vandaag nog behoort tot de krachtigste symbolen waarmee Turkije zijn culturele identiteit aan de wereld kan laten zien.

DE WERKELIJKE GESCHIEDENIS VAN TROJE, DIE DE WERELD PROBEERT TE ONTDEKKEN MAAR DIE VELEN VAN ONS NOG STEEDS NIET GOED KENNEN

Iedereen heeft wel eens van Troje gehoord… Maar hoeveel mensen kennen het werkelijk?
Hier volgt in het kort het verhaal van een duizenden jaren oud erfgoed van Anatolië…

Wanneer de naam Troje valt, denken de meeste mensen meteen aan het Paard van Troje. Toch vormt dat legendarische paard slechts een klein onderdeel van het verhaal. Het echte Troje wordt beschouwd als een van de belangrijkste beschavingscentra uit de geschiedenis van de mensheid.

De geschiedenis van Troje, gelegen binnen de huidige grenzen van Çanakkale, gaat ongeveer vijfduizend jaar terug. Dankzij zijn strategische ligging tussen Azië en Europa groeide de stad eeuwenlang uit tot een belangrijk centrum van handel, cultuur en politiek.

De man die Troje wereldberoemd maakte, was de beroemde dichter Homeros, die vermoedelijk in de achtste eeuw vóór Christus leefde. Met zijn epos Ilias maakte hij de Trojaanse Oorlog onsterfelijk. Historici wijzen er echter op dat Homeros in zijn verhaal historische feiten en mythische elementen met elkaar verweefde.

Lange tijd werd aangenomen dat Troje slechts een legende was. De opgravingen die in de negentiende eeuw begonnen en de wetenschappelijke onderzoeken die daarop volgden, bewezen echter dat Troje daadwerkelijk had bestaan.

De Hettitische kleitabletten die de afgelopen jaren zijn bestudeerd, behoren tot de belangrijkste bewijzen dat Troje nauwe banden onderhield met de beschavingen van Anatolië. Veel wetenschappers zijn van mening dat de stad Wilusa, die in Hettitische teksten wordt genoemd, identiek is aan Troje. Daarmee wordt duidelijk dat Troje niet alleen thuishoort in de Griekse mythologie, maar ook een onlosmakelijk onderdeel vormt van de geschiedenis van Anatolië.

Uit archeologisch onderzoek is bovendien gebleken dat op dezelfde locatie in de loop van duizenden jaren negen opeenvolgende steden zijn gebouwd. Dat toont aan dat Troje gedurende millennia onafgebroken een belangrijk nederzettingsgebied is geweest.

Vanwege zijn uitzonderlijke universele waarde werd de archeologische vindplaats van Troje in 1998 opgenomen op de Werelderfgoedlijst van UNESCO. Tegenwoordig bezoeken jaarlijks honderdduizenden mensen uit alle delen van de wereld Çanakkale om dit unieke erfgoed met eigen ogen te bewonderen.

Maar de betekenis van Troje ligt niet uitsluitend in zijn verleden. Ook vandaag de dag blijft het een van de krachtigste symbolen waarmee Anatolië zijn duizenden jaren oude geschiedenis, cultuur en beschaving aan de wereld laat zien.

Misschien is het tijd om onszelf vandaag één eenvoudige vraag te stellen:

Terwijl de wereld Troje opnieuw probeert te ontdekken, hoe goed kennen wij zelf eigenlijk dit uitzonderlijke erfgoed?

Noot: Archeologische opgravingen en wetenschappelijke onderzoeken naar Troje leveren ieder jaar nieuwe inzichten op. Daardoor blijft Troje niet alleen een venster op het verleden, maar ook een levend onderzoeksgebied dat voortdurend nieuwe kennis over de geschiedenis oplevert.