“Geleceğin Mahalle Evi” statüsü verilen derneğin binası onarıldı, dekore edildi ve diğer derneklere sosyal kültürel ve sportif faaliyetler yapma imkânı tanındı.
Alevi Kültür Derneği DAB-DER adeta “Belediye içinde Belediye”veya“İkinci bir Belediye binası”pozisyonunda…
Dernek Başkanı Muharrem Cengiz, “Hizmetlerimiz, mahallemizdeki tüm kişi ve kuruluşları kapsıyor” diyerek, ayrımcılığa yer olmadığını belirtiyor.
Büyükelçimiz Fatma Ceren Yazgan ve Lahey Belediye Başkanı Jan van Zanen’in onurlandırdıkları derneğin, diğer Belediyelere de örnek olması bekleniyor.
(Haberin Hollandacası en altta.
De Nederlandse versie staat onderaan.)
İlhan KARAÇAY yazdı:
Lahey Belediyesi, Alevi Kültür Derneği DAB-DER’in binasını mahalleye açık bir sosyal merkez olarak konumlandırarak, göçmen kökenli bir sivil toplum kuruluşuna kamusal rol tanıyan dikkat çekici bir adım attı. Dünya hukukunun ve uluslararası adalet kurumlarının simgesi olarak bilinen Lahey’de alınan bu karar, yerel yönetim ile toplum merkezleri arasındaki yeni iş birliği modelinin somut örneklerinden biri olarak değerlendiriliyor.
Lahey’deki dernek binası, artık yalnızca bir dernek binası değil. Belediye tarafından tanınan, desteklenen ve mahalleye açılan bir kamusal merkez haline geldi.
Lahey Belediyesi’nin Alevi Kültür Derneği DAB-DER’e verdiği, “Buurthuis van de Toekomst”(Geleceğin Mahalle Evi) statüsü, Hollanda’daki göçmen kurumları açısından yeni bir dönemin kapısını aralıyor.
Bu gelişme, sıradan bir destek kararı değil. Belediyenin sosyal politika anlayışının, mahalle yaşamını örgütleme biçiminin ve göçmen kurumlara bakışının somut bir yansımasıdır.
Bu nedenle konu sadece bir dernek haberi değildir. Bu, yerel yönetim modeli ile toplum merkezlerinin kesiştiği noktada ortaya çıkan yeni bir kamusal rolün hikayesidir.
“BELEDİYE İÇİNDE BELEDİYE” VEYA “İKİNCİ BİR BELEDİYE BİNASI MI”
Gurbetçi toplumun uzun yıllar “dernek binası” diye bildiği adresler, artık başka bir kapıya açılıyor. Çünkü “Buurthuis van de Toekomst” modeli, Belediyenin klasik mahalle evi anlayışını yenileyerek bazı sivil adresleri, mahallede herkesin girebildiği ve faaliyet üretebildiği bir “kamusal buluşma noktası” haline getirmeyi hedefliyor. Bu yüzden insanın aklına şu soru geliyor.
Bu, adeta “Belediye içinde Belediye” veya “İkinci bir Belediye binası” oluyor
Elbette hukuken Belediye değil. İmza yetkisi yok. Resmi kamu gücü yok. Ancak fiiliyatta, Belediyenin mahalleye dönük sosyal hizmetlerinin bir kısmı burada görünür hale geliyor. Belediyenin desteklediği ve Belediyenin hedeflerine bağlanan bir işlev üstleniyor. Bu da sıradan bir “dernek lokali” tanımını aşıyor.
İnsanlar, ilk bakışta şunları soruyor: Bir derneğe böyle bir statü verilmesi ne anlama geliyor?
Bu yapı Belediyenin bir uzantısı mı oluyor? İkinci bir Belediye binası mı ortaya çıkıyor?
Hukuken böyle bir durum yok. Belediyenin yetkileri, karar alma mekanizmaları ve idari sorumlulukları bu merkezlere devredilmez. Ancak pratikte farklı bir gerçeklik ortaya çıkıyor.
Bu merkezler, Belediyenin mahalleye dönük sosyal faaliyetlerinin yürütüldüğü, vatandaşın kapısını çalabildiği ve toplumun kendi kendine örgütlenebildiği bir alan haline geliyor.
Bir başka ifadeyle, Belediye hizmetlerinin yerel ölçekte hissedildiği bir “toplumsal temas noktası” oluşuyor.
Bu yüzden “Belediye içinde Belediye” benzetmesi mecazi olarak yapılıyor. Çünkü bu merkezler mahallede sosyal bağ kurma, yalnızlıkla mücadele, gençleri yönlendirme ve kültürel etkileşim gibi alanlarda Belediyenin hedeflerini sahaya taşıyor.
Bu benzetmenin altını özellikle çizmek gerekir. Burada söz konusu olan, hukuki bir yetki devri değildir. Derneğe resmi imza hakkı ya da idari karar alma yetkisi verilmiş değildir. Anlatılmak istenen, Belediyenin mahalleye dönük sosyal temas noktalarından birinin bu merkez üzerinden görünür hale gelmesidir.
Bir süre önce yapılan Yeni Yıl Resepsiyonunda, Büyükelçimiz Fatma Ceren Yazgan ve Lahey Belediye Başkanı Jan van Zanen’in onurlandırdıkları derneğin, diğer Belediyelere de örnek olması bekleniyor. Dernek Başkanı Muharrem Cengiz ise, “Hizmetlerimiz, mahallemizdeki tüm kişi ve kuruluşları kapsıyor” diyerek, ayrımcılığa yer olmadığını belirtiyor.
BUURTHUIS VAN DE TOEKOMST NEDİR
“Buurthuis van de Toekomst” kavramı Hollanda’da yıllardır konuşulan bir mahalle politikası yaklaşımıdır.
Ama bu bir isim değildir. Bu bir rol tanımıdır.
Bu statü verilen yerlerden beklenen temel şey şudur: Kapı yalnızca üyeye değil, mahallede yaşayan herkese açık olacak. İnsanlar sadece katılımcı olmayacak. İsterlerse faaliyet düzenleyebilecek. Toplumsal ihtiyaçlara cevap verecek programlar üretilecek.
Bu merkezlerde şu faaliyetler önceliklidir.
*Gençler için eğitim ve yönlendirme çalışmaları.
*Yaşlılar için sosyal buluşmalar.
*Kadınlara yönelik destek ve dayanışma programları.
*Mahalle sakinlerini bir araya getiren kültürel etkinlikler.
*Gönüllülük ve katılımı güçlendiren projeler.
Belediye, böyle bir merkez oluştuğunda mahalleye yapılan sosyal yatırımın kalıcı hale geldiğini düşünüyor.
Bu model, klasik anlamda bir ruhsat ya da özel bir imtiyaz değildir. Belediyenin, mahallede zaten aktif olan bir kurumu kamusal sosyal buluşma noktası olarak tanımasıdır. Yani burada verilen şey bir ayrıcalık değil, mahalleye açık olma ve toplumsal sorumluluk üstlenme çerçevesidir.
LAHEY MODELİ VE SİYASİ ARKA PLAN
Lahey, mahalle temelli sosyal politikalar konusunda, Hollanda’nın en aktif Belediyelerinden biridir.
Bu şehirde “Buurthuis van de Toekomst” yaklaşımı yalnızca bütçe tasarrufu ya da bina kullanımını artırma fikrinden doğmadı. Amaç, sosyal izolasyonu azaltmak ve mahalle ölçeğinde dayanışma kurmaktı.
Yerel yönetim şu gerçeği gördü.
Bir mahallede okul var. Spor kulübü var. Kültür merkezi var. Ama bu yapılar çoğu zaman birbirinden kopuk çalışıyor.
Bu kopukluğu ortadan kaldırmak için yeni bir model geliştirildi.
Tek işlevli binalar yerine çok işlevli sosyal merkezler.
Bu merkezlerde farklı kesimler bir araya geliyor. Aynı çatı altında spor etkinliği, kültürel program, sosyal destek ve eğitim faaliyetleri yapılabiliyor.
Bu yaklaşım zamanla Belediye politikasının önemli bir parçası haline geldi.
DAB-DER ÖRNEĞİ NEDEN ÖNEMLİ
Lahey’deki Alevi Kültür DerneğiDAB-DER, bu modelin göçmen toplum üzerinden hayata geçtiği en dikkat çekici örneklerden biri oldu.
Derneğin binası, Belediyenin katkısıyla kapsamlı biçimde yenilendi. Zeminler, tuvaletler, etkinlik alanları ve mutfak modern hale getirildi. Bu süreç 2018 yılında başladı ve 2020 sonunda tamamlandı.
Belediye daha sonra bu yapıya “Buurthuis van de Toekomst” etiketi verdi. Etiketin sunumu için Belediye yöneticilerinin katıldığı bir program düzenlendi.
Bu adım, göçmen kökenli bir kültür kurumunun mahalle ölçeğinde kamusal rol üstlenmesi açısından önemli bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor.
Açılış töreni de görkemli olmuştu. Belediye Başkan Yardımcıları (Wethouder) Arjen Kapteijns ve 1818 Fonds’dan Carien Jansen kurdelayı kesmişlerdi.
27 YILLIK BİR TOPLUMSAL BİRİKİM
DAB-DER, kendisini yalnızca bir inanç merkezi olarak değil, sosyal ve kültürel faaliyetler yürüten bir toplum kurumu olarak tanımlıyor.
Kuruluşun yaklaşık 27 yıllık geçmişi bulunuyor. Gençlere yönelik eğitim faaliyetleri, yaşlılara yönelik sosyal programlar ve kültürel etkinlikler uzun yıllardır devam ediyor.
Bu birikim, Belediyenin derneği mahalle evi rolü için uygun görmesinde etkili oldu.
Çünkü, “Buurthuis van de Toekomst” etiketi, sıfırdan verilen bir yetki değildir. Zaten toplumsal faaliyet yürüten kurumların kapasitesi üzerine inşa edilir.
BU BİR AYRICALIK MI?
En çok sorulan soru budur.
Bir derneğe böyle bir statü verilmesi ayrıcalık mıdır?
Cevap net.
Hayır.
Bu bir ayrıcalık değil, sorumluluk yükleyen bir statüdür.
Bu statüye sahip olan kurumlar şu yükümlülükleri taşır.
Mahalleye açık olmak.
Farklı kesimlerden insanları buluşturmak.
Toplumsal fayda üretmek.
Belediyenin sosyal hedeflerine katkı sağlamak.
Bu yüzden Belediye böyle bir etiketi verirken yalnızca destek sağlamaz. Aynı zamanda beklenti oluşturur.
Bu nedenle “Belediye işlemleri yapma hakkı” ifadesi, resmi işlem yürütme yetkisini değil, Belediyenin sosyal hedeflerine bağlı faaliyet üretme ve mahalle sakinlerine açık bir merkez olma sorumluluğunu ifade etmektedir.
MAHALLE SOSYOLOJİSİ AÇISINDAN ANLAMI
Hollanda’da son yıllarda yalnızlık, kuşaklar arası kopukluk ve göçmen toplumların kendi içine kapanması sık tartışılan konular arasında yer alıyor.
Mahalle merkezleri bu sorunlara karşı bir çözüm aracı olarak görülüyor.
İnsanların aynı ortamda buluşması, birlikte etkinlik üretmesi ve birbirini tanıması sosyal uyumu güçlendiriyor.
Bu model, göçmen kurumların toplumdan kopmadığını ve mahalle yaşamına katkı sunduğunu da görünür kılıyor.
LAHEY İÇİN SOSYAL BİR DÖNÜM NOKTASI
Lahey, çok kültürlü yapısıyla bilinen bir şehir.
Türkler, Faslılar, Surinamlılar ve birçok farklı topluluk burada yaşıyor.
Bu çeşitlilik, sosyal politikaların mahalle ölçeğinde yürütülmesini zorunlu kılıyor. DAB-DER’in “Buurthuis van de Toekomst” statüsü alması, bu çeşitlilik içinde köprü kuran bir merkez modelinin güçlenmesi anlamına geliyor.
Bu nedenle gelişme, yalnızca Alevi toplumunu ilgilendirmiyor.
Tüm mahalleyi ilgilendiriyor.
Tüm şehri ilgilendiriyor.
GELECEKTE NE OLACAK
Bu modelin yaygınlaşması bekleniyor.
Belediyeler, toplumun kendi iç dinamikleriyle sosyal faaliyet üretmesini desteklemek istiyor.
Bu nedenle spor kulüpleri, kültür kurumları ve gönüllü kuruluşlar da benzer statüler için değerlendiriliyor.
DAB-DER örneği, göçmen kurumların yalnızca kendi topluluklarına değil, tüm topluma hizmet üretebileceğini gösteren güçlü bir örnek olarak kayda geçiyor.
Lahey’de bir dernek binasına verilen “Buurthuis van de Toekomst” statüsü, basit bir tabeladan ibaret değil.
Bu karar, Belediyenin mahalle politikasını, göçmen toplumlara yaklaşımını ve sosyal dayanışma modelini yansıtan önemli bir adım.
Bu yapı artık yalnızca bir dernek değil.
Mahalleye açılan bir kapı.
Toplumun buluştuğu bir alan.
Belediyenin sosyal vizyonunun sahadaki karşılığı.
Ve belki de en doğru tanım şu.
Bu, klasik anlamda bir dernek binasının ötesinde, mahalle yaşamının kalbine yerleşen yeni nesil bir toplum merkezi.
Alevi Bektasi Kültür ve Tanıtma Derneği, Den Haag’daki Alevi topluluğunun çıkarlarını savunmaya yönelik bir sosyal yardım kuruluşudur. Özellikle Den Haag bölgesinde 27 yıldır faaliyet göstermektedir ve gençler ile yaşlılar için sosyal, kültürel ve eğitimsel alanlarda çalışmaktadır. Ayrıca, Alevi Bektaşi Kültür ve Tanıtma Derneği, bir köprü işlevi görerek, Türk Alevi topluluğu ile Hollandalılar, diğer etnik gruplar ve Den Haag’daki sosyal kuruluşlar arasında bağ kurmaktadır. “Geleceğin Mahalle Evi” olarak, farklı kültürlere saygı göstererek, renkli bir Den Haag için çeşitli etkinliklerin yapıldığı bir alan sunmaktadır.
DAB-DER YÖNETİM KURULU
Muharrem Cengiz: Eş başkan
Pelin Yıldırım: Eş başkan
Haydar Özmen: Sekreter
Gönül Yıldırım: Sekreter yardımcısı
Hakan Yıldırım: Sayman
Bora Çelik: Sayman yardımcısı
Ceyhun Özçelik: Yönetim kurulu üyesi
Mürşit Aslan: Yönetim kurulu üyesi
Ali Ergül: Yönetim kurulu üyesi
Tarık Kutlutürk: Yönetim kurulu üyesi
Yusuf Yıldız: Yönetim kurulu üyesi
DENETLEME KURULU
Abuzer Şaş, Hasan Sarıkaya, Piraye Yıldırım, Düzgün Şahinkaya, Selin Cengiz, Hasan Basri Yılmaz, Sebahattin Erbaş, Mustafa Kırmızı, Mahmut Kirmit.
Bilgi için: Muharrem Cengiz, Dab Der Başkanı: E-posta: info@dabder.nl
Telefon: 06-53208121
Adres: Monstersestraat 184, 2512 PE Den Haag
SYMBOL VAN WERELDVREDE DEN HAAG GEEFT AAN DE ALEVITISCHE CULTUURVERENIGING HET RECHT OM TE BEMIDDELEN BIJ GEMEENTELIJKE PROCEDURES
Het verenigingsgebouw dat de status van Buurthuis van de Toekomst kreeg, is gerenoveerd, ingericht en opengesteld voor andere verenigingen om sociale, culturele en sportieve activiteiten te organiseren.
De Alevitische Cultuurvereniging DAB DER bevindt zich bijna in een positie van een Gemeente binnen de Gemeente of een tweede gemeentegebouw.
Voorzitter Muharrem Cengiz benadrukt dat hun diensten alle personen en instellingen in de wijk omvatten en dat er geen plaats is voor discriminatie.
De vereniging die werd geëerd door onze ambassadeur Fatma Ceren Yazgan en de burgemeester van Den Haag Jan van Zanen zal naar verwachting ook een voorbeeld zijn voor andere gemeenten.
İlhan KARAÇAY schreef:
De gemeente Den Haag heeft een opvallende stap gezet door het gebouw van de Alevitische Cultuurvereniging DAB DER te positioneren als een sociaal centrum dat openstaat voor de wijk en door een maatschappelijke rol toe te kennen aan een maatschappelijke organisatie met migratieachtergrond. Deze beslissing in Den Haag, bekend als symbool van internationaal recht en internationale gerechtelijke instellingen, wordt gezien als een concreet voorbeeld van een nieuw samenwerkingsmodel tussen lokaal bestuur en maatschappelijke centra.
Het verenigingsgebouw in Den Haag is niet langer alleen een verenigingsgebouw. Het is een publiek centrum geworden dat wordt erkend, ondersteund en opengesteld voor de wijk door de gemeente.
De status Buurthuis van de Toekomst die de gemeente Den Haag aan de Alevitische Cultuurvereniging DAB DER heeft gegeven, opent een nieuw tijdperk voor migrantenorganisaties in Nederland. Deze ontwikkeling is geen gewone ondersteuningsbeslissing. Het is een concrete weerspiegeling van de sociale beleidsvisie van de gemeente, van de manier waarop het wijkleven wordt georganiseerd en van de benadering van migrantenorganisaties.
Daarom is dit onderwerp niet slechts een verenigingsnieuws. Het is het verhaal van een nieuwe publieke rol die ontstaat op het snijvlak van lokaal bestuur en maatschappelijke centra.
GEMEENTE BINNEN DE GEMEENTE OF EEN TWEEDE GEMEENTEGEBOUW
De adressen die de migrantengemeenschap jarenlang kende als verenigingsgebouwen openen zich nu naar een andere functie. Het model Buurthuis van de Toekomst vernieuwt de klassieke visie op buurthuizen en wil bepaalde maatschappelijke adressen omvormen tot een publieke ontmoetingsplek waar iedereen uit de wijk kan binnenkomen en activiteiten kan organiseren. Daardoor komt een vraag naar voren. Wordt dit bijna een Gemeente binnen de Gemeente of een tweede gemeentegebouw.
Juridisch gezien is het uiteraard geen gemeente. Het heeft geen tekenbevoegdheid. Het beschikt niet over officiële publieke macht. Maar in de praktijk wordt een deel van de sociale diensten van de gemeente voor de wijk hier zichtbaar. Het neemt een functie op zich die wordt ondersteund door de gemeente en verbonden is met gemeentelijke doelstellingen. Dit overstijgt de definitie van een gewone verenigingsruimte.
Mensen stellen bij eerste indruk vragen. Wat betekent het dat een vereniging zo’n status krijgt. Wordt deze structuur een verlengstuk van de gemeente. Ontstaat er een tweede gemeentegebouw.
Juridisch bestaat zo’n situatie niet. De bevoegdheden, besluitvormingsmechanismen en administratieve verantwoordelijkheden van de gemeente worden niet overgedragen aan deze centra. Maar in de praktijk ontstaat een andere realiteit. Deze centra worden plaatsen waar sociale activiteiten van de gemeente voor de wijk worden uitgevoerd, waar burgers kunnen aankloppen en waar de samenleving zichzelf kan organiseren. Met andere woorden ontstaat er een maatschappelijk contactpunt waar gemeentelijke diensten op lokaal niveau voelbaar worden.
Daarom wordt de vergelijking Gemeente binnen de Gemeente metaforisch gebruikt. Deze centra brengen de doelstellingen van de gemeente naar het veld op gebieden zoals sociale verbinding in de wijk, bestrijding van eenzaamheid, begeleiding van jongeren en culturele interactie.
Het is belangrijk deze vergelijking te onderstrepen. Er is geen sprake van een juridische overdracht van bevoegdheden. De vereniging heeft geen officiële tekenbevoegdheid of bestuurlijke beslissingsmacht gekregen. Wat wordt bedoeld is dat een van de sociale contactpunten van de gemeente in de wijk zichtbaar wordt via dit centrum.
Tijdens een recente nieuwjaarsreceptie werd de vereniging geëerd door onze ambassadeur Fatma Ceren Yazgan en de burgemeester van Den Haag Jan van Zanen. Verwacht wordt dat dit voorbeeld ook andere gemeenten zal inspireren. Voorzitter Muharrem Cengiz stelt dat hun diensten alle personen en instellingen in de wijk omvatten en dat er geen plaats is voor discriminatie.
WAT IS BUURTHUIS VAN DE TOEKOMST
Het begrip Buurthuis van de Toekomst is in Nederland al jaren een benadering binnen het wijkbeleid. Het is geen naam. Het is een rolomschrijving.
Van locaties met deze status wordt het volgende verwacht. De deur staat open voor iedereen in de wijk en niet alleen voor leden. Mensen zijn niet alleen deelnemers. Zij kunnen ook zelf activiteiten organiseren. Programma’s worden ontwikkeld die inspelen op maatschappelijke behoeften.
In deze centra krijgen de volgende activiteiten prioriteit.
*Onderwijs en begeleiding voor jongeren.
*Sociale ontmoetingen voor ouderen.
*Ondersteunings en solidariteitsprogramma’s voor vrouwen.
*Culturele activiteiten die wijkbewoners samenbrengen.
*Projecten die vrijwilligerswerk en participatie versterken.
De gemeente beschouwt het ontstaan van zo’n centrum als een duurzame sociale investering in de wijk.
Dit model is geen vergunning en geen speciaal privilege. Het is de erkenning door de gemeente van een reeds actieve instelling als publieke sociale ontmoetingsplek. Wat wordt gegeven is geen voorrecht maar een kader van openheid voor de wijk en maatschappelijke verantwoordelijkheid.
HET MODEL VAN DEN HAAG EN DE POLITIEKE ACHTERGROND
Den Haag is een van de meest actieve gemeenten van Nederland op het gebied van wijkgerichte sociale politiek.
De benadering Buurthuis van de Toekomst ontstond niet alleen uit budgetbesparing of uit het idee om gebouwen efficiënter te gebruiken. Het doel was het verminderen van sociale isolatie en het opbouwen van solidariteit op wijkniveau.
Het lokaal bestuur zag een realiteit. In een wijk is er een school. Er is een sportclub. Er is een cultureel centrum. Maar deze structuren werken vaak los van elkaar. Om deze scheiding te doorbreken werd een nieuw model ontwikkeld. Multifunctionele sociale centra in plaats van gebouwen met één functie.
In deze centra komen verschillende groepen samen. Onder hetzelfde dak kunnen sportactiviteiten, culturele programma’s, sociale ondersteuning en onderwijsactiviteiten plaatsvinden. Deze benadering werd in de loop van de tijd een belangrijk onderdeel van het gemeentelijk beleid.
WAAROM HET VOORBEELD VAN DAB DER BELANGRIJK IS
De Alevitische Cultuurvereniging DAB DER in Den Haag is een van de meest opvallende voorbeelden van dit model binnen de migrantengemeenschap.
Het gebouw van de vereniging werd met steun van de gemeente grondig vernieuwd. Vloeren, toiletten, activiteitenruimten en keuken werden gemoderniseerd. Dit proces begon in 2018 en werd eind 2020 voltooid. Daarna gaf de gemeente het label Buurthuis van de Toekomst aan dit gebouw en werd een programma georganiseerd met deelname van gemeentelijke bestuurders.
Deze stap wordt gezien als een belangrijk keerpunt waarin een culturele instelling met migratieachtergrond een publieke rol op wijkniveau op zich neemt.
De openingsceremonie was ook indrukwekkend. De wethouder Arjen Kapteijns en Carien Jansen van 1818 Fonds hebben het lint doorgeknipt.
EEN MAATSCHAPPELIJKE OPBOUW VAN 27 JAAR
DAB DER definieert zichzelf niet alleen als een geloofscentrum maar ook als een maatschappelijke instelling die sociale en culturele activiteiten uitvoert. De organisatie heeft een geschiedenis van ongeveer 27 jaar. Educatieve activiteiten voor jongeren, sociale programma’s voor ouderen en culturele evenementen worden al jarenlang voortgezet. Deze opgebouwde ervaring speelde een rol in de keuze van de gemeente om de vereniging geschikt te achten voor de rol van buurthuis. Het label Buurthuis van de Toekomst wordt namelijk niet vanaf nul gegeven. Het wordt opgebouwd op basis van de capaciteit van instellingen die al maatschappelijke activiteiten uitvoeren.
IS DIT EEN VOORRECHT?
Dit is de meest gestelde vraag. Is het een voorrecht dat een vereniging zo’n status krijgt.
Het antwoord is duidelijk. Nee. Het is geen voorrecht maar een status die verantwoordelijkheid met zich meebrengt.
Instellingen met deze status hebben de volgende verplichtingen.
Openstaan voor de wijk.
Mensen uit verschillende groepen samenbrengen.
Maatschappelijke meerwaarde produceren.
Bijdragen aan de sociale doelstellingen van de gemeente.
Daarom geeft de gemeente bij het toekennen van zo’n label niet alleen steun maar schept zij ook verwachtingen.
De uitdrukking recht om gemeentelijke procedures uit te voeren verwijst dus niet naar officiële administratieve bevoegdheden maar naar de verantwoordelijkheid om activiteiten te produceren die aansluiten bij de sociale doelstellingen van de gemeente en om een centrum te zijn dat openstaat voor wijkbewoners.
BETEKENIS VOOR DE WIJKSOCIOLOGIE
In Nederland worden onderwerpen zoals eenzaamheid, generatiebreuken en het naar binnen keren van migrantengemeenschappen de laatste jaren veel besproken. Buurtcentra worden gezien als een instrument tegen deze problemen. Het samenkomen van mensen in dezelfde omgeving, het gezamenlijk organiseren van activiteiten en het leren kennen van elkaar versterken de sociale samenhang. Dit model maakt ook zichtbaar dat migrantengemeenschappen niet losstaan van de samenleving maar bijdragen aan het wijkleven.
EEN SOCIAAL KEERPUNT VOOR DEN HAAG
Den Haag staat bekend om zijn multiculturele structuur. Turken, Marokkanen, Surinamers en vele andere gemeenschappen leven hier samen. Deze diversiteit maakt het noodzakelijk om sociale politiek op wijkniveau te voeren. Dat DAB DER de status Buurthuis van de Toekomst heeft gekregen betekent dat een centrum dat bruggen slaat binnen deze diversiteit wordt versterkt.
Deze ontwikkeling betreft daarom niet alleen de Alevitische gemeenschap. Zij betreft de hele wijk. Zij betreft de hele stad.
WAT GEBEURT ER IN DE TOEKOMST
Verwacht wordt dat dit model zich verder zal verspreiden. Gemeenten willen dat de samenleving met eigen dynamiek sociale activiteiten produceert. Daarom worden sportclubs, culturele instellingen en vrijwilligersorganisaties ook voor vergelijkbare statussen geëvalueerd.
Het voorbeeld van DAB DER wordt geregistreerd als een sterk voorbeeld dat migrantengemeenschappen niet alleen voor hun eigen gemeenschap maar voor de hele samenleving diensten kunnen produceren.
De status Buurthuis van de Toekomst die aan een verenigingsgebouw in Den Haag werd gegeven is geen eenvoudig bord. Deze beslissing weerspiegelt het wijkbeleid van de gemeente, de benadering van migrantengemeenschappen en het model van sociale solidariteit.
Deze structuur is niet langer alleen een vereniging. Het is een deur die openstaat naar de wijk. Het is een ruimte waar de samenleving samenkomt. Het is de weerspiegeling op het terrein van de sociale visie van de gemeente. En misschien is de meest juiste definitie deze. Het is een nieuw generatie maatschappelijk centrum dat verder gaat dan een klassiek verenigingsgebouw en zich in het hart van het wijkleven heeft geplaatst.
De Alevitische Bektasi Cultuur en Promotievereniging is een maatschappelijke organisatie die zich inzet voor de belangen van de Alevitische gemeenschap in Den Haag. Zij is vooral actief in de regio Den Haag en werkt al 27 jaar op sociaal, cultureel en educatief gebied voor jongeren en ouderen. Daarnaast vervult de vereniging een brugfunctie tussen de Turks Alevitische gemeenschap, Nederlanders, andere etnische groepen en maatschappelijke organisaties in Den Haag. Als Buurthuis van de Toekomst biedt zij een ruimte waar activiteiten plaatsvinden met respect voor verschillende culturen en waar wordt gewerkt aan een kleurrijk Den Haag.
BESTUUR
Muharrem Cengiz – Co-voorzitter
Pelin Yıldırım – Co-voorzitter
Haydar Özmen – Secretaris
Gönül Yıldırım – Adjunct-secretaris
Hakan Yıldırım – Penningmeester
Bora Çelik – Adjunct-penningmeester
Ceyhun Özçelik – Bestuurslid
Mürşit Aslan – Bestuurslid
Ali Ergül – Bestuurslid
Tarık Kutlutürk – Bestuurslid
Yusuf Yıldız – Bestuurslid
RAAD VAN TOEZICHT
Abuzer Şaş, Hasan Sarıkaya, Piraye Yıldırım, Düzgün Şahinkaya, Selin Cengiz,
Hasan Basri Yılmaz, Sebahattin Erbaş, Mustafa Kırmızı, Mahmut Kirmit.
Voor informatie: Muharrem Cengiz voorzitter van Dab Der
E mail info@dabder.nl
Telefoon 06 53208121
Adres Monstersestraat 184 2512 PE Den Haag
*Duruşum ve gösterişe itirazım yüzlerce mesajla destek gördü.
*Mesajlar gösterdi ki, bu haber bir kişinin değil toplumun vicdanının sesidir.
*Haberim, büyük bir tartışmaya dönüştü.
*Fuzuli iftar sofralarının kurulmaması için Türkiye ve Hollanda’da kıpırdanmalar var.
(Haberin Hollandacası en altta.
De Nederlandse versie staat onderaan)
İlhan KARAÇAY yazdı:
Değerli okurlarım,
Dün yayınladığım, “İFTAR SOFRALARINA GİTMEYECEĞİM” başlıklı habere, e mail ve whatsapp yoluyla yüzlerce olumlu reaksiyon geldi.
Haber için gelen yüzlerce mesaj arasında özellikle dikkat çeken bir isim vardı.
Hollanda Diyanet Vakfı kurucularından, uzun yıllar dini ve toplumsal çalışmaların içinde yer almış, 2018 yılında Başbakanlık Başmüşavirliği görevinde bulunmuş teolog Hayrettin Şallı’nın gönderdiği mesaj.
Kıymetli İlhan Bey,
Ramazanınız kutlu olsun.
İftar sofralarıyla ilgili yazınızı okudum, çok takdir ettim. Elinize sağlık.
Selamlar.
Bu mesaj yalnızca bir tebrik değildir. Dini alanda birikimi olan ve devlet tecrübesi taşıyan bir ismin, iftar sofraları etrafında oluşan gösteriş kültürüne yönelik eleştiriyi anlamlı bulması, meselenin kişisel bir kanaatten ibaret olmadığını açık biçimde ortaya koymaktadır.
Çünkü Hayrettin Şallı gibi isimler, Ramazan’ın anlamını teoride değil sahada yaşamış, toplumla iç içe çalışmış, dini hassasiyet ile kamusal sorumluluk arasındaki dengeyi yakından tecrübe etmiş kişilerdir. Böyle bir ismin bu yazıya destek vermesi, yapılan eleştirinin aşırı ya da marjinal değil, aksine yerinde ve zamanında bir uyarı olduğunu gösterir.
Bu aynı zamanda şu gerçeği de ortaya koyuyor. Ramazan’ın ruhunun korunması meselesi yalnızca gazetecilerin ya da yazarların gündemi değildir. Din alanında çalışanların, toplumsal sorumluluk taşıyanların ve kamusal görev üstlenmiş isimlerin de üzerinde durduğu bir konudur.
Bu nedenle Hayrettin Şallı’nın mesajını sıradan bir okur reaksiyonu olarak değil, hem dini hem toplumsal tecrübeye sahip bir ismin dikkat çekici bir değerlendirmesi olarak görmek gerekir. Yazının bende bıraktığı en güçlü izlerden biri de budur.
BU YANKI TESADÜF DEĞİL
Bu tablo şunu açık biçimde gösteriyor. Yazıda dile getirilen düşünceler yalnızca şahsi bir kanaat değil, toplumda karşılığı olan bir hissiyatın ifadesidir. Demek ki birçok insan aynı rahatsızlığı duyuyor, aynı çelişkiyi görüyor ve aynı soruları kendi içinde soruyor.
Gelen mesajların ortak noktası dikkat çekiciydi. İnsanlar iftar sofralarına değil, gösterişe itiraz ediyor. Paylaşmaya değil, israfa mesafe koyuyor. Ramazan’ın ruhuna değil, o ruhun giderek zayıflamasına dikkat çekiyor.
MESELE SADECE İFTAR DEĞİL
Gelen yüzlerce mesaj bana şunu gösterdi. Bu mesele yalnızca iftar sofraları meselesi değildir. Bu mesele samimiyet ile gösteriş arasındaki mesafedir. İnanç ile alışkanlık arasındaki farktır. Söz ile davranış arasındaki uyum meselesidir.
Eğer bir yazı bu kadar geniş yankı buluyorsa, orada bireysel bir çıkıştan çok ortak bir vicdanın sesi vardır. Ben yalnızca o sesi duyulur hale getirdim.
Sözüm kimseye değil. Hepimizedir. Önce kendime. Sonra aynı sorgulamayı yüreğinde hisseden herkese.
SESSİZ KALANLAR DA VAR
Elbette yazıya kızanlar da olmuştur. Katılmayanlar, hatta kırılanlar da olabilir. Fakat ses çıkarmamayı tercih edenlerin varlığını da tahmin etmek zor değil. Çünkü bazen en güçlü tepki, söylenmeyen sözlerin içinde saklıdır.
Ben bu yazıyı kimseyi hedef almak için kaleme almadım. Bir kurumla, bir kişiyle ya da bir çevreyle hesaplaşmak gibi bir niyet taşımıyorum. Bu bir duruş yazısıdır. Önce kendi adıma verdiğim bir kararın açıklamasıdır. Ardından toplumda büyüyen bir alışkanlığa dair bir sorgulamadır.
Bu yazı bir davete gitmeme kararı değildir sadece. Bu yazı, bir gazetecinin kendi vicdanıyla yaptığı bir muhasebedir.
Kalabalık sofralarda görünmek kolaydır. Zor olan, gerektiğinde o sofradan kalkabilmektir. Alkışın olduğu yerde bulunmak kolaydır. Zor olan, sessiz kalmayı göze alabilmektir.
Ben kolay olanı değil, doğru olduğuna inandığım yolu seçiyorum.
İftar sofraları kurulmaya devam edecek. Davetler verilecek. Fotoğraflar çekilecek. Paylaşımlar yapılacak. Hayat kendi akışında sürecek. Buna sözüm yok.
Ama ben artık o masalarda olmayacağım.
Çünkü inanıyorum ki Ramazan kalabalıkta değil, insanın kendi içinde yaşanır. Oruç sofrada değil, vicdanda anlam bulur. Paylaşmak ise en çok kimsenin görmediği yerde değer kazanır.
Eğer bu satırlar bir kişiye bile “Ben ne yapıyorum” sorusunu sorduruyorsa, işte o zaman gerçek iftar başlamış demektir. Kalpte kurulan, gösterişten uzak, sessiz ama derin bir iftar.
Ben bu Ramazan’ı böyle yaşayacağım. Ve bunu açıkça söylemekten de geri durmayacağım.
İZMİR’DEN GELEN MESAJ
Bir mesaj da taaaa İzmir’den geldi. TRT Belgesel programından kıymetli dostum İsmail Elden şu sözleri yazmış: “Eline sağlık abi. Şahane bir yazı. Her kesim için çıkarılacak ders var. Özellikle meslektaşlarımıza…”
Bu cümledeki vurgu dikkat çekicidir. Yazı yalnızca iftar sofralarıyla ilgili değildir. Aynı zamanda mesleki bir aynadır. O aynaya bakmak cesaret ister. Ama gazetecilik zaten biraz da bu cesaretin adıdır.
Ben kapımı her fikre açık tutuyorum. Katılan da başımın üstünde. Katılmayan da. Yeter ki konuşalım. Yeter ki düşünelim. Yeter ki mesleğimizin ağırlığını koruyalım
GİZLİ TUTTUĞUM AKİL BİR KİŞİDEN AÇIKLAMA
Bu yazıyı tamamlarken aldığım bir telefon, yıllardır neredeyse alışkanlık haline gelmiş olan gösterişli ve fuzuli iftar sofralarının sona erdirilmesi için bazı çevrelerde ciddi arayışların başladığını ortaya koydu.
Hollanda’da uzun yıllar çeşitli kuruluşlarda görev almış, topluma önderlik etmiş akil bir dostum telefonla arayarak duygularını şu sözlerle dile getirdi. Yazının zamanlamasının kendileri için anlamlı bir tesadüf olduğunu, ele alınan konunun hem kendisini hem de birlikte hareket ettiği iki arkadaşını derinden memnun ettiğini söyledi. Üç gün önce bir araya gelerek tam da bu meseleyi konuştuklarını, “Bu musrifliğe nasıl son verilebilir” sorusuna birlikte cevap aradıklarını ifade etti.
İftarlarda, çeşitli bahanelerle yardım parası toplanmaya başlandığına da dikkat çeken akil kişi, bu tutumun da yanlış olduğunu belirtti.
Aynı sorunun Türkiye için de geçerli olduğunu, ancak Türkiye’de böyle bir israfın sona erdirilmesinin daha kolay olabileceğini belirten akil kişi, Ankara’da bazı yetkili mercilerle temas kurduklarını, doğru yerden gelecek tek bir kararlı sözün gereksiz şatafatı kısa sürede ortadan kaldırabileceğini dile getirdi.
Akil kişi, Hollanda için ise durumun farklı olduğunun altını çizdi. Burada tek bir sözle ya da tek bir talimatla sonuç alınamayacağını, bu nedenle daha kapsamlı ve ortak akla dayalı bir yol izlenmesi gerektiğini söyledi. Resmi kurumlar, özel kuruluşlar ve sivil toplum yapıları ile nasıl bir istişare zemini kurulabileceği üzerine düşündüklerini, kalıcı ve etkili bir adım atabilmek için geniş bir uzlaşı arayışında olduklarını vurguladı.
Akil kişi, sözlerini, alınacak karar netleştiğinde ilk bilgilendirilecek kişilerden birinin ben olacağımı belirterek tamamladı. Bu yaklaşım, meselenin artık bireysel bir eleştiri olmaktan çıktığını, toplumsal sorumluluk duyan çevrelerde somut bir arayışa dönüştüğünü göstermesi bakımından dikkat çekiciydi.
Belki de bu çabalar, yıllardır gelenek adı altında sürdürülen ve çoğu zaman amacını aşan bu savurganlığın son bulmasına vesile olur. Toplumun vicdanında karşılık bulan her sorgulama, doğru yönde atılacak adımların da habercisidir.
METİN YAZAREL DE BOYKOTUNU AÇIKLADI
Hollanda’nın tanınmış simalarından, kalemşör Metin Yazarel, sosyal medyada yayınladığı açıklamasında,
“BİLGİLERİNİZE RİCA EDİYORUM… Paylaşmanın ve dayanışmanın anlam kazandığı bu mübarek Ramazan ayında, yoksulları ve fakir-fukarayı doyurmak için topladığınız paralarla tokları doyurmaya yönelik, şov amaçlı iftar davetlerinize iştirak etmeyeceğimi bilgilerinize rica ederim.” diye yazmış.
Yazarel’e, ‘Bu açıklaman bir kuruluşa mı yazılmış, genele mi?’ diye sordum. Aldığım cevap şu oldu: “Genele yazdım. Ancak, Hollanda Türk Gönüllüler Vakfı’nın
1 Mart’taki iftarına, Müslüman Mezarlığı kurulmasını desteklemek için katılacağım.”
VEYİS GÜNGÖR’ÜN AÇIKLAMASI
Hollanda’nın tanınmış bir başka akil adamı, Türkevi Araştırmalar Merkezi Başkanı Veyis Güngör de, “İftar sofraları bir gösteri alanı değil, bir gönül buluşması alanı olmalıdır…” başlıklı bir açıklama gönderdi.
Açıklama şöyle:
“Son yıllarda Avrupa’da ‘geleneksel iftar programları’ adı altında büyük salonlarda, lüks mekânlarda, kalabalık katılımlarla düzenlenen organizasyonlar dikkat çekmektedir. Avrupa Türklerinin ekonomik ve sosyal olarak güçlenmesi; restoranlar, düğün salonları ve otellerde yapılan büyük ölçekli iftarları beraberinde getirmiştir. Belediyelerin ya da Avrupa şirketlerinin organize ettiği programlar ve şehir merkezlerindeki iftar çadırları da bu gelişimin bir parçasıdır.
Avrupa’daki iftar sofraları, Ramazan’ın ruhunu yansıtan; gösterişten uzak, anlamı ve hikmeti önceleyen programlar olmalıdır. Çünkü iftar, sadece bir yemek organizasyonu değil; bir irade eğitiminin, bir nefis muhasebesinin ve bir şuur yenilenmesinin taçlandığı eylemdir. Oruçla geçen günün ardından açılan her sofra, küçük bir bayramdır. Bu bayramın ruhu ise sadelik, şükür ve paylaşım üzerine kurulmalıdır.
Ancak, bazı programlarda görüldüğü gibi iftarın ölçeği büyüdükçe, bir gösteri havasına dönüştüğü görülmektedir.
Kanaatimce, İftar Sofrası bir gösteri alanı değil, bir gönül buluşmasıdır. Benim tercihim şatafattan uzak, şova dönüşmeyen, komşuluğu ve diyaloğu önceleyen, küçük ama derinlikli iftar sofralarıdır. Çünkü Ramazan’ın bereketi, kalabalıkta değil, samimiyettedir.”
MESLEKTAŞLARIMA BİR NOT
Yazıma gazeteci kardeşlerimden yalnızca üçü olumlu yanıt verdi. İsimleri bende kalsın. O üç meslektaşıma ayrıca teşekkür ediyorum.
Diğer gazeteci dostlarımdan bir reaksiyon gelmedi. Elbette herkes aynı düşünmek zorunda değil. Özellikle Hollanda’daki medya mensubu dostlarım arasında, benimle her ortak harekette omuz omuza durduğum, çoğu da öğrencim olmuş kıymetli isimler var. Bazıları benim görüşüme katılmayabilir. Buna saygı duyarım.
Fakat şunu da açık yüreklilikle söylemek isterim. Bu yazı kişisel bir tercih açıklamasının ötesinde, mesleğimiz adına bir mesafe ve duruş tartışmasıdır. Gazetecilikte eleştiri kadar dayanışma da önemlidir. Fikir ayrılığı olabilir. Ama sessizlik bazen yanlış anlaşılmalara kapı aralayabilir.
Ben kimsenin taraf seçmesini istemiyorum. Sadece meslektaşlarımın bu mesele üzerine düşünmesini önemsiyorum. Eğer yazıda işaret ettiğim gazetecilik mesafesi konusunda benimle hemfikir olan dostlarım varsa, bunu açıkça ifade etmelerini de rica ediyorum. Çünkü mesleki tartışmalar ancak açık sözle büyür. Sessizlikle değil.
(Bana reaksiyonda bulunan, isimlerini tek tek yazamadığım okurlarımdan özür dilerim)
MIJN KRITIEK OP IFTARTAFELS HEEFT GROTE WEERKLANK GEHAD
Mijn houding en mijn bezwaar tegen uiterlijk vertoon kregen steun via honderden berichten.
De berichten laten zien dat dit nieuws niet de stem van één persoon is, maar van het geweten van de samenleving. Mijn bericht is uitgegroeid tot een groot debat.
In Turkije en Nederland zijn er bewegingen om overbodige iftartafels niet meer te organiseren.
İlhan KARAÇAY schreef:
Beste lezers,
Op het bericht dat ik gisteren publiceerde met de titel “IK ZAL NIET NAAR IFTARTAFELS GAAN”, kwamen via e mail en whatsapp honderden positieve reacties binnen.
Tussen de vele berichten sprong vooral één naam eruit.
Een bericht van theoloog Hayrettin Şallı, medeoprichter van de Hollanda Diyanet Vakfı, jarenlang actief in religieuze en maatschappelijke werkzaamheden en in 2018 werkzaam geweest als hoofdadviseur van het ministerie van Algemene Zaken.
Geachte heer İlhan,
Gezegende Ramadan.
Ik heb uw artikel over de iftartafels gelezen en zeer gewaardeerd.
Hartelijk dank voor uw inzet.
Met vriendelijke groet.
Dit bericht is niet slechts een felicitatie. Dat iemand met religieuze kennis en bestuurservaring de kritiek op de cultuur van uiterlijk vertoon rond iftartafels betekenisvol vindt, laat duidelijk zien dat de kwestie geen louter persoonlijke mening is.
Mensen zoals Hayrettin Şallı hebben de betekenis van Ramadan niet alleen in theorie, maar ook in de praktijk beleefd, midden in de samenleving gewerkt en het evenwicht tussen religieuze gevoeligheid en publieke verantwoordelijkheid van dichtbij ervaren. Dat een dergelijke naam steun uitspreekt voor dit artikel laat zien dat de geuite kritiek niet overdreven of marginaal is, maar juist een terechte en tijdige waarschuwing.
Dit maakt ook een andere realiteit zichtbaar. Het beschermen van de geest van Ramadan is niet alleen een onderwerp voor journalisten of schrijvers. Het is ook een thema waar mensen in het religieuze veld, mensen met maatschappelijke verantwoordelijkheid en personen die publieke functies hebben bekleed bij stilstaan.
Daarom moet het bericht van Hayrettin Şallı niet worden gezien als een gewone lezersreactie, maar als een opmerkelijke beoordeling van iemand met zowel religieuze als maatschappelijke ervaring. Dit is een van de sterkste indrukken die dit artikel bij mij heeft achtergelaten.
DEZE WEERKLANK IS GEEN TOEVAL
Dit beeld laat duidelijk zien dat de gedachten die in het artikel worden verwoord niet alleen een persoonlijke mening zijn, maar de uitdrukking van een gevoel dat breed leeft in de samenleving. Blijkbaar voelen veel mensen hetzelfde ongemak, zien zij dezelfde tegenstrijdigheid en stellen zij zichzelf dezelfde vragen.
De gemeenschappelijke lijn in de berichten was opvallend. Mensen maken geen bezwaar tegen iftartafels, maar tegen uiterlijk vertoon. Zij keren zich niet tegen delen, maar nemen afstand van verspilling. Zij verzetten zich niet tegen de geest van Ramadan, maar vragen aandacht voor het feit dat die geest geleidelijk verzwakt.
HET GAAT NIET ALLEEN OM IFTAR
De honderden berichten die ik ontving laten mij het volgende zien. Dit is niet alleen een kwestie van iftartafels. Het gaat om de afstand tussen oprechtheid en vertoon. Om het verschil tussen geloof en gewoonte. Om de samenhang tussen woord en gedrag.
Wanneer een artikel zo’n brede weerklank vindt, is daar niet slechts een individuele uiting, maar de stem van een gezamenlijk geweten. Ik heb die stem alleen hoorbaar gemaakt.
Mijn woorden zijn niet tegen iemand gericht. Ze zijn gericht aan ons allemaal. Eerst aan mijzelf. Daarna aan iedereen die deze vraag in zijn hart voelt.
ER ZIJN OOK MENSEN DIE ZWIJGEN
Natuurlijk zijn er ook mensen die boos zijn geworden op het artikel. Er zijn mensen die het er niet mee eens zijn en misschien ook gekwetst zijn. Maar het is niet moeilijk te vermoeden dat er ook mensen zijn die ervoor kiezen te zwijgen. Want soms ligt de sterkste reactie juist in de woorden die niet worden uitgesproken.
Ik heb dit artikel niet geschreven om iemand tot doelwit te maken. Ik heb niet de bedoeling om met een instelling, een persoon of een bepaalde kring af te rekenen. Dit is een artikel van houding en positie. Het is in de eerste plaats de verklaring van een beslissing die ik voor mijzelf heb genomen. Daarna is het een bevraging van een gewoonte die in de samenleving groeit.
SLOTWOORD
Dit artikel is niet alleen een beslissing om een uitnodiging niet te aanvaarden. Het is een innerlijke afweging van een journalist met zijn eigen geweten.
Het is gemakkelijk om zichtbaar te zijn aan drukbezochte tafels. Moeilijker is het om, wanneer dat nodig is, van die tafel op te staan. Het is gemakkelijk om aanwezig te zijn waar applaus klinkt. Moeilijker is het om het risico van stilte te nemen.
Ik kies niet voor het gemakkelijke, maar voor de weg waarvan ik geloof dat die juist is.
Iftartafels zullen blijven worden georganiseerd. Uitnodigingen zullen worden verstuurd. Foto’s zullen worden gemaakt. Berichten zullen worden gedeeld. Het leven zal zijn eigen loop volgen. Daar heb ik geen bezwaar tegen.
Maar ik zal niet langer aan die tafels zitten.
Want ik geloof dat Ramadan niet in de menigte, maar in het innerlijk van de mens wordt beleefd. Vasten krijgt zijn betekenis niet aan tafel, maar in het geweten. En delen krijgt vooral waarde op de plaats waar niemand het ziet.
Als deze regels zelfs maar één persoon de vraag laten stellen “Wat ben ik aan het doen”, dan is de echte iftar begonnen. Een iftar die in het hart wordt opgebouwd, ver weg van uiterlijk vertoon, stil maar diep.
Zo zal ik deze Ramadan beleven. En ik zal er niet voor terugdeinzen dat openlijk te zeggen.
EEN BERICHT UIT İZMİR
Ook uit İzmir kwam een bericht. Mijn waardevolle vriend İsmail Elden van het TRT Belgesel programma schreef de volgende woorden: “Goed gedaan, broer. Een prachtig artikel. Er valt voor elke groep iets uit te leren. Vooral voor onze collega’s.”
De nadruk in deze zin is opvallend. Het artikel gaat niet alleen over iftartafels. Het is ook een professionele spiegel. In die spiegel kijken vraagt moed. Maar journalistiek is nu eenmaal ook de naam van die moed.
Ik houd mijn deur open voor elke mening. Wie het eens is, is welkom. Wie het oneens is ook. Laten we maar praten. Laten we nadenken. Laten we het gewicht van ons beroep behouden.
EEN VERKLARING VAN EEN WIJS PERSOON WIENS NAAM IK GEHEIM HOUD
Terwijl ik dit artikel afrondde, kreeg ik een telefoontje dat duidelijk maakte dat in sommige kringen serieuze initiatieven zijn begonnen om een einde te maken aan de jarenlang bijna tot gewoonte geworden, opzichtig en overbodig georganiseerde iftarmaaltijden.
Een wijze vriend die in Nederland jarenlang in verschillende organisaties actief is geweest en leiding heeft gegeven aan de gemeenschap, belde mij op en verwoordde zijn gevoelens met de volgende woorden. Hij zei dat de timing van het artikel voor hen een betekenisvol toeval was en dat het behandelde onderwerp hem en twee vrienden met wie hij samen optrekt diep had verheugd. Drie dagen geleden waren zij bijeengekomen en hadden precies deze kwestie besproken. Zij hadden samen gezocht naar een antwoord op de vraag hoe aan deze verspilling een einde kan worden gemaakt.
De wijze gesprekspartner vestigde er ook de aandacht op dat tijdens iftars onder verschillende voorwendselen geld voor hulp wordt ingezameld en stelde dat ook deze houding onjuist is.
Hij gaf aan dat hetzelfde probleem ook voor Turkije geldt, maar dat het daar gemakkelijker kan zijn om een einde te maken aan dergelijke verspilling. Hij zei dat zij in Ankara contact hebben gelegd met enkele bevoegde instanties en dat één vastberaden uitspraak vanuit de juiste plaats de overbodige pracht en praal in korte tijd kan beëindigen.
Voor Nederland ligt de situatie volgens hem anders. Hier kan men niet met één uitspraak of één instructie resultaat bereiken. Daarom moet een meer omvattende weg worden gevolgd die steunt op gezamenlijk verstand en overleg. Hij benadrukte dat zij nadenken over hoe een overlegbasis kan worden gevormd met officiële instellingen, particuliere organisaties en maatschappelijke structuren en dat zij streven naar een brede consensus om een blijvende en effectieve stap te kunnen zetten.
De wijze gesprekspartner sloot zijn woorden af met de mededeling dat ik een van de eersten zal zijn die wordt geïnformeerd zodra het te nemen besluit duidelijk is. Deze benadering was opmerkelijk omdat zij laat zien dat de kwestie niet langer een individuele kritiek is, maar is uitgegroeid tot een concrete zoektocht binnen kringen die maatschappelijke verantwoordelijkheid voelen.
Misschien zullen deze inspanningen ertoe bijdragen dat aan deze verspilling, die jarenlang onder de naam traditie is voortgezet en vaak haar doel voorbijschiet, een einde komt. Elke bevraging die weerklank vindt in het geweten van de samenleving is een voorbode van stappen in de juiste richting.
OOK METİN YAZAREL HEEFT ZIJN BOYCOT BEKENDGEMAAKT
Een van de bekende figuren van Nederland, columnist Metin Yazarel, schreef in een verklaring op sociale media het volgende:
“TER KENNISNAME… In deze gezegende maand Ramadan, waarin delen en solidariteit betekenis krijgen, wil ik u laten weten dat ik niet zal deelnemen aan uw op show gerichte iftaruitnodigingen die erop zijn gericht om met het geld dat is ingezameld om armen en behoeftigen te voeden, mensen die al verzadigd zijn te voeden.”
Ik vroeg Yazarel of deze verklaring aan een specifieke organisatie was gericht of in algemene zin bedoeld was. Zijn antwoord luidde:
“Ik heb het in algemene zin geschreven. Maar ik zal wel deelnemen aan de iftar van de Hollanda Türk Gönüllüler Vakfı op 1 maart om de oprichting van een islamitische begraafplaats te ondersteunen.”
VERKLARING VAN VEYİS GÜNGÖR
Een andere bekende wijze persoon in Nederland, voorzitter van het Türkevi Onderzoekscentrum Veyis Güngör, stuurde ook een verklaring met de titel “Iftartafels moeten geen podium zijn voor vertoon, maar een plek voor ontmoeting van harten”.
De verklaring luidt als volgt:
In de afgelopen jaren trekken in Europa onder de naam traditionele iftarprogramma’s organisaties de aandacht die met grote opkomst worden gehouden in grote zalen en luxueuze locaties. De economische en sociale versterking van de Europese Turken heeft geleid tot grootschalige iftars in restaurants, trouwzalen en hotels. Programma’s georganiseerd door gemeenten of Europese bedrijven en iftartenten in stadscentra maken ook deel uit van deze ontwikkeling.
Iftartafels in Europa moeten programma’s zijn die de geest van Ramadan weerspiegelen, ver weg van uiterlijk vertoon en met voorrang voor betekenis en wijsheid. Want iftar is niet alleen een eetmoment, maar een handeling waarin de training van de wil, de innerlijke zelfreflectie en de vernieuwing van het bewustzijn hun bekroning vinden. Elke tafel die wordt geopend na een dag vasten is een klein feest. De geest van dit feest moet gebouwd zijn op eenvoud, dankbaarheid en delen.
Maar zoals in sommige programma’s te zien is, verandert iftar naarmate de schaal groter wordt in een sfeer van vertoon.
Naar mijn mening is de iftartafel geen podium voor vertoon, maar een ontmoeting van harten. Mijn voorkeur gaat uit naar iftartafels die ver weg blijven van pracht en praal, die niet veranderen in een show en die nabuurschap en dialoog vooropstellen, klein maar inhoudelijk rijk. Want de zegen van Ramadan ligt niet in de menigte, maar in oprechtheid.
EEN NOTITIE AAN MIJN COLLEGA’S
Slechts drie van mijn collega journalisten hebben positief gereageerd op mijn artikel. Hun namen houd ik voor mij. Ik dank deze drie collega’s afzonderlijk.
Van mijn andere journalistenvrienden kwam geen reactie. Natuurlijk hoeft niet iedereen hetzelfde te denken. Vooral onder mijn mediavrienden in Nederland zijn er waardevolle mensen met wie ik bij gezamenlijke initiatieven altijd schouder aan schouder heb gestaan en van wie velen ook mijn studenten zijn geweest. Sommigen kunnen het oneens zijn met mijn standpunt. Dat respecteer ik.
Toch wil ik dit ook openhartig zeggen. Dit artikel gaat verder dan het uitspreken van een persoonlijke voorkeur. Het is een discussie over afstand en houding in naam van ons beroep. In de journalistiek is solidariteit net zo belangrijk als kritiek. Meningsverschillen kunnen er zijn. Maar stilte kan soms de deur openen voor misverstanden.
Ik wil niet dat iemand partij kiest. Ik vind het alleen belangrijk dat mijn collega’s over deze kwestie nadenken. Als er vrienden zijn die het met mij eens zijn over de journalistieke afstand waarnaar in het artikel wordt verwezen, vraag ik hun dat ook openlijk te verwoorden. Want beroepsmatige discussies groeien alleen door open woorden. Niet door stilte.
(Excuses aan mijn lezers die hebben gereageerd en van wie ik de namen niet één voor één kan vermelden.)
İsrafın ve gösterişin gölgesinde büyüyen iftar davetleri Ramazan’ın ruhunu zedeliyor. Bu ayın anlamını kalabalık masalarda değil, paylaşmada ve vicdanda arıyorum.
Bir gazeteci, hergün iftar sofrası yazarsa ne olur?
Okuyucu bunu görür ve şunu sorar: Bu bir haber mi, yoksa bir davet günlüğü mü? İşte gülünçlük burada ortaya çıkar.
(Haberin Hollandacası en altta.
De Nederlandse versie staat onderaan)
İlhan KARAÇAY yazdı:
Ramazan yaklaşınca aynı tartışmalar yeniden başlıyor. İsraf konuşuluyor. Gösteriş konuşuluyor. İftar sofralarının ruhundan uzaklaştığı söyleniyor. Herkes eleştiriyor. Herkes itiraz ediyor. Herkes söz söylüyor. Ama akşam olunca aynı isimler yine aynı sofralarda buluşuyor.
Bir yanda eleştiri. Diğer yanda davetler. Bir yanda israf vurgusu. Diğer yanda kalabalık masalar. Bu çelişkiyi yıllardır izliyorum. Bu yıl ise ilk kez kendi adıma net bir karar alıyorum. Bundan sonra hiçbir iftar sofrasına gitmeyeceğimi açıkça ilan ediyorum.
Bunu bir tepki olarak değil, bir duruş olarak ifade ediyorum. Çünkü Ramazan’ın ruhu ile son yıllarda kurulan pek çok iftar sofrası arasında derin bir mesafe oluştuğunu düşünüyorum.
Bu yazıyı da bu yüzden kaleme alıyorum. Ramazan’ın gerçek anlamını, orucun insana kazandırdıklarını, iftar sofralarının aslında ne olması gerektiğini ve bugün neden gereksiz hale geldiğini tüm yönleriyle anlatmak için.
RAMAZAN SADECE AÇ KALMAK DEĞİLDİR
Ramazan, insanın kendine dönmesi demektir. Günlük hayatın hızından sıyrılması demektir. Kalbini yoklaması demektir.
Oruç sadece mideyi değil, dili ve kalbi de tutmaktır.
Kırmamaktır. Sabretmektir. Şükretmektir. Paylaşmaktır.
İslam inancında oruç bir ceza değildir. Bir terbiye biçimidir. İnsan, hayatın içinde fark etmeden tüketir. Yer. İçer. Harcar. Konuşur. Kırar. Ramazan bu akışı durdurur.
Açlık bir amaç değildir. Açlık bir hatırlatmadır. Sofraya ulaşamayanların varlığını hatırlatır. Sabretmenin ne olduğunu öğretir.
Oruç tutan insan akşam sofraya oturduğunda lokmanın değerini hisseder.
İsrafın ne demek olduğunu anlar. Her nimetin kıymetini daha derinden kavrar.
ORUCUN SAĞLIĞA VE RUHA KATKISI
Bugün modern bilim aralıklı beslenmeden söz ediyor. Metabolizmanın dinlenmesinden söz ediyor. Vücudun kendini yenilemesinden söz ediyor.
Oruç asırlardır bunun doğal bir uygulaması olarak hayatın içinde yer alıyor. Bedenin ritmini düzenliyor. Zihni sakinleştiriyor. İnsana denge kazandırıyor.
Ama oruç sağlık için tutulmaz. Sağlık bunun yanında gelen bir kazanımdır.
Asıl olan insanın kendini kontrol etmeyi öğrenmesidir.
Azla yetinmek. Sabretmek. Paylaşmak. Şükretmek.
Ramazan bu değerlerin yeniden hatırlandığı bir aydır.
RAMAZAN TOPLUMSAL DAYANIŞMADIR
Ramazan yalnızca bireysel bir ibadet değildir. Aynı zamanda toplumsal bir dayanışma dönemidir.
Kapılar açılır. Komşular hatırlanır. Yardımlar artar. İnsanlar birbirinin hâlini sorar.
Bu yönüyle Ramazan toplumları birbirine yaklaştıran güçlü bir köprüdür.
Nitekim Ramazan’ın sadece dini değil, kültürel ve toplumsal bir bağ kurma dönemi olduğuna dair örnekler de giderek çoğalıyor.
Hollanda’daki yayın kurumlarının Ramazan’a özel hazırladığı programlar da bu ayın toplumları bir araya getiren yönünü açık biçimde ortaya koyuyor.
Ramazan aynı sofrada buluşmayı değil, aynı duyguda buluşmayı öğretir.
PROTOKOL MASASI TARTIŞMASI VE GAZETECİNİN İMTİHANI
İftar sofralarına dair eleştiriler yapılırken, çoğu zaman en görünür ama en az konuşulan alanlardan biri protokol masalarıdır. Oysa meselenin en dikkat çekici boyutlarından biri tam da buradadır.
Birçok iftar organizasyonunda en gösterişli yer protokol masasıdır. Kimlerin oturacağı önceden belirlenir. İsimler yazılır. Yerler ayrılır. Davetler buna göre yapılır.
Hatta bazı ortamlarda o masada yer almak için sessiz ama sert bir rekabet yaşandığını görmek zor değildir. Kim öne oturacak. Kim merkeze alınacak. Kim yan yana gelecek.
Oysa Ramazan’ın ruhunda protokol yoktur.
Ramazan eşitliktir. Aynı sofrada buluşmaktır. Zengin ile yoksulun, yönetici ile vatandaşın, tanınmış ile sıradan insanın aynı lokmayı paylaşmasıdır.
Protokol masası ise bu ruhu zedeler.
Çünkü o masa ayrıştırır. Üst ve alt duygusu oluşturur. Gösterişi büyütür. Samimiyeti küçültür.
İftarın özünde sadelik vardır. Sadelik bozulduğunda geriye sadece yemek kalır. Ruh kaybolur.
Bu nedenle bugün iftar sofralarının en gereksiz unsurlarından biri protokol masasıdır. Ramazan’ın eşitleyen diline, paylaşma kültürüne ve içtenliğine uymayan bir görüntü verir.
İftar sofraları geçmişte sadeydi. Evlerde kurulurdu. Komşular çağrılırdı. Bir tabak yemek paylaşılırdı.
Bugün ise birçok iftar daveti bir gösteriye dönüşmüş durumda. Uzun masalar. Kalabalık organizasyonlar. Davetliler. Fotoğraflar. Paylaşımlar.
Eleştirdiğimiz şey tam da budur.
Ramazan sadeliğin ayıdır. İsrafın değil.
Oruç, azla yetinmeyi öğretirken iftar sofralarında ölçüsüzlük yaşanıyorsa burada bir çelişki vardır.
Oruç, fakirin hâlini anlamayı öğretirken iftar sofralarında binlerce euroluk organizasyonlar kuruluyorsa burada bir kopuş vardır.
Oruç, nefsi terbiye etmeyi öğretirken iftar davetleri bir prestij yarışına dönüşüyorsa burada bir sorun vardır.
ELEŞTİRİ YAPIP SOFRAYA OTURMAK
Bugün en büyük çelişki burada yaşanıyor.
İsrafı eleştirenler aynı sofralarda yer alıyor. Gösterişten şikâyet edenler aynı davetlere gidiyor.
Söz ile davranış arasındaki mesafe büyüyor.
Bu yüzden ben kendi adıma bir karar alıyorum.
Artık hiçbir iftar sofrasına gitmeyeceğim.
Çünkü eleştirirken içinde yer almanın doğru olmadığını düşünüyorum.
İFTAR PARASI NEREYE GİTMELİ
Bugün tek bir iftar daveti için harcanan parayla kaç ailenin mutfağına destek olunabilir.
Kaç öğrencinin ihtiyacı karşılanabilir.
Kaç yaşlının ilaç masrafı ödenebilir.
Ramazan paylaşma ayı ise, paylaşmanın en doğru yolu da buradan geçer.
Gösterişsiz. Sessiz. Samimi.
Gerçek yardım böyle yapılır.
İFTAR SOFRALARI TAMAMEN GEREKSİZ Mİ
Elbette hayır.
Aile içinde kurulan sofralar gereklidir. Komşularla paylaşılan sofralar gereklidir. Gerçek dayanışma için kurulan sofralar gereklidir.
Ama organizasyon haline gelen, amacından uzaklaşan ve ruhunu kaybeden iftar sofraları gereksizdir.
Ramazan kalabalık masalarla değil, samimiyetle anlam kazanır.
BENİM KARARIM VE DURUŞUM
Yıllardır pek çok konuda ilk adımı atanlardan biri oldum.
Bu kez de kendi adıma yeni bir ilk başlatıyorum.
Hiçbir iftar davetine katılmayacağım.
Bunu kimseyi kırmak için değil, Ramazan’ın ruhuna saygı için yapıyorum.
İnancım şudur.
Ramazan sofrada değil kalpte yaşanır.
Oruç mide ile değil vicdan ile tutulur.
Paylaşmak kalabalık masalarda değil, sessiz yardımlarda anlam kazanır.
Ramazan geldiğinde insan biraz yavaşlar. Biraz düşünür. Biraz kendine bakar.
Belki de en çok buna ihtiyacımız vardır.
Gösterişsiz bir Ramazan.
İsrafsız bir Ramazan.
Sessiz ama derin bir Ramazan.
Ben bu Ramazan’ı böyle yaşamak istiyorum.
Ve bunu da açıkça ilan ediyorum.
GAZETECİNİN İFTAR MARATONU
Bir başka mesele de gazetecilerin durumu.
Bir gazeteci her gün bir iftar sofrasına giderse, her akşam başka bir davette görünürse ve ertesi gün bunları tek tek haberleştirirse ortaya tuhaf bir tablo çıkıyor.
Haber olmaktan çok listeye dönüşen yazılar.
Toplumsal mesele olmaktan çok davet kroniğine dönen yayınlar.
Bugün bakıyoruz. Aynı gazeteci bir gün bir derneğin sofrasında. Ertesi gün başka bir kurumda. Sonra bir belediyede. Ardından bir vakıfta.
Her akşam başka bir masa. Her gün başka bir fotoğraf.
Bir süre sonra bu durum gazetecilikten çok davet takibine benzemeye başlıyor.
Gazeteci, gözlem yapan kişidir. Mesafesini koruyan kişidir. Eleştiren kişidir. Toplumu anlatan kişidir.
Ama sürekli davet sofralarında yer aldığında bu mesafe kaybolur.
Okuyucu da bunu görür. Ve şu soruyu sormaya başlar:
Bu bir haber mi, yoksa bir davet günlüğü mü?
İşte gülünçlük burada ortaya çıkar.
Hoş, geçmiş yıllarda ben de farklı bir yol izlerdim. Ramazan boyunca davetleri tek tek yazmaz, ayın sonunu beklerdim. Ardından katıldığım iftarları kısa kısa özetler, fotoğraflarla birlikte geniş bir değerlendirme halinde okura sunardım.
Bu yöntem hem Ramazan’ın ruhuna daha uygundu hem de gazeteciliğin ciddiyetini koruyordu.
Çünkü mesele tek tek sofraları yazmak değil, Ramazan’ın toplumda nasıl yaşandığını göstermekti.
Bugün ise her akşam bir masa, her gün bir haber anlayışı giderek yaygınlaşıyor. Bu da hem gazeteciliğin ağırlığını azaltıyor hem de iftar sofralarını olduğundan fazla büyütüyor.
Oysa Ramazan’ın merkezinde haber değeri taşıyan şey yemek değil, insanın değişimidir. Dayanışmadır. Yardımdır. İç muhasebedir.
Gazeteci de tam burada durmalıdır. Sofranın içinde değil, toplumun kalbinde.
İYİ NİYETLE SOFRA KURANLARA NOT VE BİR ÖZÜR
Burada bir noktayı özellikle vurgulamak isterim.
İftar sofrası kuran herkes gösteriş peşinde değildir. Tam tersine, çoğu insan bu sofraları samimi bir paylaşma duygusuyla kurar. Komşusunu düşünerek, öğrenciyi hatırlayarak, yalnızları davet ederek kurar. Bu iyi niyetin farkındayım. Bu gayreti tenzih ederim.
Yazdıklarım hiçbir şekilde samimiyetle kapısını açan, elindekini paylaşan, gönlünü ortaya koyan insanlara yönelik değildir. Eğer bu yazıdan böyle bir anlam çıkarsa, o iyi niyetli insanlardan peşinen özür dilerim.
Eleştirim kişilere değil, zamanla büyüyen gösteriş kültürünedir.
GAZETECİ DOSTLARA AÇIKLAMA
Bir başka husus da gazeteci dostlarım.
Bu yazı, iftar davetlerini takip eden, haberleştiren ya da bu alanı gündeme taşıyan meslektaşlarıma yönelik bir itham değildir. Her gazeteci kendi bakış açısıyla, kendi yayın politikasına göre çalışır. Buna saygı duyarım.
Benim işaret ettiğim nokta, gazeteciliğin mesafe ve denge meselesidir. Bu, bir tercih ve yöntem tartışmasıdır. Kimseyi hedef alan bir yargı değildir.
Yanlış anlaşılma ihtimaline karşı özellikle belirtmek isterim ki, bu satırlar bir meslek eleştirisi değil, kişisel bir muhasebedir.
Samimiyetle kurulan sofralara saygım var. Gösterişe ise mesafem var. Benim itirazım insanlara değil, bu dönüşümedir.
Iftaruitnodigingen die groeien in de schaduw van verspilling en uiterlijk vertoon tasten de geest van de ramadan aan. Ik zoek de betekenis van deze maand niet aan drukke tafels, maar in delen en geweten.
Wat gebeurt er als een journalist elke dag over een iftar schrijft?
De lezer ziet dit en stelt de vraag: Is dit nieuws, of een uitnodigingsdagboek? Hier ontstaat de absurditeit.
İlhan KARAÇAY schreef:
Wanneer de ramadan nadert, beginnen dezelfde discussies opnieuw. Verspilling wordt besproken. Uiterlijk vertoon wordt besproken. Er wordt gezegd dat iftartafels hun geest hebben verloren. Iedereen bekritiseert. Iedereen protesteert. Iedereen spreekt. Maar wanneer de avond valt, komen dezelfde namen weer samen aan dezelfde tafels.
Aan de ene kant kritiek. Aan de andere kant uitnodigingen. Aan de ene kant nadruk op verspilling. Aan de andere kant drukke tafels. Deze tegenstrijdigheid volg ik al jaren. Dit jaar neem ik voor het eerst persoonlijk een duidelijke beslissing. Vanaf nu verklaar ik openlijk dat ik naar geen enkele iftartafel meer zal gaan.
Ik zeg dit niet als een reactie, maar als een houding. Omdat ik denk dat er een diepe afstand is ontstaan tussen de geest van de ramadan en veel iftartafels die de afgelopen jaren zijn georganiseerd.
Daarom schrijf ik dit stuk. Om de werkelijke betekenis van de ramadan, wat vasten de mens bijbrengt, wat iftartafels eigenlijk zouden moeten zijn en waarom zij vandaag overbodig zijn geworden, in al hun aspecten uiteen te zetten.
RAMADAN IS NIET ALLEEN HONGER LIJDEN
Ramadan betekent terugkeren naar jezelf. Het betekent loskomen van de snelheid van het dagelijks leven. Het betekent je hart onderzoeken.
Vasten is niet alleen de maag beheersen, maar ook de tong en het hart.
Niet kwetsen. Geduld hebben. Dankbaar zijn. Delen.
In het islamitische geloof is vasten geen straf. Het is een vorm van opvoeding. De mens consumeert onbewust in het leven. Hij eet. Hij drinkt. Hij geeft uit. Hij spreekt. Hij kwetst. Ramadan stopt deze stroom.
Honger is geen doel. Honger is een herinnering. Het herinnert aan degenen die de tafel niet bereiken. Het leert wat geduld is.
Wanneer iemand die vast ’s avonds aan tafel gaat zitten, voelt hij de waarde van elke hap.
Hij begrijpt wat verspilling betekent. Hij beseft dieper de waarde van elke zegen.
DE BIJDRAGE VAN HET VASTEN AAN GEZONDHEID EN ZIEL
De moderne wetenschap spreekt vandaag over intermitterend vasten. Over het laten rusten van het metabolisme. Over het vernieuwen van het lichaam.
Vasten bestaat al eeuwen als een natuurlijke toepassing hiervan in het leven. Het regelt het ritme van het lichaam. Het kalmeert de geest. Het geeft evenwicht.
Maar er wordt niet gevast voor de gezondheid. Gezondheid is een bijkomende opbrengst.
Essentieel is dat de mens leert zichzelf te beheersen.
Tevreden zijn met weinig. Geduld hebben. Delen. Dankbaar zijn.
Ramadan is de maand waarin deze waarden opnieuw worden herinnerd.
RAMADAN IS MAATSCHAPPELIJKE SOLIDARITEIT
Ramadan is niet alleen een individuele aanbidding. Het is ook een periode van maatschappelijke solidariteit.
De deuren gaan open. Buren worden herinnerd. Hulp neemt toe. Mensen informeren naar elkaar.
In die zin is ramadan een sterke brug die samenlevingen dichter bij elkaar brengt.
Voorbeelden nemen toe die tonen dat ramadan niet alleen religieus, maar ook cultureel en maatschappelijk verbindend is.
Programma’s die omroepinstellingen in Nederland speciaal voor de ramadan voorbereiden, tonen duidelijk hoe deze maand mensen samenbrengt.
Ramadan leert niet aan dezelfde tafel samenkomen, maar in hetzelfde gevoel.
DE DISCUSSIE OVER DE PROTOCOLTAFEL EN DE BEPROEVING VAN DE JOURNALIST
Wanneer kritiek wordt geuit op iftartafels, zijn protocollaire tafels vaak het meest zichtbaar maar het minst besproken. Toch ligt hier een van de meest opvallende dimensies van het onderwerp.
Bij veel iftarorganisaties is de meest opvallende plek de protocollaire tafel. Wie daar zal zitten wordt vooraf bepaald. Namen worden genoteerd. Plaatsen gereserveerd. Uitnodigingen worden dienovereenkomstig verstuurd.
In sommige omgevingen is het niet moeilijk te zien dat er een stille maar harde competitie is om aan die tafel te zitten. Wie zit vooraan. Wie wordt centraal geplaatst. Wie zit naast wie.
Maar in de geest van ramadan bestaat geen protocol.
Ramadan is gelijkheid. Het is samenkomen aan dezelfde tafel. Het is dat rijk en arm, bestuurder en burger, bekend en onbekend dezelfde hap delen.
De protocollaire tafel schaadt deze geest.
Want zij scheidt. Zij creëert een gevoel van boven en onder. Zij vergroot het uiterlijk vertoon. Zij verkleint de oprechtheid.
In de kern van de iftar ligt eenvoud. Wanneer die eenvoud verdwijnt, blijft alleen eten over. De geest gaat verloren.
Daarom is vandaag een van de meest overbodige elementen van iftartafels de protocollaire tafel. Zij geeft een beeld dat niet past bij de gelijkmakende taal, de cultuur van delen en de oprechtheid van de ramadan.
Iftartafels waren vroeger eenvoudig. Zij werden thuis gedekt. Buren werden uitgenodigd. Een bord eten werd gedeeld.
Vandaag zijn veel iftaruitnodigingen veranderd in een show. Lange tafels. Drukke organisaties. Genodigden. Foto’s. Publicaties.
Dat is precies wat wij bekritiseren.
Ramadan is de maand van eenvoud. Niet van verspilling.
Als vasten leert tevreden te zijn met weinig, maar er aan iftartafels overdaad heerst, dan is er een tegenstrijdigheid.
Als vasten leert de situatie van de arme te begrijpen, maar er duizenden euro’s worden besteed aan iftarorganisaties, dan is er een breuk.
Als vasten leert het ego te disciplineren, maar iftaruitnodigingen veranderen in een prestigewedstrijd, dan is er een probleem.
KRITIEK LEVEREN EN TOCH AAN TAFEL ZITTEN
Hier ligt vandaag de grootste tegenstrijdigheid.
Degenen die verspilling bekritiseren, zitten aan dezelfde tafels. Degenen die klagen over uiterlijk vertoon, gaan naar dezelfde uitnodigingen.
De afstand tussen woord en daad groeit.
Daarom neem ik persoonlijk een beslissing.
Ik zal niet meer naar iftartafels gaan.
Omdat ik denk dat het niet juist is om ergens deel van uit te maken terwijl je het bekritiseert.
WAAR MOET HET IFTARBUDGET NAARTOE
Met het geld dat voor één iftaruitnodiging wordt uitgegeven, hoeveel gezinnen kunnen worden ondersteund.
Hoeveel studenten kunnen worden geholpen.
Hoeveel medicijnkosten van ouderen kunnen worden betaald.
Als ramadan een maand van delen is, dan loopt de juiste manier van delen hierlangs.
Zonder vertoon. Stil. Oprecht.
Echte hulp wordt zo verleend.
ZIJN IFTARTAFELS VOLLEDIG OVERBODIG
Natuurlijk niet.
Tafels binnen het gezin zijn nodig. Tafels gedeeld met buren zijn nodig. Tafels voor echte solidariteit zijn nodig.
Maar iftartafels die een organisatie zijn geworden, hun doel hebben verloren en hun geest kwijt zijn, zijn overbodig.
Ramadan krijgt betekenis niet door drukke tafels, maar door oprechtheid.
MIJN BESLISSING EN MIJN HOUDING
Al jaren was ik iemand die in veel kwesties de eerste stap zette.
Ook nu begin ik persoonlijk een nieuw begin.
Ik zal geen enkele iftaruitnodiging bijwonen.
Niet om iemand te kwetsen, maar uit respect voor de geest van de ramadan.
Mijn overtuiging is dit.
Ramadan wordt niet aan tafel beleefd, maar in het hart.
Vasten wordt niet met de maag gehouden, maar met het geweten.
Delen krijgt betekenis niet aan drukke tafels, maar in stille hulp.
Wanneer de ramadan komt, vertraagt de mens een beetje. Denkt een beetje. Kijkt naar zichzelf.
Misschien hebben wij daar het meest behoefte aan.
Een ramadan zonder vertoon.
Een ramadan zonder verspilling.
Een stille maar diepe ramadan.
Ik wil deze ramadan zo beleven.
En ik verklaar dat openlijk.
DE IFTARMARATHON VAN DE JOURNALIST
Een ander punt is de positie van journalisten.
Als een journalist elke dag naar een iftartafel gaat, elke avond op een andere uitnodiging verschijnt en de volgende dag alles afzonderlijk bericht, ontstaat een vreemd beeld.
Teksten die meer op lijsten lijken dan op nieuws.
Publicaties die meer op uitnodigingskronieken lijken dan op maatschappelijke kwesties.
Wij zien het vandaag. Dezelfde journalist zit de ene dag aan de tafel van een vereniging. De volgende dag bij een andere instelling. Daarna bij een gemeente. Vervolgens bij een stichting.
Elke avond een andere tafel. Elke dag een andere foto.
Na verloop van tijd begint dit meer op het volgen van uitnodigingen te lijken dan op journalistiek.
Een journalist is iemand die observeert. Die afstand bewaart. Die bekritiseert. Die de samenleving beschrijft.
Maar wanneer hij voortdurend aan uitnodigingstafels zit, verdwijnt die afstand.
De lezer ziet dat ook. En begint de vraag te stellen:
Is dit nieuws, of een uitnodigingsdagboek?
Hier ontstaat de absurditeit.
In eerdere jaren volgde ik overigens zelf een andere methode. Tijdens de ramadan schreef ik niet afzonderlijk over elke uitnodiging, maar wachtte ik tot het einde van de maand. Daarna presenteerde ik een algemene evaluatie met korte samenvattingen en foto’s van de iftars die ik had bijgewoond.
Deze methode paste beter bij de geest van de ramadan en behield de ernst van de journalistiek.
Want het ging er niet om elke afzonderlijke tafel te beschrijven, maar om te tonen hoe de ramadan in de samenleving werd beleefd.
Vandaag verspreidt zich steeds meer de opvatting van elke avond een tafel en elke dag een bericht. Dit vermindert zowel het gewicht van de journalistiek als vergroot het belang van iftartafels boven hun werkelijke waarde.
In het centrum van de ramadan staat niet het eten als nieuwswaarde, maar de verandering van de mens. Solidariteit. Hulp. Innerlijke bezinning.
De journalist moet precies daar staan. Niet binnen de tafel, maar in het hart van de samenleving.
EEN OPMERKING EN EEN EXCUUS AAN WIE MET GOEDE BEDOELINGEN EEN TAFEL DEKT
Ik wil hier een punt bijzonder benadrukken.
Niet iedereen die een iftartafel dekt, jaagt uiterlijk vertoon na. Integendeel, de meeste mensen doen dit met een oprecht gevoel van delen. Door aan de buur te denken. Aan de student. Aan wie alleen is. Ik ben mij bewust van die goede bedoeling. Ik zonder die inzet uitdrukkelijk uit.
Wat ik heb geschreven is op geen enkele wijze gericht tegen mensen die oprecht hun deur openen, delen wat zij hebben en hun hart tonen. Als uit deze tekst een andere betekenis zou worden afgeleid, bied ik bij voorbaat mijn excuses aan die goedbedoelende mensen aan.
Mijn kritiek richt zich niet op personen, maar op een cultuur van uiterlijk vertoon die in de loop van de tijd is gegroeid.
UITLEG AAN JOURNALISTIEKE VRIENDEN
Een ander punt betreft mijn journalistieke vrienden.
Deze tekst is geen beschuldiging aan collega’s die iftaruitnodigingen volgen, daarover berichten of dit onderwerp op de agenda zetten. Iedere journalist werkt vanuit zijn eigen perspectief en redactioneel beleid. Daar heb ik respect voor.
Wat ik aankaart is de kwestie van afstand en balans in de journalistiek. Dit is een discussie over voorkeur en methode. Het is geen oordeel gericht tegen iemand.
Om misverstanden te voorkomen wil ik benadrukken dat deze regels geen beroepskritiek zijn, maar een persoonlijke bezinning.
Ik heb respect voor tafels die met oprechtheid worden gedekt. Tegen uiterlijk vertoon neem ik afstand. Mijn bezwaar richt zich niet tegen mensen, maar tegen deze ontwikkeling.
Ekstra sosyal yardım ve sübvansiyon için veya vergi sorunlarınız için başvurabileceğiniz kuruluş: Geldfit.
Haberin Hollandacası en altta. De Nederlandse versie staat onderaan)
İlhan KARAÇAY’ın haberi:
Hollanda’da para sıkıntısı yaşayan, borçlarını nasıl yöneteceğini bilemeyen ya da devlet yardımlarına nasıl başvuracağını öğrenmek isteyenler için hizmet veren Geldfit adlı kuruluş artık Türkçe destek de sunmaya başladı.
Geldfit, Hollanda’da finansal konularda bilgi ve yönlendirme sağlayan, kar amacı gütmeyen bir yardım platformu olarak faaliyet gösteriyor.
Geldfit, resmi bir devlet kurumu değil. Ancak belediyeler, sosyal kuruluşlar ve çeşitli kurumlarla iş birliği içinde çalışıyor. Amaç, para sorunları yaşayan kişilerin doğru bilgiye ve doğru yardım kanallarına ulaşmasını sağlamak.
Platform üzerinden vatandaşlar para yönetimi, borçlar, tasarruf, devlet destekleri ve haklar konusunda bilgi alabiliyor. İsteyenler ücretsiz şekilde telefon, WhatsApp veya internet üzerinden danışmanlarla görüşebiliyor. Gerektiğinde kişiler bulundukları şehirdeki sosyal yardım kurumlarına yönlendiriliyor.
Yeni başlatılan Türkçe hizmet, özellikle Hollandaca bilmeyen veya yeterince iyi kullanamayan kişiler için hazırlanmış. Bu sayede Türk toplumunun finansal konularda daha kolay bilgi alması hedefleniyor.
Bu çalışmada, Hollanda’daki Türk toplumunu temsil eden kuruluşlardan biri olan, Türkler İçin Danışma Kurulu IOT de yer aldı. Kuruluş, Türkçe sayfanın hazırlanmasına katkı vererek, bilgilerin Türk toplumunun günlük hayatına uygun ve anlaşılır bir şekilde sunulmasına destek verdi.
Yetkililere göre Hollanda’da yaşayan birçok kişi para ve borç konularında yardım alabileceğini bilmiyor ya da nereye başvuracağını kestiremiyor.
Dil engeli de bu sorunu büyütüyor.
Türkçe hizmetin devreye girmesiyle birlikte daha fazla kişinin finansal konularda erken dönemde destek alması amaçlanıyor.
Geldfit’in temel hedefi, insanları borç batağına düşmeden önce bilgilendirmek ve gerektiğinde doğru kurumlara yönlendirmek. Sunulan hizmetler ücretsiz. İsteyen kişiler kimlik bilgilerini paylaşmadan da danışmanlık alabiliyor.
Uzmanlara göre, bu tür girişimler, özellikle göçmen kökenli toplumlarda finansal bilinçlenmenin artmasına ve sosyal sorunların büyümeden çözülmesine katkı sağlıyor. Türkçe hizmetin başlatılması da bu nedenle önemli bir adım olarak görülüyor.
TARİHÇE VE ORTAYA ÇIKIŞ
Hollanda gibi refah düzeyi yüksek bir ülkede, dikkat çekici sayıda insan yoksulluk ya da maddi kaygılarla karşı karşıya kalıyor. Boşanma ve hastalık gibi kişisel yaşamda yaşanan gelişmeler insanların mali durumunu doğrudan etkiliyor. Bunun yanında toplumdaki gelişmeler de önemli rol oynuyor. Artan fiyatlar ya da çevrim içi kumarın ve sonradan ödeme seçeneklerinin kolay erişilebilir olması buna örnek gösterilebilir. Tüm bunlar para konusunda kaygıların ortaya çıkmasına neden oluyor.
Belediyeler, şirketler ve yardım kuruluşları üzerinden yapılan gözlemler, birçok insanın para konusunda stres yaşadığını ancak yardım almak için nereye başvuracağını bilmediğini gösterdi. Oysa Hollanda’da bu konuda insanlara destek olabilecek binlerce kuruluş ve başvuru noktası bulunuyor. İnsanlar geç harekete geçtiği için küçük sorunlar birkaç yıl içinde büyüyerek ciddi problemlere dönüşüyor.
Bu nedenle insanlara daha erken ulaşmak ve onları daha erken desteklemek amacıyla kamu ve özel sektörün birlikte yer aldığı bir iş birliği başlatıldı. Aynı zamanda giderek daha basit, mantıklı ve kapsamlı hale gelen bir yönlendirme yolu üzerinde çalışılmaya başlandı. Bu süreçte insanların kim olduğu ya da hangi posta kodunda yaşadığı önem taşımıyor. Bugün yüzlerce kuruluşla birlikte insanların mali sağlığı için çalışılıyor.
HOLLANDA BORÇ YARDIM ROTASI VE GELDFİT VAKFI’NIN AÇIKLAMASI
2019 yılında NSR Vakfı, yani Nederlandse Schuldhulproute, o dönemde Stichting Geldfit Nederland adıyla kuruldu.
GÜÇLERİ BİRLEŞTİRME VE AMAÇ
Bu sorunları ancak birlikte hareket ederek çözebiliriz. Bu nedenle NSR Vakfı kuruldu. ANBI statüsüne sahip bağımsız bir vakıf olan NSR, iş dünyası, yerel yönetimler ve özel ortakların güçlerini bir araya getirerek borç riski altındaki insanların daha hızlı ve daha etkili şekilde desteklenmesini hedefler.
NSR, mali açıdan sağlıklı bir Hollanda için birlikte çalışan yüzlerce kamu ve özel kuruluşun oluşturduğu bir harekettir. Parçalanmış yapıyı birleştirir, bağlantıları güçlendirir ve doğru bilgiye ya da uygun desteğe ulaşmayı sağlayan mantıklı bir yol oluşturur. İnsanlara daha erken ulaşarak, onları bilgilendirerek ve ilk adımı atmalarına yardımcı olarak küçük para sorunlarının büyüyerek büyük problemlere dönüşmesini önlemeyi amaçlar.
GELDFİT’İN ORTAYA ÇIKIŞI
Geldfit, mümkün olduğunca çok insanın parasını daha iyi yönetebilmesini sağlamak amacıyla kuruldu. Birçok insan para konusunda sorular ya da kaygılar yaşıyor ve bunları uzun süre içinde tutuyor. Bu nedenle küçük gecikmeler kısa sürede büyüyebiliyor. Ayrıca birçok insan hak sahibi olduğu destekleri bilmiyor ya da kullanamıyor.
Öte yandan bu tür sorularla insanlara yardımcı olabilecek çok sayıda iyi kuruluş bulunuyor. Ancak pek çok kişi nereden başlaması gerektiğini bilmiyor. Para ile ilgili sorular için herkesin başvurabileceği tek ve net bir merkez eksikti. Bu boşluğu artık Geldfit dolduruyor.
GELDFİT NEDİR VE NASIL ÇALIŞIR
Geldfit, para konusunda bilgi ve önerilerin yer aldığı bir başvuru noktasıdır. Kişiye uygun tavsiyeler sunar ya da birlikte düşünecek bir uzmanla iletişim kurulmasını sağlar. Böylece bir sonraki adım netleşir ve insanlar paraları üzerinde yeniden kontrol kazanır.
Ortaklarımızla birlikte insanlara ulaşıyor ve onların paralarını daha iyi yönetebilmeleri için bir yol sunuyoruz. Telefon, WhatsApp, internet sitesi ya da yerel danışma noktaları üzerinden Geldfit çoğu zaman ilk başvuru noktasıdır. Birçok belediye, şirket ve kuruluşla iş birliği yapıyoruz. Geldfit üzerinden, kişiye en uygun desteği sunabilecek kuruluşa yönlendirme yapılır.
Aynı zamanda yardım alanındaki parçalı yapıyı birleştiriyor ve herkes için bilgiye ya da desteğe ulaşmayı kolaylaştıran mantıklı bir sistem oluşturuyoruz. Sistem içindeki eksikleri tespit ediyor ve bu boşlukların giderilmesine katkı sağlıyoruz. Böylece kimse sistemin dışında kalmıyor. Bunu hem bireylerle kurduğumuz doğrudan iletişimle hem de anonim olarak bir araya getirilen verilerin analizleriyle gerçekleştiriyoruz.
Bu sayede insanlar yaşamlarının zorlukları içinde paraları üzerinde daha fazla kontrol kazanıyor. Kim olduklarından ya da hangi posta kodunda yaşadıklarından bağımsız olarak herkes için mali açıdan sağlıklı bir Hollanda hedefi doğrultusunda çalışıyoruz.
BUGÜN VE ERİŞİM
Geldfit her geçen gün daha fazla kişi tarafından biliniyor ve kullanılıyor. Her hafta yüzlerce kişi para ile ilgili sorularıyla bizi arıyor. Her yıl milyonlarca insan geldfit.nl internet sitesini ziyaret ediyor. Ziyaretçiler önerileri ve bilgileri inceliyor ya da yaptıkları kontroller sayesinde mali durumları hakkında daha fazla içgörü elde ediyor. Birçoğu parası üzerinde daha fazla kontrol sağlamak için bir sonraki adımı atıyor.
NSR VAKFI HAKKINDA
NSR hareketinin ve Geldfit’in arkasında NSR Vakfı bulunur. ANBI statüsüne sahip bağımsız bir vakıf olan NSR, iş dünyası, yerel yönetimler ve özel ortakların güçlerini bir araya getirerek borç riski altındaki insanların daha hızlı ve daha etkili şekilde desteklenmesini sağlar.
*************
IN NEDERLAND HELPT EEN ORGANISATIE BIJ FINANCIËLE ZAKEN EN IS NU MET EEN TURKSE SERVICE GESTART
De organisatie waar u terechtkunt voor extra sociale bijstand, subsidies of belastingproblemen: Geldfit.
Nieuws van İlhan KARAÇAY:
De organisatie Geldfit, die in Nederland ondersteuning biedt aan mensen met geldzorgen, schulden of vragen over overheidsregelingen, is gestart met dienstverlening in het Turks.
Geldfit is een non-profit hulpplatform dat informatie en begeleiding biedt bij financiële zaken in Nederland.
Geldfit is geen officiële overheidsinstantie. De organisatie werkt echter samen met gemeenten, maatschappelijke organisaties en diverse instellingen. Het doel is om mensen met geldproblemen te helpen de juiste informatie en de juiste hulpkanalen te vinden.
Via het platform kunnen burgers informatie krijgen over geldbeheer, schulden, sparen, overheidssteun en hun rechten. Wie dat wil, kan gratis contact opnemen met adviseurs via telefoon, WhatsApp of internet. Indien nodig worden mensen doorverwezen naar sociale hulpinstanties in hun eigen woonplaats.
De nieuw gestarte Turkse service is speciaal bedoeld voor mensen die geen Nederlands spreken of de taal onvoldoende beheersen. Hiermee wordt beoogd dat de Turkse gemeenschap gemakkelijker toegang krijgt tot informatie over financiële zaken.
Bij dit initiatief was ook de Adviesraad voor Turken IOT betrokken, een van de organisaties die de Turkse gemeenschap in Nederland vertegenwoordigt. De organisatie heeft bijgedragen aan de totstandkoming van de Turkstalige pagina en ondersteunde bij het aanbieden van informatie die aansluit bij het dagelijks leven van de Turkse gemeenschap en duidelijk en begrijpelijk is.
Volgens de verantwoordelijken weten veel mensen in Nederland niet dat zij hulp kunnen krijgen bij geld en schulden, of zij weten niet waar zij terechtkunnen.
De taalbarrière vergroot dit probleem.
Met de invoering van de Turkstalige dienstverlening wil men bereiken dat meer mensen in een vroeg stadium ondersteuning krijgen bij financiële kwesties.
Het belangrijkste doel van Geldfit is om mensen tijdig te informeren voordat zij in ernstige schulden terechtkomen en hen indien nodig door te verwijzen naar de juiste instanties. De aangeboden diensten zijn gratis. Mensen kunnen desgewenst ook advies krijgen zonder hun identiteit bekend te maken.
Volgens deskundigen dragen dit soort initiatieven, vooral binnen gemeenschappen met een migratieachtergrond, bij aan een grotere financiële bewustwording en aan het oplossen van sociale problemen voordat deze escaleren. De start van de Turkstalige service wordt daarom als een belangrijke stap gezien.
GESCHIEDENIS EN ONTSTAAN
In een welvarend land als Nederland hebben opvallend veel mensen te maken met armoede of geldzorgen. Gebeurtenissen in de persoonlijke sfeer, zoals scheiding en ziekte, raken mensen in hun financiën. Maar ook ontwikkelingen in de samenleving spelen vaak een grote rol. Denk aan stijgende prijzen, of de toegankelijkheid van online gokken en achteraf betalen. Hierdoor ontstaan vaak zorgen over geld.
Vanuit gemeenten, bedrijven en hulporganisaties merkten we dat veel mensen stress hebben over geld, maar niet weten waar ze terecht kunnen voor hulp. Terwijl in Nederland duizenden organisaties en loketten bestaan om mensen hiermee verder te helpen. Kleine problemen groeien in enkele jaren uit tot grote problemen, omdat mensen pas laat aan de bel trekken.
Daarom startten we een publiek-private samenwerking om mensen eerder te vinden en te bereiken. Tegelijk werken we aan een route die steeds meer simpel, logisch en compleet wordt. Daarbij maakt het niet uit wie mensen zijn of op welke postcode ze wonen. Met inmiddels honderden organisaties werken we aan hun financiële gezondheid.
In 2019 is Stichting NSR (Nederlandse Schuldhulproute) opgericht, toen onder de naam Stichting Geldfit Nederland.
KRACHTEN BUNDELEN EN DOELSTELLING Deze problemen kunnen we alleen samen aanpakken. Daarom is Stichting NSR (Nederlandse Schuldhulproute) opgericht. Dit is een onafhankelijke stichting met ANBI-status die de krachten bundelt van bedrijfsleven, (lokale) overheid en private partners, zodat mensen beter en sneller worden geholpen bij dreigende schulden.
NSR is de beweging van honderden private en publieke organisaties die samenwerken aan een financieel gezond Nederland. We verbinden, gaan versnippering tegen en bouwen samen aan een logische route naar juiste informatie of passende hulp. Door samen mensen eerder te vinden, te bereiken en te helpen om een eerste stap te zetten, voorkomen we dat kleine geldzorgen uitgroeien tot grote problemen.
ONTSTAAN VAN GELDFIT
Geldfit is opgericht met als doel om zoveel mogelijk mensen grip op hun geld te geven. Veel mensen hebben vragen of zorgen over geld en blijven daar lang mee rondlopen. Vaak worden kleine achterstanden dan snel groter. Ook zagen we hoe vaak mensen geld laten liggen of niet goed weten waar ze recht op hebben.
Tegelijk zijn er heel veel goede organisaties die mensen verder kunnen helpen met dit soort vragen. Alleen weten veel mensen niet waar ze moeten beginnen. Er miste één duidelijke plek waar iedereen met geldvragen naartoe kan. Die plek is nu Geldfit.
WAT IS GELDFIT EN HOE WERKT HET
Geldfit is dé plek voor tips en informatie over geld. Je krijgt een passend advies of we brengen je in contact met iemand die met je meedenkt. Samen maken we duidelijk wat jouw volgende stap is. Zo krijg jij weer grip op je geld.
Samen met partners bereiken we mensen en brengen hen op de route om meer grip op hun geld te krijgen. Geldfit is via telefoon, WhatsApp, website of lokaal inlooppunt vaak het startpunt. We werken samen met veel gemeenten, bedrijven en andere organisaties. Via Geldfit ontdek je welke organisatie jou verder kan helpen.
Samen ontsnipperen en verbinden we het hulplandschap en creëren we voor iedereen een logische route naar informatie of hulp. Ook signaleren we waar nog gaten in de route zitten en helpen deze te dichten, zodat niemand meer tussen wal en schip valt. Dit doen we vanuit persoonlijk contact met mensen zelf en door analyses op basis van gebundelde data (anoniem).
Op die manier krijgen mensen meer grip op hun geld, midden in de uitdagingen van hun leven. Onafhankelijk van wie ze zijn of op welke postcode ze wonen. Zo werken we samen aan een financieel gezond Nederland.
VANDAAG EN BEREIK
Steeds meer mensen weten Geldfit te vinden. Elke week bellen honderden mensen ons met allerlei geldvragen. En elk jaar komen miljoenen mensen op onze website geldfit.nl. Zij bekijken onze tips en informatie of krijgen meer inzicht in hun geld door een check te doen. Veel van hen zetten een volgende stap om meer grip op hun geld te krijgen.
OVER STICHTING NSR
Achter de beweging NSR en Geldfit staat Stichting NSR. Dit is een onafhankelijke stichting met ANBI-status die krachten bundelt van bedrijfsleven, (lokale) overheid en private partners, zodat mensen beter en sneller worden geholpen bij dreigende schulden.
Kramer bu uyarıyı “RvB TK Investments” adına, işvereni korumak için yapabilir.
Ne var ki, “Türkiye Cumhuriyeti’nin Fahri Başkonsolosu” olarak yapması ise düşündürücü.
(Haberin Hollandacası en altta:
De Nederlandse versie staat onderaan)
İlhan KARAÇAY yazdı:
Türkiye’nin Amersfoort Fahri Konsolosu Titus Kramer, hükümetin uygulamaya koymak istediği hastalık ödeneği yasası konusunda bir açıklama yaptı.
Bazen bir açıklama yalnızca içeriğiyle değil, kim tarafından ve hangi ünvanla yapıldığıyla da önem kazanır. Titus Kramer’in LinkedIn üzerinden yaptığı değerlendirme de tam olarak böyle bir durumu ortaya koyuyor.
Bir yanda küçük işletmelerin yaşadığı gerçek sorunlara dikkat çeken bir iş insanı var. Diğer yanda Türkiye’yi temsil eden bir fahri konsolosun sözlerinin taşıdığı diplomatik ağırlık bulunuyor. Bu nedenle meseleye sadece haklı ya da haksız penceresinden değil, temsil sorumluluğu ve kamuoyunda oluşabilecek algı açısından da bakmak gerekiyor.
Titus Kramer’in açıklamasını okuduğumda, hem bir iş insanının kaygılarını hem de bir temsil ünvanı taşıyan kişinin sorumluluğunu birlikte düşündüm.
Önce hakkını teslim edelim. Küçük işletmeler açısından iki yıl maaş ödeme zorunluluğunun ağır bir yük oluşturduğu gerçeği, Hollanda’da uzun süredir konuşuluyor. Tek bir çalışanın uzun süreli hastalığı, küçük ölçekli bir işyerini gerçekten zor durumda bırakabiliyor. Kramer’in bu noktaya dikkat çekmesi anlaşılır. Bu yönüyle söyledikleri hayatın içinden ve sahadaki gerçeklere dayanıyor.
Öte yandan, bu düzenlemenin çalışanı korumak için var olduğunu da unutmamak gerekir. Sosyal devletin temel mantığı, riskin sadece bireyin ya da işverenin sırtına bırakılmaması üzerine kurulur. Süreyi kısaltmak ya da yükü başka bir yapıya aktarmak, çalışan güvencesi açısından yeni tartışmalar doğurur. Bu nedenle Kramer’in önerileri tartışılabilir, geliştirilebilir; ama tek doğru gibi sunulamaz. Konu zaten Hollanda’da farklı kesimlerin yıllardır üzerinde uzlaşamadığı bir denge meselesidir.
Benim asıl dikkat çekmek istediğim nokta ise başka:
Titus Kramer bu açıklamayı sıradan bir LinkedIn kullanıcısı olarak yapmadı. Profilinde açık biçimde “Türkiye Cumhuriyeti Fahri Başkonsolosu” ünvanını da kullandı. Yani yaptığı değerlendirme ister istemez yalnızca bir iş insanının görüşü olarak değil, Türkiye’yi temsil eden bir kişinin sözü olarak da okunur.
Fahri konsoloslar profesyonel diplomat olmayabilir. Çoğu zaman iş dünyasından gelirler ve görüş açıklamaları doğaldır. Buna kimse itiraz etmez. Ancak temsil edilen ülkenin adı ünvanın içinde yer alıyorsa, söylenen her sözün etkisi değişir. Kamuoyu bunu kişisel fikir ile temsil sorumluluğu arasında bir yerde algılar.
Bu nedenle benim yaklaşımım şu olur: Kramer’in ekonomik ve sosyal politika üzerine konuşması doğaldır. Küçük işverenleri savunması da anlaşılır. Fakat Hollanda parlamentosuna doğrudan hitap eder bir dille, üstelik konsolosluk ünvanını görünür şekilde kullanarak pozisyon alması daha hassas bir zemin oluşturur. Bu durum Türkiye’nin iç politika tartışmalarının bir tarafında yer alıyormuş gibi algılanmasına yol açabilir. Böyle bir algı istenmeden doğsa bile diplomatik açıdan dikkat gerektirir.
Dostane bir ifadeyle söylemek gerekirse; Kramer’in söyledikleri tartışmaya değer ve yer yer haklı tespitler içeriyor. Ancak aynı sözler, konsolos ünvanı öne çıkarılmadan yapılsaydı yalnızca bir iş insanının katkısı olarak kalırdı. Ünvan devreye girince mesele kişisel görüş sınırını aşıp temsil sorumluluğu alanına da temas ediyor.
Bu yüzden ben bu açıklamayı ne yanlış ne de tamamen doğru diye nitelendiririm.
İçeriği anlaşılır, niyeti okunabilir, fakat temsil ettiği sıfat nedeniyle daha temkinli bir çerçeveyle ifade edilmesi diplomatik zarafet açısından daha isabetli olurdu.
Peki, “Temsilciler Meclisi’ne dayanışma ve hastalık nedeniyle işe devamsızlık konusunda ciddi bir soru” başlıklı mesajında ne demek istemişti Titus Kramer?
Kramer’in LinkedIn’deki mesajının, iyi anlaşılır Türkçesi şöyle:
Kramer, Temsilciler Meclisi’ne seslenerek şu düşünceleri dile getiriyor:
Çalışanları korumak için getirilen iki yıl maaş ödeme uygulamasını doğru bulduğunu söylüyor. Ancak uygulamanın özellikle küçük işverenleri çok zorladığını ifade ediyor.
Küçük bir işletmede bir çalışanın uzun süre hasta olması şu sonuçları doğuruyor:
İki yıl boyunca maaş ödenmeye devam ediliyor.
Yerine çalışan bulunması ya da mevcut çalışanların iş yükünün artması gerekiyor.
Hastalık ve işe dönüş süreçleri için ciddi bir bürokratik yük oluşuyor.
Sigorta olsa bile sorumluluğun ve sürecin yönetiminin büyük ölçüde işverenin üzerinde kaldığını belirtiyor. Bunun istisnai bir durum değil, günlük hayatın gerçeği olduğunu vurguluyor.
Siyasi tartışmalarda bu sürenin bir yıla düşürülmesine destek verilmediğini, çalışanların korunması gerekçesinin öne çıktığını söylüyor. Kendisi de çalışanların korunması gerektiğini kabul ediyor.
Ancak mevcut sistemin küçük işverenleri risk almaktan kaçınmaya ittiğini, kalıcı iş sözleşmelerinin azalmasına ve daha esnek çalışma modellerinin artmasına yol açtığını savunuyor.
Uzun süreli iş göremezliğin bireysel bir işveren sorunu değil, toplumsal bir risk olduğunu belirtiyor. Asıl tartışmanın çalışanların korunup korunmaması değil, bu riskin nerede ve nasıl organize edileceği olması gerektiğini söylüyor.
Önerisi ise şu şekilde:
Küçük işverenler için maaş ödeme süresi bir yıl ile sınırlandırılmalı.
İlk yıl için zorunlu ve kolektif bir hastalık sigortası uygulanmalı.
Sonrasında kamu destekli bir güvence sistemi devreye girmeli. İşveren sürece dahil olmalı ama ağır mali ve idari yük altında bırakılmamalı.
Bu şekilde çalışanların gelir güvencesinin korunacağını, küçük işletmelerin de ayakta kalacağını ifade ediyor.
Son olarak Temsilciler Meclisi’ne şu soruyu yöneltiyor:
İki yıl maaş ödeme uygulamasında ısrar etmek, kalıcı istihdamı, geçim güvencesini ve toplumsal dayanışmayı güçlendirme hedefiyle nasıl bağdaşıyor.
Kramer mektubunu, “Sizi görüşmeye davet ediyorum” diye sonlandırıyor.
Bu tartışma Hollanda’da uzun yıllardır süren bir denge arayışının yeni bir halkasıdır. Kramer’in sözleri sahadaki ekonomik gerçekleri yansıtırken, ünvanının getirdiği temsil sorumluluğu nedeniyle diplomatik hassasiyet de taşımaktadır. İçerik tartışmaya açıktır. Ancak konsolos kimliğiyle yapılan her açıklama, yalnızca ekonomik değil, siyasi ve diplomatik anlamlar da üretir. Bu nedenle aynı görüşler ünvan vurgusu olmadan dile getirilseydi, kamuoyunda daha dar bir çerçevede değerlendirilmesi muhtemeldi.
Değerli Okurlarım,
Şahsım adına bir hususu özellikle belirtmek isterim. Titus Kramer ile ilgili değerlendirmelerim tek bir güne ya da tek bir olaya dayanmıyor. Fahri konsolosluğun açılışı sırasında yaşananları ve personel tercihleri konusundaki bazı yanlışları geçmişte açıkça eleştirdim. Bu eleştirileri yaparken de kamu görevini ve temsil sorumluluğunu esas aldım.
Daha sonra kendisiyle bir araya geldik. Görüştük, fotoğraf çektirdik ve bir röportaj yaptık. İş dünyasındaki başarısını ve Hollanda’daki girişimci kimliğini teslim eden yazılar kaleme aldım. Zaman içinde aramızdaki mesafe ortadan kalktı ve karşılıklı saygıya dayalı bir iletişim oluştu. Bu süreçte olumlu gelişmeleri de yine aynı açıklıkla okurlarımla paylaştım.
Bugün kaleme aldığım bu eleştiri, geçmişte yaşanan kişisel bir gerilimden ya da önyargıdan kaynaklanmıyor. Tam tersine, gazetecilik sorumluluğunun gereği olarak ortaya konulmuş bir değerlendirmedir. Bir kişinin başarılı bir iş insanı olması ayrı bir konudur. Türkiye Cumhuriyeti’ni fahri konsolos ünvanı ile temsil etmesi ise ayrı bir sorumluluk alanıdır. Bu iki alan zaman zaman çakıştığında, kamuoyuna düşen görev bunu konuşmak ve tartışmaktır.
Dolayısıyla burada yapılan şey bir kişiyi hedef almak değil, temsil sorumluluğu taşıyan bir ünvanın hangi sınırlar içinde konuşması gerektiğini hatırlatmaktır. Dün doğruya doğru dediğim gibi, bugün de tartışmalı gördüğüm noktayı dile getirmekten geri durmam. Gazeteciliğin özü budur. Aynı kişiye hem takdir hem eleştiri yöneltebilmek ve bunu kamu yararı adına yapabilmek.
****************
HONORAIR CONSUL-GENERAAL VAN DE REPUBLIEK TURKIJE TITUS KRAMER WAARSCHUWDE DE REGERING OVER EEN WET.
Het gelijk in de waarschuwing van Kramer is zeer groot.
Kramer kan deze waarschuwing hebben gedaan namens
“RvB TK Investments” om de werkgever te beschermen.
Dat hij dit doet als “Honorair Consul-generaal van de Republiek Turkije” is echter opmerkelijk.
İlhan KARAÇAY schreef:
De honorair consul van Turkije in Amersfoort, Titus Kramer, heeft een verklaring afgelegd over de wet inzake ziekte-uitkering die de regering wil invoeren.
Soms krijgt een verklaring niet alleen betekenis door de inhoud, maar ook door wie haar doet en met welke titel dat gebeurt. De beoordeling die Titus Kramer via LinkedIn heeft gedeeld laat precies zo’n situatie zien.
Aan de ene kant staat een zakenman die de werkelijke problemen van kleine ondernemingen onder de aandacht brengt. Aan de andere kant staat het diplomatieke gewicht van de woorden van een honorair consul-generaal die Turkije vertegenwoordigt. Daarom moet men de kwestie niet alleen bekijken vanuit het perspectief van gelijk of ongelijk, maar ook vanuit representatieverantwoordelijkheid en de perceptie die in het publiek kan ontstaan.
Toen ik de verklaring van Titus Kramer las, dacht ik zowel aan de zorgen van een zakenman als aan de verantwoordelijkheid van iemand die een representatieve titel draagt.
Laten we eerst zijn gelijk erkennen. Dat de verplichting om twee jaar salaris door te betalen een zware last vormt voor kleine ondernemingen, wordt in Nederland al lange tijd besproken. Een langdurige ziekte van één werknemer kan een klein bedrijf werkelijk in een moeilijke situatie brengen. Dat Kramer hierop wijst is begrijpelijk. In die zin zijn zijn woorden afkomstig uit het dagelijks leven en gebaseerd op de werkelijkheid op de werkvloer.
Aan de andere kant moet men niet vergeten dat deze regeling bestaat om werknemers te beschermen. De basislogica van de sociale staat is dat risico niet alleen op de schouders van het individu of de werkgever wordt gelegd. Het verkorten van de termijn of het overdragen van de last aan een andere structuur kan nieuwe discussies oproepen over werknemerszekerheid. Daarom kunnen de voorstellen van Kramer worden besproken en ontwikkeld, maar ze kunnen niet als de enige juiste oplossing worden gepresenteerd. De kwestie is in Nederland al jaren een evenwichtsvraag waarover verschillende groepen geen overeenstemming kunnen bereiken.
Het punt waarop ik vooral de aandacht wil vestigen is een ander.
Titus Kramer deed deze verklaring niet als een gewone LinkedIn-gebruiker. In zijn profiel gebruikte hij duidelijk ook de titel “Honorair Consul-generaal van de Republiek Turkije”. Dat betekent dat zijn beoordeling onvermijdelijk niet alleen wordt gelezen als de mening van een zakenman, maar ook als de woorden van iemand die Turkije vertegenwoordigt.
Honorair consuls zijn misschien geen professionele diplomaten. Zij komen vaak uit het bedrijfsleven en het is normaal dat zij hun mening geven. Daar maakt niemand bezwaar tegen. Maar wanneer de naam van het land dat zij vertegenwoordigen in hun titel staat, verandert de impact van elk woord. Het publiek plaatst dit ergens tussen persoonlijke mening en representatieverantwoordelijkheid.
Daarom zou mijn benadering als volgt zijn. Dat Kramer spreekt over economisch en sociaal beleid is normaal. Dat hij kleine werkgevers verdedigt is ook begrijpelijk. Maar dat hij met een taal die zich rechtstreeks tot het Nederlandse parlement richt en daarbij zichtbaar zijn consulaire titel gebruikt positie inneemt, creëert een gevoeliger kader. Dit kan de indruk wekken dat Turkije partij wordt in binnenlandse politieke discussies. Zelfs wanneer zo’n perceptie onbedoeld ontstaat, vereist dit diplomatiek gezien zorgvuldigheid.
Vriendschappelijk uitgedrukt bevatten de woorden van Kramer punten die het waard zijn om te bespreken en die op sommige plaatsen terecht zijn. Maar als dezelfde woorden zonder nadruk op de consulaire titel waren uitgesproken, zouden zij slechts als een bijdrage van een zakenman zijn gebleven. Wanneer de titel in beeld komt, overschrijdt de kwestie de grens van een persoonlijke mening en raakt zij ook het domein van representatieverantwoordelijkheid.
Daarom zou ik deze verklaring niet als onjuist en ook niet als volledig juist kwalificeren.
De inhoud is begrijpelijk en de intentie is leesbaar, maar vanwege de hoedanigheid die hij vertegenwoordigt zou het diplomatiek gezien passender zijn geweest als zij in een voorzichtiger kader was geformuleerd.
DE EENVOUDIGE EN VOOR IEDEREEN BEGRIJPELIJKE TURKSE UITLEG VAN HET LINKEDIN-BERICHT VAN KRAMER
Wat bedoelde Titus Kramer in zijn bericht met de titel “Een serieuze vraag aan de Tweede Kamer over solidariteit en ziekteverzuim”?
De duidelijk geformuleerde inhoud van zijn LinkedIn-bericht komt neer op het volgende:
Kramer richt zich tot de Tweede Kamer en brengt de volgende gedachten naar voren.
Hij zegt dat hij de regeling om twee jaar salaris door te betalen, die bedoeld is om werknemers te beschermen, juist vindt. Maar hij geeft aan dat deze regeling vooral kleine werkgevers zwaar belast.
Wanneer in een klein bedrijf een werknemer langdurig ziek is, leidt dit tot de volgende gevolgen.
Het salaris moet twee jaar lang worden doorbetaald.
Er moet vervanging worden gevonden of de werkdruk voor bestaande werknemers moet toenemen.
Voor ziekte en re-integratieprocessen ontstaat een zware bureaucratische last.
Hij stelt dat zelfs wanneer er een verzekering is, de verantwoordelijkheid en het beheer van het proces grotendeels bij de werkgever blijven. Hij benadrukt dat dit geen uitzonderlijke situatie is maar een realiteit van het dagelijks leven.
Hij zegt dat in politieke discussies geen steun is gegeven aan het verkorten van deze termijn tot één jaar en dat de bescherming van werknemers als reden naar voren is gebracht. Hij erkent zelf ook dat werknemers beschermd moeten worden.
Maar hij verdedigt dat het huidige systeem kleine werkgevers ertoe aanzet risico te vermijden en leidt tot minder vaste arbeidscontracten en meer flexibele werkmodellen.
Hij stelt dat langdurige arbeidsongeschiktheid geen individueel werkgeversprobleem is maar een maatschappelijk risico. De kern van het debat zou volgens hem niet moeten zijn of werknemers wel of niet beschermd worden, maar waar en hoe dit risico wordt georganiseerd.
Zijn voorstel is als volgt.
Voor kleine werkgevers moet de periode van loondoorbetaling worden beperkt tot één jaar.
Voor het eerste jaar moet een verplichte en collectieve ziekteverzekering worden ingevoerd.
Daarna moet een door de overheid ondersteund zekerheidsstelsel in werking treden. De werkgever moet bij het proces betrokken blijven maar mag niet onder een zware financiële en administratieve last worden geplaatst.
Op deze manier, zo stelt hij, blijft de inkomenszekerheid van werknemers behouden en kunnen kleine ondernemingen overeind blijven.
Tot slot stelt hij de Tweede Kamer de volgende vraag.
Hoe is het volhouden van de verplichting tot twee jaar loondoorbetaling te rijmen met het doel om duurzame werkgelegenheid, bestaanszekerheid en maatschappelijke solidariteit te versterken.
Kramer sluit zijn brief af met de woorden: “Ik nodig u uit voor overleg.”
Deze discussie vormt in Nederland een nieuwe schakel in een al jaren durende zoektocht naar evenwicht. De woorden van Kramer weerspiegelen de economische realiteit op de werkvloer, maar dragen vanwege de representatieverantwoordelijkheid van zijn titel ook diplomatieke gevoeligheid. De inhoud staat open voor debat. Maar elke verklaring die wordt gedaan met een consulaire identiteit produceert niet alleen economische, maar ook politieke en diplomatieke betekenissen. Daarom is het waarschijnlijk dat dezelfde opvattingen, wanneer zij zonder nadruk op de titel waren geuit, in het publiek in een beperkter kader zouden zijn beoordeeld.
Beste Lezers,
Op dit punt wil ik namens mijzelf een belangrijke nuance maken. Mijn beoordelingen over Titus Kramer zijn nooit gebaseerd geweest op één moment of één gebeurtenis. Bij de opening van het ereconsulaat heb ik openlijk kritiek geuit op bepaalde situaties en op keuzes in het personeelsbeleid. Die kritiek kwam voort uit het besef van publieke verantwoordelijkheid en representatie.
Later hebben wij elkaar ontmoet. We hebben gesproken, samen een foto gemaakt en ik heb een interview met hem gehouden. Ik heb ook artikelen geschreven waarin ik zijn succes als ondernemer en zijn positie in het Nederlandse bedrijfsleven heb erkend. In de loop van de tijd is de eerdere spanning verdwenen en is er een relatie van wederzijds respect ontstaan. Positieve ontwikkelingen heb ik toen ook zonder aarzeling met mijn lezers gedeeld.
De kritiek die ik vandaag formuleer, komt dan ook niet voort uit een persoonlijke kwestie of een vooringenomen houding. Integendeel, zij vloeit voort uit journalistieke verantwoordelijkheid. Dat iemand een succesvolle ondernemer is, is één zaak. Dat dezelfde persoon Türkiye vertegenwoordigt met de titel van ereconsul brengt een andere verantwoordelijkheid met zich mee. Wanneer deze twee rollen elkaar raken, is het de taak van de journalistiek om dat bespreekbaar te maken.
Het gaat hier dus niet om het viseren van een persoon, maar om het onderstrepen van de grenzen en de gevoeligheid van een vertegenwoordigende functie. Zoals ik in het verleden waardering heb uitgesproken waar dat terecht was, zo benoem ik vandaag ook de punten die volgens mij discussie verdienen. Dat is de kern van journalistiek. Dezelfde persoon zowel kunnen waarderen als kritisch kunnen benaderen, en dat doen in het belang van het publiek.
@TweedeKamer der Staten-Generaal — een serieuze vraag over solidariteit en ziekteverzuim.
Twee jaar loondoorbetaling bij ziekte is bedoeld om werknemers te beschermen. Dat doel onderschrijf ik volledig.
Maar in de praktijk zie ik dat deze regeling kleine werkgevers structureel onder druk zet — soms tot het breekpunt.
Voor een klein bedrijf betekent één langdurig zieke werknemer:
• twee jaar loondoorbetaling,
• kosten voor vervanging of extra werkdruk,
• én een zware administratieve last rond verzuim en re-integratie.
Zelfs mét verzekering blijft de uitvoering, regie en verantwoordelijkheid volledig bij de ondernemer liggen. Dat is geen randverschijnsel, dat is dagelijkse realiteit.
In het politieke debat hoor ik dat verkorting naar één jaar geen steun krijgt, onder andere vanuit GroenLinks–PvdA, vanuit zorg om werknemersbescherming. Die zorg deel ik.
Maar hier wringt het: dit systeem leidt juist tot minder vaste contracten, meer flexibilisering en risicomijdend gedrag bij kleine werkgevers.
Dat is geen solidariteit. Dat is risico-afschuiving.
Langdurige arbeidsongeschiktheid is geen individueel ondernemersfalen, maar een collectief maatschappelijk risico. De vraag is dus niet óf we werknemers beschermen, maar waar we dat risico organiseren.
🔹 Een werkbaar alternatief:
• één jaar loondoorbetaling voor kleine werkgevers;
• een verplichte collectieve verzuimverzekering in dat eerste jaar (loon + professionele begeleiding);
• daarna een publiek vangnet, met betrokkenheid van de werkgever maar zonder financiële en administratieve wurggreep.
Zo blijft inkomenszekerheid voor werknemers intact
én voorkomen we dat kleine bedrijven — de ruggengraat van vaste banen — omvallen.
👉 Mijn vraag aan de Tweede Kamer:
hoe rijmt het vasthouden aan twee jaar loondoorbetaling met de ambitie om vaste arbeid, bestaanszekerheid en solidariteit te versterken?
