Serdar Gözübüyük’ün hikâyesi, aynı zamanda toplumsal bir başarı hikâyesi.
Göçmen kökenli bir ailenin çocuğu olarak Avrupa futbolunun elit hakem listesinde kalıcı olabilmiş olması, gençler için güçlü bir rol model oluşturuyor.
Bu haberim, bir plaket töreninden çok daha fazlasını anlatıyor.
Bu, bir hakemlik sisteminin nasıl çalıştığını ve Türkiye’de neden aynı sonucun alınamadığını sorgulayan bir haber.
7 Dünya Şampiyonası, 7 Avrupa Şampiyonası, sayısız final maçları izlemiş bir gazeteci olarak iddia ediyorum:Baskı altında soğukkanlı kalabilen, futbolcuyla çatışmadan otorite kurabilen ve oyunun önüne geçmeyen bir hakem hep zirvede kalır.
UEFA’nın titizliği: 100 maçtan hiçbirinde Türk takımı yok.
(Analizin Hollandacası en altta
De Nederlandstalige analyse staat onderaan)
Santiago Bernabeu Didi (Arabistanda) Kovacs
İlhan KARAÇAY’ın analizi:
Bazı hikâyeler vardır. Okurken yalnızca bir kişiyi anlatmaz, bir sistemi de sorgulatır.
Serdar Gözübüyük’ün hakemlik yolculuğu tam olarak böyle bir hikâye.
Bu haberim, UEFA organizasyonlarında 100 maça ulaşan bir hakemin portresini çizerken aynı zamanda Avrupa’da hakemliğin nasıl inşa edildiğini ve Türkiye’de neden aynı istikrarın sağlanamadığını gözler önüne seriyor.
Bazı hakemler vardır, maçın önüne geçer. Bazıları ise maçı oynatır.
Serdar Gözübüyük, ikinci şıkka girenlerden.
Sahada bağırarak değil, görünmezce ama hissedilir biçimde otorite kuran bir hakem.
Onu Avrupa Kupaları’nda 100 maça taşıyan temel özellik de tam olarak bu anlayış.
Gözübüyük, “Union of European Football Associations UEFA (Avrupa Futbol Federasyonları Birliği)” organizasyonlarında yönettiği 100’üncü Avrupa Kupası maçı nedeniyle, “Koninklijke Nederlandse Voetbalbond KNVB(Hollanda Kraliyeti Futbol Federasyonu” ve UEFA tarafından plaketle onurlandırıldı.
Bu, Avrupa futbolunda az sayıda hakemin ulaşabildiği bir eşik. Ancak bu haberim, bir plaket töreninden çok daha fazlasını anlatıyor.
Bu, bir hakemlik sisteminin nasıl çalıştığını ve Türkiye’de neden aynı sonucun alınamadığını sorgulayan bir haber.
HAKEMLİK ONUN İÇİN SONRADAN SEÇİLMİŞ BİR YOL DEĞİLDİ
Serdar Gözübüyük’ü yakından tanıyanların sıkça kullandığı bir ifade var: “Yaşından büyük bir olgunluk.”
Henüz 16 yaşındayken yönettiği maçlarda bile oyunu okuyabilen, futbolcuyla doğru mesafeyi kurabilen ve düdüğü kişisel güç aracı haline getirmeyen bir hakemdi.
Onu farklı kılan, karttan önce iletişimi, cezadan önce iknayı tercih etmesiydi.
Sertlikle değil, oyun aklıyla var olmayı seçti.
Bu yaklaşım amatör sahalarda başladı, Hollanda liglerine taşındı ve zamanla Avrupa’nın büyük statlarında karşılık buldu.
Gözübüyük’ün hakemliği, hiçbir zaman “ben buradayım” diye bağırmadı.
Tam tersine, ne kadar az görünürse, maçın o kadar iyi aktığını bilen bir anlayışla şekillendi.
AVRUPA’DA 100 MAÇ TESADÜF DEĞİL
UEFA organizasyonlarında 100 maça ulaşmak, tek bir iyi sezonla açıklanamaz.
Bu, yıllar boyunca aynı seviyede kalabilmek demektir.
Fizik testleri, her maçtan sonra hazırlanan ayrıntılı raporlar, VAR uyumu ve baskı altında doğru karar verebilme becerisi, bu sürecin ayrılmaz parçalarıdır.
Serdar Gözübüyük, bu sınavlardan sezon sezon geçti.
Şampiyonlar Ligi, Avrupa Ligi ve Konferans Ligi karşılaşmalarında aldığı görevler, UEFA’nın ona duyduğu güvenin açık göstergesi oldu. Verilen plaket, bir anlık başarının değil, uzun süreli istikrarın belgesi niteliği taşıyor.
HOLLANDA’DA YILIN EN İYİ HAKEMİ
2024–2025 sezonu, Gözübüyük’ün kariyerinde özel bir yere sahip. Deneyimli hakem, eski Hollanda Milli Takımı futbolcularından oluşan jüri tarafından, “sezonun en iyi hakemi” seçildi.
Futbol kamuoyunda “Altın Kart” olarak bilinen bu ödül, De Telegraaf gazetesi tarafından düzenlenen ve her yıl şeffaf biçimde açıklanan bir oylamayla veriliyor.
Toplam 35 eski milli futbolcu, sezon boyunca izledikleri hakem performanslarını değerlendirdi.
(Üstteki fotoğraflar soldan sağa) Guus Hiddink, De Boer kardeşler, Ronald Koeman, Jack Zwart, Willem van Hanegem, John Bosman, Willy van de Kerkhof’tan başka, Wesley Sneijder, Rafael van der Vaart ve Wim Kieft gibi isimlerin yer aldığı jüri, Gözübüyük’ü zirveye taşıdı.
Ödülü takdim eden Hollanda futbolunun efsanelerinden Ruud Gullit, onun hakemlik felsefesini şu sözlerle özetledi: “Maçı yönettiğin belli ama aynı zamanda maçın oyuna ait olduğunu hissettiriyorsun. Ne kadar az görünürsen, maç için o kadar iyidir. Sen bu dengeyi çok iyi kurmuşsun. Senin yönettiğin maçlar keyifle izleniyor.”
Bu sözler, bir iltifattan çok, üst düzey hakemliğin tanımı olarak kayda geçti.
HAKEMLER NEREDEYSE HİÇ ALKIŞ ALMAZ
Gözübüyük’ün ödül sonrası söyledikleri, mesleğin çıplak gerçeğini yansıtıyordu: “Biz hakemler aslında hiçbir zaman tam anlamıyla beğenilmeyiz. Ama eski milli futbolculardan gelen bu takdir, insanı gururlandırıyor.” Bu yaklaşım, onun karakterini de özetliyor. Alkış peşinde değil, doğru yönetim peşinde.
GÖÇMEN BİR AİLEDEN AVRUPA’NIN ELİT LİSTESİNE
Serdar Gözübüyük’ün hikâyesi, aynı zamanda toplumsal bir başarı hikâyesi.
Göçmen kökenli bir ailenin çocuğu olarak Avrupa futbolunun elit hakem listesinde kalıcı olabilmiş olması, gençler için güçlü bir rol model oluşturuyor. Bu yol, şansla değil; disiplin, sabır ve sistemle yürünmüş bir yol.
VE TÜRKİYE GERÇEĞİ
Bu noktada kaçınılmaz bir soru ortaya çıkıyor. Aynı oyunu oynayan ülkeler arasında hakemlikte neden bu kadar büyük farklar var.
Türkiye’de hakemlik, yıllardır aynı döngünün içinde. Bir derbi, bir kariyeri bitirebiliyor.
Hakemler maçtan çok maç sonrası tartışmalarla anılıyor. Güven, bir haftalık. Hakem, sahada oyunu yöneten kişi olmaktan çıkıp tartışmanın merkezine oturuyor.
Hollanda modelinde ise hakem sistemin parçası. Yanlış yaptığında linç edilmiyor, doğru yaptığında da göklere çıkarılmıyor. Analiz ediliyor, geliştiriliyor ve korunuyor. Süreklilik esas alınıyor.
“TÜRKİYE DERBİ MAÇLARA GÖZÜBÜYÜK’Ü ÇAĞIRSIN” CÜMLESİ NEDEN KURULUYOR
Bu cümle, yabancı hayranlığı değil. Baskı altında soğukkanlı kalabilen, futbolcuyla çatışmadan otorite kurabilen ve oyunun önüne geçmeyen bir hakem arayışının ifadesi.
Serdar Gözübüyük’ün portresi, Türkiye’deki sorunun bireysel değil, yapısal olduğunu açık biçimde gösteriyor.
BİR HAKEM NASIL KORUNUR, NASIL HARCANIR
Hollanda’da bir hakem kötü maç yönettiğinde, ertesi gün manşetlerde yakılmıyor. Televizyon programlarında hedef tahtasına oturtulmuyor. Analiz ediliyor, raporlanıyor ve gerekirse dinlendiriliyor. Ama itibarı yerle bir edilmiyor. Çünkü sistem, bir hakemin bir maçtan ibaret olmadığını biliyor.
Türkiye’de ise hakem, çoğu zaman tek maçlık bir figür. Bir pozisyon, bir düdük ve sonrasında haftalar süren tartışmalar. Bu ortamda ne özgüven gelişiyor ne de istikrar sağlanabiliyor.
HAKEMİN MAÇI DEĞİL, MAÇIN HAKEMİ
Gözübüyük’ün yönettiği maçlarda hakem konuşulmuyor. Bu, bir hakem için alınabilecek en büyük övgülerden biri. Çünkü iyi hakem, oyunu oynatandır. Kendini değil, maçı öne çıkarandır.
Türkiye’de ise çoğu zaman kart sayısı, düdük tonu ve mimikler tartışılıyor. Oysa Avrupa’da esas olan oyunun ritmi.
BİR HAKEMİN HAYALİ VE HABERİN MESAJI
Serdar Gözübüyük, daha önce Avrupa Şampiyonası’nda dördüncü hakem olarak görev aldı. Hedefi ise net. Büyük turnuvalarda sahada olmak. Dünya Kupası ve Avrupa Şampiyonası, hâlâ ulaşılmak istenen zirveler arasında.
Bu dosya, bir hakemin portresiyle başlıyor ama bir sistem eleştirisiyle bitiyor. 100 Avrupa maçı bir son değil, bir durak.
Darısı Türk hakemlerin başına. Darısı, hakemi maçla değil sistemle değerlendirenlerin başına.
Serdar Gözübüyük’ün bu haberi okunurken çoğu kişinin aklından geçen soru aslında çok tanıdık: “Türkiye’de neden böyle hakemler yok?”
Bu soru, ilk bakışta bireylere yöneliyor gibi görünse de, cevabı bireylerde değil, yapıda saklı.
Türkiye’de hakemlik uzun yıllardır kişilikler üzerinden tartışılıyor. İsimler öne çıkıyor, düdükler konuşuluyor, bir pozisyonla kariyerler yazılıyor ya da siliniyor. Oysa Avrupa’da tartışılan şey isimler değil, standartlar. Hakem kim olursa olsun, sistemin içinde kalabildiği sürece korunuyor, geliştiriliyor ve uzun vadeli planın parçası haline geliyor.
Serdar Gözübüyük’ü farklı kılan şey, hatasız olması değil. Onu öne çıkaran asıl unsur, hatayla kurulan ilişki. Yanlış yaptığında yakılmaması, doğru yaptığında putlaştırılmaması. Bu denge, hakemin sahada rahat nefes almasını sağlıyor. Rahat nefes alan hakem, doğru karar verme ihtimalini artırıyor.
Türkiye’de ise hakemlik, sürekli savunma halinde yaşanan bir meslek. Hakem, maçtan önce tedirgin, maç sırasında baskı altında, maçtan sonra ise hedefte. Bu döngü kırılmadıkça ne yeni Gözübüyük’ler çıkar ne de mevcut hakemler potansiyelini gösterebilir.
Bu yüzden çözüm, yabancı hakem getirmek ya da tek tek isimleri parlatmak değil.
Çözüm, hakemi sistemin merkezine değil, sistemin güvencesine yerleştirmek.
Eğitimle, analizle ve kurumsal duruşla desteklenen bir yapı kurmak.
Serdar Gözübüyük örneği bize şunu söylüyor. Doğru düzen kurulduğunda, hakem sadece maçı değil, futbol iklimini de yönetebiliyor. Türkiye’nin ihtiyacı olan şey de tam olarak bu.
Daha yüksek sesli düdükler değil, daha sağlam bir sistem.
Gerisi zaten kendiliğinden geliyor.
GÖZÜBÜYÜK TÜRK TAKIMLARININ MAÇLARINI YÖNETMEDİ
Serdar Gözübüyük, UEFA organizasyonlarında 100 Avrupa Kupası maçına ulaşmış bir hakem.
Ancak bu 100 maçın hiçbirinde bir Türk takımının karşılaşmasında görev almadı.
Bu durum bir tesadüf değil, bir ihmal de değil.
UEFA’nın hakem atamalarında en titiz davrandığı alanlardan biri, en küçük algı ihtimalini bile ortadan kaldırmak. Köken, bağ ya da duygu ihtimali söz konusuysa, sistem baştan kapıyı kapatıyor.
Gözübüyük’ün Türk takımlarının maçlarından özellikle uzak tutulması, ona duyulan güvensizlikten değil; tam tersine, tartışmasız ve lekesiz bir profilin korunmak istenmesinden kaynaklanıyor. UEFA, yeteneğini kullanıyor ama adını hiçbir tartışmanın içine sokmuyor.
Avrupa futbolunda bazen bir hakemi asıl değerli kılan şey, yönettiği maçlar değil; bilinçli olarak yönettirilmediği maçlardır.
Serdar Gözübüyük örneği, bu sistemin nasıl işlediğini tek başına anlatan nadir örneklerden biri.
Kısacası şunu söylemek mümkün:
UEFA, Gözübüyük’ün yeteneğini görüyor, istikrarını ödüllendiriyor ama, “yanlış anlaşılmaya mahal vermemek” için Türk takımlarını onun yolundan bilinçli olarak uzak tutuyor.
Yani mesele güven eksikliği değil, tam tersine aşırı güven.
“Bu hakem tartışmasız olmalı” deniyor ve en küçük gölge ihtimali bile devre dışı bırakılıyor.
Bir başka ifadeyle:
UEFA’nın gözünden hiçbir şey kaçmıyor.
Hatta bazen, bizim çok sonradan fark ettiğimiz ayrıntıları bile.
Bir hakemin bir ülkenin takımlarından özellikle uzak tutulması, o hakem için gizli bir kariyer madalyasıdır.
Çünkü bu, “seni konuşulur kılmak istemiyoruz” demektir.
Ve Avrupa futbolunda bundan daha büyük bir iltifat pek yoktur.
**************
ONZE TROTS SERDAR GÖZÜBÜYÜK: 100 WEDSTRIJDEN IN DE EUROPESE BEKERS, SCHEIDSRECHTER VAN HET JAAR IN NEDERLAND EN EEN ONDERSCHEIDING VAN DE UEFA
Het verhaal van Serdar Gözübüyük is tegelijkertijd ook een maatschappelijk succesverhaal.
Als zoon van een familie met een migratieachtergrond is hij erin geslaagd zich blijvend te handhaven op de elitelijst van de Europese arbitrage. Dat maakt hem tot een sterk rolmodel voor jongeren.
Dit artikel vertelt veel meer dan alleen het verhaal van een plaquette-uitreiking.
Het stelt vragen over hoe een scheidsrechterssysteem functioneert en waarom in Turkije al jaren niet hetzelfde resultaat wordt behaald.
Als journalist die zeven Wereldkampioenschappen, zeven Europese Kampioenschappen en talloze finales heeft gevolgd, stel ik het volgende: een scheidsrechter die onder druk kalm blijft, gezag kan uitoefenen zonder conflict met spelers en het spel niet naar zich toe trekt, blijft altijd aan de top.
De nauwkeurigheid van de UEFA: in geen van de 100 wedstrijden een Turkse club
Santiago Bernabeu Didi (in Arabie) Kovacs
Analyse van İlhan KARAÇAY
Sommige verhalen beschrijven niet alleen een persoon, maar zetten ook een systeem aan het denken.
De loopbaan van Serdar Gözübüyük is precies zo’n verhaal.
Dit artikel schetst het portret van een scheidsrechter die de mijlpaal van 100 UEFA-wedstrijden heeft bereikt en laat tegelijk zien hoe arbitrage in Europa wordt opgebouwd en waarom dezelfde continuïteit in Turkije ontbreekt.
Sommige scheidsrechters gaan vóór de wedstrijd staan. Anderen laten de wedstrijd spelen.
Serdar Gözübüyük behoort tot die tweede categorie.
Hij bouwt gezag niet op door te schreeuwen, maar op een onzichtbare en tegelijk voelbare manier.
Dat inzicht vormt precies de basis die hem naar 100 Europese wedstrijden heeft gebracht.
Gözübüyük werd vanwege het feit dat hij zijn 100e Europese bekerwedstrijd leidde binnen de organisaties van de Union of European Football Associations UEFA (Europese Voetbalbond), onderscheiden met een plaquette door zowel de Koninklijke Nederlandse Voetbalbond KNVB (Koninklijke Nederlandse Voetbalbond) als de UEFA.
Dit is een drempel die slechts door zeer weinig scheidsrechters in het Europese voetbal wordt bereikt.
Maar dit artikel vertelt veel meer dan alleen het verhaal van een plaquette-uitreiking.
Het is een artikel dat ter discussie stelt hoe een scheidsrechterssysteem functioneert en waarom in Turkije hetzelfde resultaat niet kan worden behaald.
SCHEIDSRECHTER ZIJN WAS VOOR HEM GEEN LATER GEMAAKTE KEUZE
Mensen die Serdar Gözübüyük goed kennen, gebruiken vaak dezelfde uitdrukking: “een volwassenheid die zijn leeftijd overstijgt”.
Zelfs op zestienjarige leeftijd kon hij wedstrijden lezen, de juiste afstand tot spelers bewaren en de fluit niet als persoonlijk machtsmiddel gebruiken.
Wat hem onderscheidde, was zijn voorkeur voor communicatie vóór kaarten en overtuiging vóór straf. Hij koos niet voor hardheid, maar voor spelinzicht.
Die benadering begon op amateurvelden, zette zich voort in de Nederlandse competities en vond uiteindelijk weerklank in de grote Europese stadions.
Zijn manier van fluiten schreeuwde nooit “ik ben hier”.
Integendeel, zij werd gevormd door het besef dat hoe minder zichtbaar de scheidsrechter is, hoe beter de wedstrijd loopt.
100 WEDSTRIJDEN IN EUROPA IS GEEN TOEVAL
Het bereiken van 100 wedstrijden in UEFA-organisaties kan niet worden verklaard door één sterk seizoen.
Het betekent jarenlang op hetzelfde niveau kunnen blijven.
Fysieke testen, gedetailleerde rapporten na elke wedstrijd, VAR-compatibiliteit en het vermogen om onder druk juiste beslissingen te nemen vormen onlosmakelijke onderdelen van dit proces.
Serdar Gözübüyük doorliep deze toetsen seizoen na seizoen.
Zijn aanstellingen in de Champions League, Europa League en Conference League tonen duidelijk het vertrouwen dat de UEFA in hem stelt. De uitgereikte plaquette is geen bewijs van een moment, maar van langdurige stabiliteit.
SCHEIDSRECHTER VAN HET JAAR IN NEDERLAND
Het seizoen 2024–2025 neemt een bijzondere plaats in binnen zijn carrière.
De ervaren scheidsrechter werd door een jury van voormalige internationals uitgeroepen tot “scheidsrechter van het seizoen”. Deze onderscheiding, in de voetbalwereld bekend als de “Gouden Kaart”, wordt toegekend via een transparante stemming die jaarlijks door De Telegraaf wordt georganiseerd.
In totaal beoordeelden 35 oud-internationals de prestaties van scheidsrechters gedurende het seizoen. Onder hen bevonden zich onder meer Guus Hiddink, de broers De Boer, Ronald Koeman, Jack Swart, Willem van Hanegem, John Bosman, Willy van de Kerkhof, Wesley Sneijder, Rafael van der Vaart en Wim Kieft.
De prijs werd uitgereikt door Ruud Gullit, een van de iconen van het Nederlandse voetbal, die Gözübüyüks filosofie als volgt samenvatte: “Je ziet dat je de wedstrijd leidt, maar tegelijk laat je voelen dat de wedstrijd van het spel is. Hoe minder zichtbaar je bent, hoe beter voor de wedstrijd. Jij beheerst die balans uitstekend. Wedstrijden onder jouw leiding zijn prettig om te volgen.”
Deze woorden gelden niet zozeer als compliment, maar als definitie van arbitrage op topniveau.
SCHEIDSRECHTERS KRIJGEN BIJNA NOOIT APPLAUS
De woorden die Gözübüyük na de prijsuitreiking sprak, weerspiegelen de naakte realiteit van het vak:
“Scheidsrechters worden eigenlijk nooit volledig gewaardeerd. Maar waardering van voormalige internationals maakt je trots.”
Die benadering typeert ook zijn karakter. Niet op zoek naar applaus, maar naar correct wedstrijdmanagement.
VAN EEN MIGRANTENGEZIN NAAR DE EUROPESE ELITELIJST
Het verhaal van Serdar Gözübüyük is tegelijk ook een maatschappelijk succesverhaal.
Als kind van een migrantenfamilie wist hij zich blijvend te vestigen op de elitelijst van Europese scheidsrechters. Die weg werd niet afgelegd dankzij geluk, maar dankzij discipline, geduld en een systeem.
DE REALITEIT IN TURKIJE
Op dit punt dringt zich onvermijdelijk een vraag op. Waarom bestaan er zulke grote verschillen in arbitrage tussen landen die hetzelfde spel spelen?
In Turkije zit de arbitrage al jaren vast in dezelfde cirkel.
Eén derby kan een carrière beëindigen.
Scheidsrechters worden meer herinnerd om de discussies na afloop dan om het spel op het veld. Vertrouwen duurt vaak maar één week.
In het Nederlandse model is de scheidsrechter onderdeel van het systeem.
Fouten leiden niet tot publieke afrekening en correcte beslissingen niet tot verheerlijking. Er wordt geanalyseerd, ontwikkeld en beschermd. Continuïteit staat centraal.
WAAROM WORDT DE ZIN “LAAT GÖZÜBÜYÜK DE DERBY LEIDEN” GEBRUIKT
Die zin is geen uiting van bewondering voor het buitenland.
Het is de weerspiegeling van een zoektocht naar een scheidsrechter die onder druk kalm blijft, gezag uitoefent zonder conflict en het spel niet overschaduwt.
Het portret van Serdar Gözübüyük laat duidelijk zien dat het probleem in Turkije niet individueel is, maar structureel.
HOE WORDT EEN SCHEIDSRECHTER BESCHERMD EN HOE WORDT HIJ OPGEGEVEN
In Nederland wordt een scheidsrechter na een slechte wedstrijd niet de volgende dag publiekelijk verbrand.
Hij wordt niet op een schandpaal gezet in televisieprogramma’s. Er wordt geanalyseerd, gerapporteerd en zo nodig rust gegund. Maar zijn reputatie wordt niet vernietigd. Omdat het systeem weet dat een scheidsrechter niet uit één wedstrijd bestaat.
In Turkije is de scheidsrechter vaak een figuur van één wedstrijd. Eén beslissing, één fluitsignaal en daarna wekenlange discussies. In zo’n klimaat ontstaat geen zelfvertrouwen en geen stabiliteit.
NIET DE WEDSTRIJD VAN DE SCHEIDSRECHTER, MAAR DE SCHEIDSRECHTER VAN DE WEDSTRIJD
In wedstrijden onder leiding van Gözübüyük wordt zelden over de scheidsrechter gesproken.
Dat is een van de grootste complimenten die een scheidsrechter kan krijgen. Goede scheidsrechters laten het spel spreken, niet zichzelf.
In Turkije daarentegen worden vaak het aantal kaarten, de toon van het fluitsignaal en lichaamstaal besproken. Terwijl in Europa het ritme van het spel centraal staat.
DE DROOM VAN EEN SCHEIDSRECHTER EN DE BOODSCHAP VAN DIT ARTIKEL
Serdar Gözübüyük fungeerde eerder als vierde official op een Europees Kampioenschap. Zijn doel is duidelijk. Op het veld staan tijdens grote toernooien. Het Wereldkampioenschap en het Europees Kampioenschap blijven de hoogste toppen.
Dit dossier begint met het portret van een scheidsrechter en eindigt met een systeemkritiek.
100 Europese wedstrijden zijn geen eindpunt, maar een tussenstation.
Moge het Turkse scheidsrechters ook ten deel vallen. Moge het toekomen aan wie scheidsrechters beoordeelt op systeem en niet op incident.
Bij het lezen van dit artikel komt bij velen een bekende vraag op: “Waarom zijn er in Turkije geen scheidsrechters zoals hij?”
Die vraag lijkt op individuen gericht, maar het antwoord ligt in de structuur.
In Turkije wordt arbitrage al jaren besproken via personen. Namen staan centraal, fluitsignalen worden uitvergroot en carrières worden geschreven of uitgewist met één beslissing.
In Europa daarentegen draait het om standaarden. Wie de regels volgt en binnen het systeem blijft, wordt beschermd, ontwikkeld en onderdeel van een langetermijnplan.
Wat Serdar Gözübüyük onderscheidt, is niet dat hij foutloos is.
Het is de manier waarop met fouten wordt omgegaan. Niet verbrand worden bij fouten en niet verheerlijkt bij successen. Die balans stelt een scheidsrechter in staat vrij te ademen op het veld. En wie vrij ademt, neemt betere beslissingen.
Zolang arbitrage in Turkije een beroep blijft dat in permanente verdediging wordt uitgeoefend, zullen nieuwe Gözübüyük’s niet ontstaan en zullen bestaande talenten hun potentieel niet bereiken.
De oplossing ligt niet in het importeren van buitenlandse scheidsrechters of het verheffen van individuele namen.
De oplossing ligt in het plaatsen van de scheidsrechter niet in het centrum van het systeem, maar onder de bescherming ervan.
Het voorbeeld Serdar Gözübüyük laat zien wat mogelijk is wanneer het juiste kader wordt gecreëerd.
Dan beheert een scheidsrechter niet alleen een wedstrijd, maar ook het voetbalklimaat.
Niet hardere fluitsignalen, maar een sterker systeem maakt het verschil.
De rest volgt vanzelf.
GÖZÜBÜYÜK LEIDDE GEEN WEDSTRIJDEN VAN TURKSE PLOEGEN
Serdar Gözübüyük is een scheidsrechter die binnen de UEFA-organisaties de mijlpaal van 100 Europese bekerwedstrijden heeft bereikt.
In geen van deze 100 wedstrijden had hij echter de leiding over een duel waarin een Turkse club betrokken was.
Dit is geen toeval en ook geen nalatigheid.
Een van de terreinen waarop de UEFA bij scheidsrechtersaanstellingen het meest nauwgezet te werk gaat, is het volledig uitsluiten van zelfs de kleinste perceptie van belangenverstrengeling. Wanneer herkomst, binding of emotionele betrokkenheid een rol zou kunnen spelen, sluit het systeem vanaf het begin de deur.
Dat Gözübüyük bewust uit de buurt wordt gehouden van wedstrijden van Turkse clubs, heeft dan ook niet te maken met een gebrek aan vertrouwen. Integendeel, het is bedoeld om een onbetwistbare en smetteloze profilering te beschermen. De UEFA maakt gebruik van zijn kwaliteiten, maar plaatst zijn naam niet in het midden van mogelijke discussies.
In het Europese voetbal wordt de waarde van een scheidsrechter soms niet bepaald door de wedstrijden die hij leidt, maar juist door de wedstrijden die hij bewust niet krijgt toegewezen.
Het voorbeeld van Serdar Gözübüyük laat op zichzelf al zien hoe dit systeem werkt.
Kort gezegd kan het volgende worden gesteld:
de UEFA ziet het talent van Gözübüyük en beloont zijn stabiliteit, maar houdt hem doelbewust weg van Turkse clubs om elke mogelijkheid van misinterpretatie te vermijden.
Het gaat hier dus niet om een gebrek aan vertrouwen, maar juist om een vorm van verregaand vertrouwen.
Er wordt gezegd: “Deze scheidsrechter moet onomstreden blijven”, en zelfs de kleinste schaduw van twijfel wordt buiten spel gezet.
Met andere woorden: Niets ontsnapt aan het oog van de UEFA.
Soms zelfs details die door het voetbalpubliek pas veel later worden opgemerkt.
Wanneer een scheidsrechter bewust op afstand wordt gehouden van clubs uit één bepaald land, heeft dat binnen het systeem een stille maar duidelijke betekenis.
Het betekent: “wij willen dat je naam niet onderwerp van discussie wordt”.
En in het Europese voetbal bestaat er nauwelijks een grotere blijk van waardering dan dat.
