Devletin hasta ve engelliler için ayırdığı milyarlarca euro, bazı organize yapılar tarafından suistimal ediliyor.
Hollanda medyasına göre sistem, kara para aklama riskine açık hâle geldi.
Denetim zayıf, para büyük: Bir ev, birkaç hasta, yüz binlerce euro…
İşin içinde Türkler de var: Milyonlar aklandı…
Herkes suçlu değil ama sistem açık: Bakım yerine ihmal iddiası…
(Haberin Hollandacası en altta.
De Nederlandse versie stat onderaan)
İlhan KARAÇAY yazdı:
Geçtiğimiz hafta yayınladığım ve aralarında Türkler’in de bulunduğu kaza sigortası aracılarının, “tek cent ödemezsiniz” söyleminin ardında nasıl milyonlarca euroluk bir kazanç düzeni kurulduğunu ortaya koyan haberim geniş yankı uyandırmıştı.
O haber, görünürde masum ve cazip bir sistemin perde arkasında nasıl büyük paraların döndüğünü gözler önüne seriyordu.
Ancak görünen o ki, bu sadece buzdağının görünen kısmıymış.
Şimdi karşımızda çok daha büyük, çok daha derin ve çok daha sarsıcı bir tablo var. Çünkü bu kez mesele sadece kazalar değil; doğrudan yaşlıların, hastaların ve en savunmasız insanların üzerinden işleyen dev bir ekonomik alan.
Devletin bakım için ayırdığı milyarlarca euroluk bütçenin, iddialara göre, bazı çevreler tarafından bir kazanç kapısına dönüştürüldüğü konuşuluyor. Yani bu defa mesele milyonlar değil, milyarlar. Görünürde şefkat, yardım ve bakım var. Ama perde arkasında dönen para trafiği, akıllarda ciddi soru işaretleri bırakıyor.
Ve şimdi, bu sistemin bilinmeyen yönlerini, konuşulmayan gerçeklerini ve çarpıcı iddialarını tüm açıklığıyla ortaya koyma zamanı.
YAŞLI VE HASTALARA YARDIM
Hollanda’da devletin hasta, yaşlı ve engelliler için ayırdığı milyarlarca euroluk bakım bütçesi, çok ağır iddiaların odağında.
Hollanda medyasına göre, bu dev sistem bazı organize yapılar tarafından suistimal ediliyor ve kara para aklama riskine açık hâle gelmiş durumda.
Hollanda’nın önde gelen gazetelerinden De Telegraaf’ta yayımlanan geniş dosyada, uyuşturucu ticaretinden elde edilen paraların bakım sistemi üzerinden “temizlendiği” öne sürüldü.
Haberde, özellikle kişiye bağlı bakım bütçesi olarak bilinen sisteminin, sistemli biçimde kötüye kullanıldığı vurgulandı.
Uzmanlara göre, sistemin temelinde büyük bir açık bulunuyor. Devlet, bakımı doğrudan organize etmek yerine, parayı bakım ihtiyacı olan kişiye veriyor. Bu da hem kontrolü zorlaştırıyor hem de kötü niyetli kişiler için fırsat yaratıyor.
KAĞIT ÜZERİNDE BAKIM, GERÇEKTE PARA TRAFİĞİ
Hollanda medyasına yansıyan bilgilere göre, bazı durumlarda bakım hizmeti ya hiç verilmedi ya da son derece sınırlı kaldı. Buna rağmen sistemde her şey düzgün işliyormuş gibi fatura kesildi.
Uyuşturucu ticaretinden elde edilen gelirler, sahte bakım faturaları üzerinden sisteme sokuldu. Böylece kirli para, “temiz” bakım geliri gibi gösterildi.
Bu yöntemin basit bir dolandırıcılık değil, organize ve planlı bir yapı olduğu ifade ediliyor. Bakım şirketleri, vakıflar, taşeron bürolar ve sözde danışmanlık yapıları üzerinden karmaşık bir ağ kuruluyor. Hayalet şirketler aracılığıyla para akışı parçalanıyor ve iz sürmek zorlaştırılıyor.
Nakit ödemeler ve çok sayıda küçük işlem, sistemin denetimini daha da güç hâle getiriyor.
TÜRK KÖKENLİ AİLE DOSYASI GÜNDEMDE
Hollanda medyasına yansıyan en dikkat çekici örneklerden biri Utrecht’te yürütülen bir soruşturma oldu.
Mansfield soruşturması kapsamında, Türk kökenli üç kardeş ve toplam 11 aile üyesinin yer aldığı bir yapı üzerinden milyonlarca euroluk işlem yapıldığı iddia edildi.
Habere göre, bakım hizmetleri sahte şekilde faturalandırıldı. Sözde hastalara aylık yaklaşık 2.800 euro nakit ödeme yapıldı. Bu yöntemle toplamda yaklaşık 8 milyon euro sistem içinde döndü.
Soruşturma kapsamında bazı gayrimenkullere ve inşaat arazilerine el konuldu.
Dosyada yer alan mesajlaşmalarda, “İki yıl içinde patlayacağız, sonra daireleri satıp istediğimizi alacağız” ifadelerinin geçtiği de aktarıldı.
Gazete, bu konuda aynen şunları yazmış: Kara para aklamaya giden iz böyle ortaya çıktı. İlk olarak Utrecht’te Türk bakım mafyasına yönelik Mansfield soruşturmasında dikkat çekti. Bu yapı, üç kardeşten oluşan bir aile ve ayrıca on bir aile üyesinden meydana geliyordu. Milyonlarca euro dönüyordu. Bakım hizmetleri sahte şekilde faturalandırıldı. (Sözde) hastalara nakit para ödendi: kişi başı aylık 2.800 euro. Sekiz milyon euro bu işte kullanıldı. Türk bir konut kompleksi ve inşaat arazilerine el konuldu. “Kardeş, iki yıl içinde patlayacağız. Sonra daireleri sattıktan sonra istediğimizi alabiliriz” diye mesajlaşmış kardeşler.
Dört yıla kadar hapis cezası aldılar, ancak kısa sürede ortadan kayboldular.
Ancak uzmanlar önemli bir noktaya dikkat çekiyor. Bu tablo tüm bir topluma mal edilemez. Aynı sektörde binlerce dürüst Türk girişimci ve çalışan da hizmet veriyor. Sorunun kaynağı belirli organize yapılar ve denetim eksikliği.
Yukarıdaki temsili bu görselde, bir Türk ailesi etrafında şekillenen bir yapı dikkat çekiyor. Dosyalar, hesaplar ve para akışıyla birlikte sunulan bu tablo, bakım hizmeti adı altında işleyen sistemlerin perde arkasında neler olduğu sorusunu akıllara getiriyor.
BİR EV, BİRKAÇ HASTA, YÜZ BİNLERCE EURO
Bakım sisteminin nasıl işlediği, iddiaların neden bu kadar ciddi olduğunu açıkça ortaya koyuyor.
Önce bir şirket ya da vakıf kuruluyor. Ardından çok odalı bir ev satın alınıyor ya da kiralanıyor. Beş altı odalı bir ev, kısa sürede küçük bir bakım merkezine dönüştürülebiliyor.
Bu yapının başına kağıt üzerinde bir sorumlu yönetici atanıyor. Bu kişi çoğu zaman “uzman” ya da “bakım koordinatörü” olarak gösteriliyor.
Daha sonra birkaç bakıcı ya da hemşire işe alınıyor. Böylece sistem resmî olarak hazır hâle getiriliyor.
Ardından bakım ihtiyacı olan kişiler bu eve yerleştiriliyor ya da sistemde kayıt altına alınıyor.
Her bir kişi için devletten ayrı ayrı bakım bütçesi geliyor.
Bu da tek bir ev üzerinden aylık on binlerce euro, yıllık ise yüz binlerce euroyu bulan bir para akışı anlamına geliyor.
Birden fazla ev ve daha fazla hasta söz konusu olduğunda, bu rakamlar milyonlara ulaşıyor.
Evde bakım sisteminde ise yapı daha da sade. Daha az personelle çok sayıda hasta üzerinden işlem yapılabiliyor. Kağıt üzerinde yoğun bakım verilmiş gibi gösteriliyor, ancak gerçekte hizmetin aynı düzeyde olmadığı iddia ediliyor.
Uzmanlara göre sistemin cazibesi tam da burada başlıyor.
DENETİM ZAYIF, PARA BÜYÜK
Hollanda’da 70 bin ile 80 bin arasında bakım şirketi faaliyet gösteriyor.
Bu büyüklükte bir yapının her aşamasını denetlemek oldukça zor.
Yetkililere göre organize suç artık sistemin dışından değil, doğrudan içinden hareket ediyor.
Karmaşık şirket yapıları, kısa ömürlü firmalar, isim değişiklikleri ve taşeron ilişkileri sayesinde iz sürmek güçleşiyor.
Bir savcılık uzmanının ifadesi durumu net şekilde ortaya koyuyor. “Bu, organize suçun sağlık sistemini içten çökertmesidir.”
Uzmanlar, özellikle nakit ödeme yöntemlerinin ve kayıt dışı işlemlerin sistemi daha da riskli hâle getirdiğini belirtiyor.
BAKIM YERİNE İHMAL İDDİASI
Denetim eksikliği sadece mali bir sorun yaratmıyor. Aynı zamanda ciddi bir insanlık sorununa da yol açıyor.
Uzmanlara göre bazı bakım sağlayıcıları yeterli personel çalıştırmıyor, bakım hizmetini eksik veriyor ya da tamamen ihmal edebiliyor.
Yetersiz gözetim, düzensiz ilaç takibi ve profesyonel bakım eksikliği, hastaların hayatını doğrudan riske atıyor.
Geçmişte ihmaller nedeniyle ağır sağlık sorunları yaşandığı ve bazı vakalarda ölümlerin meydana geldiği de dile getiriliyor.
Bu nedenle konu sadece para meselesi değil.
İnsan hayatı söz konusu.
BAKIM SİSTEMİ NASIL İŞLİYOR?
DEVLET KİME, NASIL PARA ÖDÜYOR?
Hollanda’da bakım sistemi, ihtiyaç sahibi kişilerin günlük yaşamlarını sürdürebilmesi için devlet tarafından finanse edilen geniş bir yapıdır.
Birincisi evde bakım hizmetleridir. Temizlik, yemek ve kişisel bakım gibi günlük ihtiyaçlar bu kapsama girer.
İkincisi daha ağır bakım hizmetleridir. Sürekli hemşirelik, gözetim ve özel bakım gerektiren durumlar bu gruptadır.
Üçüncüsü ise gündüz bakım ve destek hizmetleridir. Özellikle yaşlılar ve zihinsel engelli bireyler için sosyal ve günlük aktiviteler sağlanır.
Bu hizmetler ya doğrudan kurumlar aracılığıyla verilir ya da kişiye bağlı bütçe sistemi ile finanse edilir.
PGB NEDİR VE NASIL ÇALIŞIR?
Kişiye bağlı bakım bütçesi yani pgb sisteminde devlet, parayı doğrudan bakım ihtiyacı olan kişiye verir.
Kişi bu bütçeyle kendi bakımını organize eder. Bir bakım şirketiyle anlaşabilir, bireysel bakıcı çalıştırabilir ya da yakınlarından destek alabilir.
Bu sistem, kişiye özgürlük sağlamak amacıyla kurulmuştur. Ancak aynı zamanda denetim zafiyeti nedeniyle risk de taşımaktadır.
PGB İLE NE KADAR PARA ALINIYOR?
SAYILARLA SİSTEM
Bakım ödemeleri ihtiyacın derecesine göre değişir.
Basit desteklerde aylık birkaç yüz euro ödenir.
Daha yoğun bakım gerektiren durumlarda bu rakam aylık 2.000 ile 5.000 euro arasında değişir.
Ağır bakım ve sürekli gözetim gereken durumlarda yıllık bütçe 80.000 ile 100.000 euroya kadar çıkabilir.
Bu da tek bir kişi üzerinden çok büyük bir para akışı anlamına gelir.
Birden fazla kişi üzerinden çalışan yapılarda ise bu rakam milyonlarca euroya ulaşabilir.
3 ADIMDA SİSTEM NASIL İŞLİYOR?
Başvuru yapılır.
Devlet bütçe ayırır.
Bakım alınır ve fatura kesilir.
Hollanda’da faaliyet gösteren bazı bakım şirketlerinin, şimdi de hizmetlerini Türkiye’ye taşımaya başladıkları görülüyor. İlk bakışta, yurt dışında yaşayan vatandaşlara yönelik pratik bir çözüm gibi sunulan bu adım, aslında beraberinde önemli soruları da getiriyor. Özellikle Hollanda’da bakım sistemine ilişkin tartışmalar ve ortaya atılan iddialar henüz gündemdeki yerini korurken, aynı yapının farklı bir ülkede nasıl işleyeceği merak konusu. Türkiye’de sunulan bu hizmetlerin hangi denetim mekanizmalarına tabi olduğu, nasıl organize edildiği ve gerçekten vaat edildiği gibi işleyip işlemediği ise şimdilik net değil. Görünen tarafı hizmet, kolaylık ve çözüm. Ancak görünmeyen tarafında nasıl bir sistemin işlediği sorusu, cevabını bekleyen bir başka başlık olarak duruyor.
***********************
ZORG SYSTEEM VOOR OUDEREN IN NEDERLAND SLAAT ALARM: GROTE FRAUDE
De miljarden euro’s die de staat uittrekt voor zieken en gehandicapten, worden door sommige georganiseerde structuren misbruikt.
Volgens de Nederlandse media is het systeem gevoelig geworden voor witwaspraktijken.
Controle zwak, geld groot: Eén huis, enkele patiënten, honderdduizenden euro’s…
Ook Turken zijn betrokken: Miljoenen zijn witgewassen…
Niet iedereen is schuldig, maar het systeem is kwetsbaar: beschuldigingen van verwaarlozing in plaats van zorg…
İlhan KARAÇAY schreef:
Het artikel dat ik vorige week publiceerde, waarin ik onthulde hoe tussenpersonen in de ongevallenverzekering, onder wie ook Turken, achter de slogan “u betaalt geen cent” een verdienmodel van miljoenen euro’s hebben opgebouwd, kreeg veel aandacht.
Dat artikel liet zien hoe achter een ogenschijnlijk onschuldig en aantrekkelijk systeem grote geldstromen schuilgaan.
Maar nu blijkt dat dit slechts het topje van de ijsberg was.
We staan nu voor een veel groter, dieper en schokkender beeld.
Want dit keer gaat het niet alleen om ongevallen, maar om een enorme economische sector die draait op ouderen, zieken en de meest kwetsbaren.
Er wordt gesproken over miljarden euro’s aan zorgbudgetten die door de staat worden toegekend en die volgens de beweringen door bepaalde groepen zijn omgezet in een verdienmodel.
Het gaat dus niet meer om miljoenen, maar om miljarden.
Aan de oppervlakte zien we zorg, hulp en medeleven.
Maar achter de schermen roept de geldstroom grote vragen op.
En nu is het tijd om de onbekende kanten van dit systeem, de verzwegen realiteiten en de opvallende beschuldigingen volledig bloot te leggen.
HULP AAN OUDEREN EN ZIEKEN
In Nederland staan de miljarden euro’s die de staat uittrekt voor ouderen, zieken en gehandicapten centraal in ernstige beschuldigingen.
Volgens de Nederlandse media wordt dit enorme systeem door bepaalde georganiseerde structuren misbruikt en is het gevoelig geworden voor witwaspraktijken.
In een uitgebreid dossier gepubliceerd door De Telegraaf wordt gesteld dat geld uit drugshandel via het zorgsysteem wordt “schoongewassen”.
In het artikel wordt benadrukt dat vooral het systeem van persoonsgebonden budgetten structureel wordt misbruikt.
Volgens experts zit er een fundamenteel zwak punt in het systeem.
De staat organiseert de zorg niet rechtstreeks, maar geeft het budget aan de zorgbehoevende zelf.
Dit maakt controle moeilijker en creëert kansen voor kwaadwillenden.
ZORG OP PAPIER, IN WERKELIJKHEID GELDSTROOM
Volgens informatie in de Nederlandse media werd in sommige gevallen zorg helemaal niet of slechts zeer beperkt verleend.
Toch werden er facturen ingediend alsof alles correct was uitgevoerd.
Geld uit drugshandel werd via valse zorgfacturen in het systeem gebracht.
Op die manier werd zwart geld gepresenteerd als legitieme zorginkomsten.
Er wordt gesteld dat dit geen eenvoudige fraude is, maar een georganiseerde en geplande structuur.
Via zorgbedrijven, stichtingen, onderaannemers en zogenaamde adviesbureaus wordt een complex netwerk opgezet.
Via schijnbedrijven wordt de geldstroom opgesplitst en wordt het moeilijk om het spoor te volgen.
Contante betalingen en talrijke kleine transacties maken controle nog lastiger.
DOSSIER VAN TURKSE FAMILIE OP DE AGENDA
Een van de meest opvallende voorbeelden uit de Nederlandse media is een onderzoek in Utrecht.
In het zogenoemde Mansfield-onderzoek zou een structuur bestaande uit drie Turkse broers en in totaal elf familieleden betrokken zijn bij transacties van miljoenen euro’s.
Volgens de berichten werden zorgdiensten vals gefactureerd.
Aan zogenoemde patiënten werd maandelijks ongeveer 2.800 euro contant betaald.
In totaal zou circa 8 miljoen euro door dit systeem zijn gegaan.
In het kader van het onderzoek zijn onroerend goed en bouwterreinen in beslag genomen.
In berichten die in het dossier zijn opgenomen, zou zijn gezegd: “Binnen twee jaar knallen we, daarna verkopen we de appartementen en kopen we wat we willen.”
De betrokkenen kregen gevangenisstraffen tot vier jaar, maar verdwenen korte tijd later uit beeld.
Experts benadrukken echter een belangrijk punt:
Dit beeld kan niet aan een hele gemeenschap worden toegeschreven.
Er zijn ook duizenden eerlijke Turkse ondernemers en werknemers actief in deze sector.
Het probleem ligt bij bepaalde georganiseerde structuren en een gebrek aan controle.
In bovenstaande representatieve afbeelding valt een structuur op die zich rond een Turkse familie vormt. Met dossiers, berekeningen en geldstromen die samenkomen, roept dit beeld de vraag op wat zich achter de schermen afspeelt binnen systemen die onder de noemer zorgverlening functioneren.
ÉÉN HUIS, ENKELE PATIËNTEN, HONDERDDUIZENDEN EURO’S
De werking van het zorgsysteem laat zien waarom de beschuldigingen zo ernstig zijn.
Eerst wordt een bedrijf of stichting opgericht.
Vervolgens wordt een woning met meerdere kamers gekocht of gehuurd.
Een huis met vijf of zes kamers kan snel worden omgevormd tot een klein zorgcentrum.
Op papier wordt een verantwoordelijke manager aangesteld.
Vaak wordt deze persoon aangeduid als “specialist” of “zorgcoördinator”.
Daarna worden enkele verzorgenden of verpleegkundigen aangenomen.
Zo wordt het systeem formeel opgezet.
Vervolgens worden zorgbehoevenden in dit huis geplaatst of geregistreerd.
Voor elke persoon wordt afzonderlijk zorgbudget ontvangen van de staat.
Dit betekent dat via één huis maandelijks tienduizenden euro’s en jaarlijks honderdduizenden euro’s kunnen binnenkomen.
Bij meerdere huizen en meer patiënten lopen deze bedragen op tot miljoenen.
In thuiszorgconstructies is de structuur nog eenvoudiger.
Met minder personeel kunnen meer patiënten worden verwerkt.
Op papier lijkt intensieve zorg te worden verleend, terwijl dat in werkelijkheid niet altijd zo is.
Volgens experts begint juist hier de aantrekkingskracht van het systeem.
CONTROLE ZWAK, GELD GROOT
In Nederland zijn er tussen de 70.000 en 80.000 zorgbedrijven actief.
Het is zeer moeilijk om zo’n omvangrijk systeem volledig te controleren.
Volgens autoriteiten opereert georganiseerde criminaliteit niet meer van buitenaf, maar van binnenuit het systeem.
Complexe bedrijfsstructuren, kortlopende ondernemingen, naamswijzigingen en onderaannemingen maken het volgen van geldstromen moeilijk.
Een officier van justitie vat het kernachtig samen: “Dit is georganiseerde criminaliteit die het zorgsysteem van binnenuit ondermijnt.”
Experts wijzen erop dat vooral contante betalingen en niet-geregistreerde transacties het systeem extra kwetsbaar maken.
BESCHULDIGINGEN VAN VERWAARLOZING IN PLAATS VAN ZORG
Gebrek aan controle leidt niet alleen tot financiële problemen, maar ook tot ernstige menselijke gevolgen.
Volgens experts werken sommige zorgaanbieders met te weinig personeel, leveren zij onvoldoende zorg of verwaarlozen zij patiënten volledig.
Onvoldoende toezicht, gebrekkige medicatiecontrole en het ontbreken van professionele zorg brengen het leven van patiënten direct in gevaar.
Er wordt gesproken over ernstige gezondheidsproblemen en zelfs sterfgevallen als gevolg van nalatigheid.
Het gaat dus niet alleen om geld.
Het gaat om mensenlevens.
HOE WERKT HET ZORGSYSTEEM?
In Nederland is het zorgsysteem een breed opgezet systeem dat wordt gefinancierd door de staat om mensen in staat te stellen hun dagelijks leven voort te zetten.
Er zijn drie hoofdvormen:
Thuiszorg, waaronder schoonmaak, maaltijden en persoonlijke verzorging.
Intensieve zorg met voortdurende verpleging en toezicht.
Dagbesteding en ondersteuning, vooral voor ouderen en mensen met een verstandelijke beperking.
Deze diensten worden geleverd via instellingen of via persoonsgebonden budgetten.
WAT IS PGB EN HOE WERKT HET?
Bij het persoonsgebonden budget ontvangt de zorgbehoevende zelf het geld van de staat.
Hij of zij kan hiermee zelf zorg organiseren, een zorgbedrijf inschakelen of individuele zorgverleners aannemen.
Dit systeem biedt vrijheid, maar brengt door beperkte controle ook risico’s met zich mee.
HOEVEEL GELD GAAT ER OM IN HET SYSTEEM?
De hoogte van de zorgvergoeding hangt af van de zorgbehoefte.
Bij lichte ondersteuning gaat het om enkele honderden euro’s per maand.
Bij intensievere zorg varieert dit tussen 2.000 en 5.000 euro per maand.
Bij zware zorg kan het jaarlijkse budget oplopen tot 80.000 tot 100.000 euro.
Dit betekent een zeer grote geldstroom per persoon.
Bij meerdere personen kan dit oplopen tot miljoenen.
HET SYSTEEM IN 3 STAPPEN
Aanvraag wordt ingediend.
De staat kent een budget toe.
Zorg wordt geleverd en gefactureerd.
In Nederland gevestigde zorgbedrijven lijken hun diensten nu ook naar Turkije uit te breiden.
Op het eerste gezicht wordt dit gepresenteerd als een praktische oplossing voor mensen die in het buitenland verblijven. Maar deze stap roept ook belangrijke vragen op. Zeker nu de discussies en beschuldigingen rondom het zorgsysteem in Nederland nog volop gaande zijn, is het de vraag hoe hetzelfde model in een ander land zal functioneren. Het is vooralsnog onduidelijk aan welke controlemechanismen deze diensten in Turkije onderworpen zijn, hoe ze precies worden georganiseerd en of ze daadwerkelijk werken zoals wordt beloofd. Wat zichtbaar is, zijn zorg, gemak en oplossingen. Maar welke structuur daarachter schuilgaat, blijft een vraag die nog beantwoord moet worden.