Faslılar’ın övünç kaynağı olan bu gelişmenin anma töreni, Türkler İçin Danışma Kurulu tarafından desteklendi.
Yapılan törende konuşan Başkan Zeki Baran, İkinci Dünya Savaşı sırasında Hollanda’nın kurtuluşunda Faslı askerlerin büyük rol oynadığını belirtti.
Tarihi efsaneler ve unutulmuş gerçekler arasında dikkat çeken bir gelişme…
(Haberin Hollandacası en altta. De Nederlandse versie staat onderaan)
İlhan KARAÇAY araştırdı ve yazdı:
Hollanda’da yaşayan Türklerin yıllardır gururla anlattığı gerçek bir hikâye vardır.
Bu hikâyeye göre, Hollanda’nın İspanya’ya karşı verdiği 80 Yıl Savaşları sırasında, Osmanlı İmparatorluğu’nun askerleri Hollandalılara destek olmuş, hatta Hollanda’nın kuruluşunda önemli rol oynamıştır.
Bu anlatım bugün hâlâ Zeeland bölgesindeki “Türkiye köyü”, Osmanlı hatıraları ve temsili Türk Büyükelçiliği ile canlı tutuluyor.
Yıllardır anlatılan bu hikâyeler, Türk toplumunda bir gurur vesilesi olmaya devam ediyor.
Şimdi ise Hollanda’da yeni bir tarih tartışması gündeme geliyor.
Bu kez sahnede Faslı askerler var.
Türkler İçin Danışma Kurulu Başkanı Zeki Baran tarafından gönderilen bir haber taslağında, İkinci Dünya Savaşı sırasında Hollanda’nın kurtuluşunda Faslı askerlerin büyük rol oynadığı, her yıl bu askerler için anma törenleri düzenlendiği ve Rotterdam’daki misafir işçi anıtına da çelenk bırakıldığı belirtiliyordu.
İlk bakışta birçok kişiye şaşırtıcı gelen bu bilgi üzerine, kapsamlı bir araştırma yaptım..
Ortaya çıkan sonuç ise oldukça dikkat çekici oldu:
Bu hikâyenin içinde hem gerçekler var, hem de zaman içinde birbirine karışmış tarih anlatıları…
Fakat kesin olan bir şey var:
Hollanda topraklarında savaşmış, ölmüş ve mezarları bugün hâlâ Zeeland’da bulunan Faslı askerler gerçekten var.
Özellikle Zeeland’daki Kapelle bölgesi, bu tarihî hikâyenin merkezinde bulunuyor.
Bugün Kapelle’de bulunan Fransız askerî mezarlığında, Faslı askerlerin mezarları da yer alıyor. Resmî kayıtlara göre burada 17 Faslı askerin mezarı bulunuyor.
Araştırmalar, Faslı askerlerin Fransa ordusu bünyesinde Alman işgaline karşı Hollanda’da savaştığını gösteriyor.
Ancak burada önemli bir ayrıntı var:
Bugün anlatılan birçok hikâye, 1940 yılındaki Alman işgali ile 1944 ve 1945’teki kurtuluş savaşlarını birbirine karıştırıyor.
Çünkü tarihî kaynaklara göre Faslı askerlerin Hollanda’daki en yoğun varlığı, 1940 yılında Alman ordusunun Zeeland’a saldırdığı günlerde yaşandı.
Fransız ordusu içinde görev yapan Kuzey Afrikalı birlikler, özellikle Zeeland bölgesinde Alman ilerleyişini durdurmaya çalıştı. Çok sayıda asker burada öldü.
Kapelle’deki anmaların temelinde de esas olarak bu olaylar yatıyor.
Yıllardır bu konuda çalışmalar yapan tarih çevreleri, Faslı askerlerin hikâyesinin, Hollanda’da uzun süre yeterince bilinmediğini söylüyor.
Hatta bazı Hollandalılar bile bu mezarlıklarda Faslı askerlerin yattığını yeni öğreniyor.
Bu nedenle, son yıllarda Fas kökenli kuruluşlar ve bazı tarih vakıfları, anma törenlerini büyütmeye başladı.
2025 yılında yapılan bir törende Faslı askerlerin “özgürlük için savaşan kahramanlar” olarak anıldığına dair haberler yayımlandı.
Araştırmam sırasında dikkat çeken başka bir ayrıntı daha ortaya çıktı.
Kamuoyunda sık sık adı geçen “Goumiers”, yani Faslı savaşçı birlikleri, gerçekten vardı.
Bunlar Fransız ordusuna bağlı Fas kökenli birliklerdi.
İtalya, Fransa ve Avrupa’nın çeşitli cephelerinde savaştılar.
Ancak bazı haberlerde anlatıldığı gibi, “4. Fas Dağ Tümeni Hollanda’yı kurtardı” şeklindeki ifade, tarihsel olarak net biçimde doğrulanamıyor.
Kaynaklar, bu birliklerin esas olarak İtalya ve Fransa cephelerinde yoğun savaştığını gösteriyor. Hollanda’daki Faslı asker hikâyesi ise, daha çok 1940 Zeeland savunması ile bağlantılı görünüyor.
Bir başka çarpıcı gerçek daha var:
Kapelle’deki mezarlarda bulunan bazı Faslı askerlerin, aslında denizde öldüğü, Dunkirk tahliyesi sırasında batan gemilerden sonra, cesetlerinin Hollanda kıyılarına vurduğu yönünde araştırmalar da bulunuyor.
Yani yıllardır anlatılan hikâyelerin bazı bölümleri tarihî gerçeklerle örtüşürken, bazı bölümleri ise zaman içinde efsaneleşmiş durumda.
Ama değişmeyen gerçek şu:
Müslüman Kuzey Afrikalı askerler, Avrupa’nın Nazi işgaline karşı verdiği savaşta gerçekten yer aldı.
Bazıları Hollanda topraklarında öldü.
Ve bugün Zeeland’da onların mezarları bulunuyor.
İşte belki de en dikkat çekici nokta burada ortaya çıkıyor.
Bugün Avrupa’da göçmenler ve Müslümanlar üzerinden yürüyen tartışmaların ortasında, yıllar önce aynı Avrupa’nın özgürlüğü için savaşmış Müslüman askerlerin mezarları sessizce Zeeland toprağında yatıyor.
Şu unutulmamalı: “Bugün Avrupa’da ‘göçmen’ diye tartışılan insanların dedeleri, bir zamanlar Avrupa’nın özgürlüğü için savaşmıştı.”
Tarih bazen unutuyor.
Ama mezar taşları unutmuyor.
*****************
VAN HET VERHAAL “DE OTTOMANEN REDDEN NEDERLAND VAN DE SPANJAARDEN” NAAR DE BEWERING “OOK MAROKKAANSE SOLDATEN REDDEN NEDERLAND VAN DE DUITSERS”
De herdenking van deze ontwikkeling, die voor Marokkanen een bron van trots is geworden, werd ondersteund door de Raad van Advies voor Turken.
Tijdens de ceremonie verklaarde voorzitter Zeki Baran dat Marokkaanse soldaten een grote rol hebben gespeeld bij de bevrijding van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog.
Een opmerkelijke ontwikkeling tussen historische legendes en vergeten waarheden…
İlhan KARAÇAY onderzocht en schreef:
Er bestaat een waargebeurd verhaal dat Turken in Nederland al jarenlang met trots vertellen.
Volgens dat verhaal zouden soldaten van het Ottomaanse Rijk de Nederlanders hebben gesteund tijdens de Tachtigjarige Oorlog tegen Spanje en zelfs een belangrijke rol hebben gespeeld in het ontstaan van Nederland.
Dat verhaal leeft vandaag nog steeds voort in de provincie Zeeland, met het zogenaamde “Turkse dorp”, Ottomaanse herinneringen en een symbolische Turkse ambassade.Deze verhalen vormen al jarenlang een bron van trots binnen de Turkse gemeenschap.
Nu ontstaat er echter een nieuwe historische discussie in Nederland.
Ditmaal staan Marokkaanse soldaten centraal.
In een nieuwsconcept dat werd toegestuurd door Zeki Baran, voorzitter van de Raad van Advies voor Turken, werd gesteld dat Marokkaanse soldaten een grote rol hebben gespeeld bij de bevrijding van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog, dat er jaarlijks herdenkingen voor hen worden georganiseerd en dat er ook een krans werd gelegd bij het gastarbeidersmonument in Rotterdam.
Omdat deze informatie op het eerste gezicht verrassend klonk, heb ik uitgebreid onderzoek gedaan.
De uitkomst bleek bijzonder opmerkelijk:
In dit verhaal zitten zowel feiten als historische vertellingen die in de loop der jaren met elkaar vermengd zijn geraakt…
Maar één ding staat vast:
Marokkaanse soldaten die op Nederlands grondgebied hebben gevochten, zijn gesneuveld en vandaag nog steeds begraven liggen in Zeeland, hebben werkelijk bestaan.
Vooral de regio Kapelle in Zeeland vormt het centrum van dit historische verhaal.
Op de Franse militaire begraafplaats in Kapelle bevinden zich vandaag ook graven van Marokkaanse soldaten. Volgens officiële gegevens liggen daar 17 Marokkaanse soldaten begraven.
Onderzoek toont aan dat Marokkaanse soldaten binnen het Franse leger in Nederland hebben gevochten tegen de Duitse bezetting.
Hierbij is echter een belangrijk detail van belang:
Veel verhalen die vandaag worden verteld, halen de Duitse inval van 1940 en de bevrijdingsoorlogen van 1944 en 1945 door elkaar.
Volgens historische bronnen vond de grootste aanwezigheid van Marokkaanse soldaten in Nederland plaats tijdens de Duitse aanval op Zeeland in 1940.
Noord-Afrikaanse eenheden binnen het Franse leger probeerden vooral in Zeeland de Duitse opmars tegen te houden. Daarbij kwamen veel soldaten om het leven.
Ook de herdenkingen in Kapelle zijn in hoofdzaak gebaseerd op deze gebeurtenissen.
Historische kringen die zich al jarenlang met dit onderwerp bezighouden, zeggen dat het verhaal van de Marokkaanse soldaten in Nederland lange tijd onvoldoende bekend is gebleven.
Zelfs sommige Nederlanders ontdekken nu pas dat op deze begraafplaatsen ook Marokkaanse soldaten begraven liggen.
Daarom zijn Marokkaanse organisaties en enkele historische stichtingen de herdenkingen de laatste jaren uitgebreider gaan organiseren.
Tijdens een herdenking in 2025 verschenen berichten waarin Marokkaanse soldaten werden herdacht als “helden die voor vrijheid hebben gevochten”.
Tijdens mijn onderzoek kwam nog een opvallend detail naar voren.
De vaak genoemde “Goumiers”, oftewel Marokkaanse gevechtseenheden, hebben werkelijk bestaan.
Het ging om Marokkaanse eenheden binnen het Franse leger.
Zij vochten in Italië, Frankrijk en op verschillende Europese fronten.
Maar anders dan sommige berichten suggereren, kan de bewering dat “de 4e Marokkaanse Bergdivisie Nederland heeft bevrijd” historisch niet duidelijk worden bevestigd.
Bronnen tonen aan dat deze eenheden vooral intensief vochten in Italië en Frankrijk. Het verhaal van de Marokkaanse soldaten in Nederland lijkt eerder verbonden met de verdediging van Zeeland in 1940.
Er bestaat nog een andere opvallende werkelijkheid:
Er zijn onderzoeken waaruit blijkt dat sommige Marokkaanse soldaten die in Kapelle begraven liggen, eigenlijk op zee omkwamen en dat hun lichamen na gezonken schepen tijdens de evacuatie van Duinkerken aanspoelden op de Nederlandse kust.
Met andere woorden: sommige delen van deze verhalen stemmen overeen met historische feiten, terwijl andere delen in de loop der jaren bijna legendarisch zijn geworden.
Maar één werkelijkheid verandert niet:
Moslimgemeenschappen uit Noord-Afrika hebben daadwerkelijk deelgenomen aan de strijd van Europa tegen de nazi-bezetting.
Sommigen sneuvelden op Nederlands grondgebied.
En vandaag bevinden hun graven zich nog altijd in Zeeland.
Misschien komt juist hier het meest opmerkelijke punt naar voren.
Terwijl Europa vandaag discussies voert over migranten en moslims, liggen de graven van moslimsoldaten die ooit voor de vrijheid van Europa vochten stilletjes in de Zeeuwse grond.
Dit mag niet vergeten worden: “De grootvaders van de mensen die vandaag in Europa als ‘migranten’ worden besproken, vochten ooit voor de vrijheid van Europa.”
De geschiedenis vergeet soms.
Maar grafstenen vergeten niet.
Bir yanıt yazın