Eğitimden enerjiye, bilimden doğaya uzanan büyük dönüşüm.

Avrupa Birliği projelerinde aktif rol alan, bilim temelli yönetim anlayışıyla şehir planlamasını yeniden tanımlayan Mersin Yenişehir Belediyesi, geliştirdiği projelerle artık sadece Türkiye’nin değil, Avrupa’nın da dikkatle izlediği bir model haline geldi.

TÜRKİYE BİRİNCİLİĞİ GETİREN PROJE: “MİKROİKLİM YENİŞEHİR” İLE GELEN BÜYÜK BAŞARI

Bilimsel verilerle şekillenen ve yerel yönetim anlayışına yeni bir boyut kazandıran proje, Türkiye’de birincilik elde ederken, uluslararası platformlarda da örnek gösterilen bir uygulama haline geldi.

EĞİTİMDEN ENERJİYE, TARIMDAN TEKNOLOJİYE: YENİŞEHİR’DE SESSİZ AMA DERİN BİR DEVRİM YAŞANIYOR

Erken çocukluk eğitiminden dijital ikiz teknolojilerine, yenilenebilir enerjiden ekolojik tarıma kadar uzanan geniş bir alanda yürütülen çalışmalar, klasik belediyecilik anlayışını kökten değiştiriyor.

AVRUPA SAHNESİNDE BİR TÜRK ŞEHRİ: MERSİN ARTIK SADECE TAKİP EDEN DEĞİL, YÖN VEREN

Milano, Bristol ve Selanik gibi şehirlerle aynı projelerde yer alan Yenişehir Belediyesi, Avrupa Birliği destekli çalışmalarda aktif rol alarak uluslararası ölçekte dikkat çekiyor.

VE TAM BU HABERLER YAZILIRKEN… MERSİN BÜYÜKŞEHİR’DEN DUBAİ’Yİ ARATMAYACAK BİR PROJE DUYURUSU GELDİ

Kent merkezinde denizle buluşmayı yeniden tanımlayacak “Plaj Mersin” projesi, Mersin’in sahilini baştan aşağı değiştirmeye hazırlanıyor.

MERSİN ARTIK SADECE BİR ŞEHİR DEĞİL: KENDİNİ YENİDEN KURAN BİR MODEL

Yenişehir Belediyesi’nin bilim ve veri temelli yaklaşımı ile Büyükşehir Belediyesi’nin vizyon projeleri birleştiğinde ortaya çıkan tablo net:
Mersin, Türkiye’den dünyaya açılan yeni bir belediyecilik anlayışının adı.

BU DOSYA SADECE BİR HABER DEĞİL: 40 SAYFALIK BİR MERSİN HİKÂYESİ, BİR DÖNÜŞÜMÜN BELGESİ

Bu kapsamlı çalışmada, hem bugünün projelerini hem de geçmişten bugüne uzanan bir değişimin izlerini bulacaksınız.

(EN ALTTA: AYNI DOSYANIN HOLLANDACA TAM METNİ
HELEMAAL ONDERAAN: DE VOLLEDIGE NEDERLANDSE VERSIE VAN DIT DOSSIER)

 

İlhan KARAÇAY araştırdı ve yazdı:

Mersin Yenişehir Belediyesi, son yıllarda hayata geçirdiği projelerle, Türkiye’de yerel yönetim anlayışını değiştiren nadir örneklerden biri haline geldi. Eğitimden enerjiye, şehir planlamasından tarıma kadar uzanan geniş bir alanda geliştirilen projeler, sadece yerel ölçekte değil, Avrupa düzeyinde de dikkat çekiyor.

KLASİK BELEDİYECİLİKTEN BİLİM TEMELLİ YÖNETİME GEÇİŞ

Avrupa Birliği destekli programlarda aktif rol alan, uluslararası projelerde Türkiye’yi temsil eden ve bilim temelli uygulamaları sahaya taşıyan Yenişehir Belediyesi, bugün artık klasik belediyecilik anlayışının çok ötesinde bir model ortaya koyuyor.

EĞİTİMDE TÜRKİYE’YE ÖRNEK MODEL

Erken çocukluk eğitiminde geliştirilen 0-3 yaş Bebek Gelişim Merkezi ve 3-6 yaş Beceri Temelli Eğitim Modeli (BETEM) ile çocukların gelişimine bilimsel temelde yön veren belediye, eğitim alanında Türkiye’ye örnek bir sistem kurmuş durumda.

ŞEHİR PLANLAMASINDA DİJİTAL DÖNÜŞÜM

Aynı belediye, kent yönetiminde dijital ikiz teknolojisini kullanarak veri temelli karar alma süreçlerini hayata geçiriyor. Mikroiklim analizleri ile şehir planlamasını yeniden şekillendiriyor, doğa temelli mühendislik çözümleri ile kentsel ısı adası etkisini azaltıyor.

ENERJİDE HEDEF: YENİLENEBİLİR VE SÜRDÜRÜLEBİLİR GELECEK

Enerji alanında ise hedef büyük. Yenilenebilir enerji yatırımlarıyla enerji ihtiyacını güneşten karşılamayı planlayan, rüzgâr enerjisi projeleri geliştiren ve elektrikli ulaşım altyapısını güçlendiren Yenişehir Belediyesi, sürdürülebilir şehircilik konusunda da öncü adımlar atıyor.

TARIM VE DOĞA: EKONOMİK VE EKOLOJİK DENGE

Tarım ve ekoloji alanında yürütülen çalışmalar da bu bütüncül yaklaşımın önemli bir parçasını oluşturuyor. Ekolojik Tarım Havzası ve Arı Merası projeleri ile hem üretici destekleniyor hem de doğal ekosistem korunuyor.

ULUSLARARASI BAŞARI VE AVRUPA SAHNESİ

Bu çalışmaların uluslararası alandaki karşılığı da son derece güçlü. Yenişehir Belediyesi, Avrupa Komisyonu tarafından yürütülen projelerde yer alarak Milano, Bristol ve Selanik gibi şehirlerle birlikte aynı platformda buluşuyor.
“Kentsel Isı Pilot Şehri” olarak seçilmesi ise bu başarının en somut göstergelerinden biri olarak öne çıkıyor.

YERELDEN KÜRESELE UZANAN MODEL

Tüm bu gelişmeler, Yenişehir Belediyesi’nin yalnızca hizmet üreten bir kurum değil, aynı zamanda bilgi üreten, model geliştiren ve uluslararası ölçekte referans alınan bir yerel yönetim haline geldiğini ortaya koyuyor.

Bugün gelinen noktada Yenişehir Modeli, Türkiye’den dünyaya açılan yeni bir belediyecilik anlayışını temsil ediyor.

Aşağıda okuyacağınız iki ayrı dosya haber, bu modelin eğitim ve enerji alanlarındaki somut yansımalarını ortaya koymaktadır.

MERSİN YENİŞEHİR BELEDİYE’SİNDEN EĞİTİM SİSTEMİNDE MUHTEŞEM GELİŞMELER.

Mersin Yenişehir Belediyesi, 0 yaşından başlayan bilimsel eğitim modeliyle Türkiye’de ezberleri bozuyor.

Proje kapsamında hayata geçirilen sistem, çocukları sınavlara değil hayata hazırlamayı hedefliyor.

0-3 yaş Bebek Gelişim Merkezi ve 3-6 yaş BETEM modeli ile eğitimde yeni bir dönem başlıyor.

Türkiye’nin geleceği sınavlarla değil, çocuklarla kazanılacak.

Türkiye yıllardır eğitimi tartışıyor.
Sınav sistemleri değişiyor, müfredatlar yenileniyor, öğretmen politikaları yeniden yazılıyor.
Ama ortada değişmeyen bir gerçek var. Biz hâlâ eğitimin en kritik dönemini ıskalıyoruz.
Çocuğun hayatının temelinin atıldığı o ilk yılları…

Bugün bir çocuğun kaderi, üniversite sınavında değil, daha kalemi ilk tuttuğu yıllarda belirleniyor. Hatta daha da geriye gidelim:
0 ile 6 yaş arası için bilim bunu söylüyor.
Dünya bunu söylüyor.
Ve artık Avrupa Birliği de bunu açıkça ortaya koyuyor.

Türkiye’de eğitim tartışmaları yıllardır aynı eksen etrafında dönüp duruyor. Müfredat değişiklikleri, sınav sistemleri, öğretmen politikaları sürekli gündemde yer buluyor. Ancak çoğu zaman asıl kritik alan gözden kaçıyor.
O da erken çocukluk dönemi.
Oysa bilimsel veriler açıkça gösteriyor ki, bir çocuğun zihinsel, duygusal ve sosyal gelişiminin büyük bölümü 0 ile 6 yaş arasında şekilleniyor.

YERELDEN DOĞAN BÜYÜK MODEL: MERSİN YENİŞEHİR MODELİ

Avrupa’da uzun yıllardır tartışılan ve geleceğin toplumlarını şekillendirecek en önemli alanlardan biri olan erken çocukluk eğitimi, şimdi Türkiye’de de yeni bir modelle hayata geçirilmeye hazırlanıyor.

Yenişehir Belediye Başkanı Abdullah Özyiğit ile yaptığım özel görüşmede ortaya çıkan tablo nettir. Bu çalışma sadece bir eğitim projesi değildir. Aynı zamanda Türkiye’nin eğitim sistemine örnek teşkil edecek bir modeldir. Hatta daha ileri bir ifadeyle söylemek gerekirse, bu çalışma Türkiye’nin geleceğini yeniden inşa etme iddiasıdır.

Başkan Özyiğit’in sözleri bu yaklaşımı açıkça ortaya koyuyor. Japonya’nın kalkınmasının arkasında erken yaşta verilen nitelikli eğitim vardır. Bu tespit, sadece bir örnek değil, aynı zamanda Türkiye için bir uyarıdır. Çünkü dünyada söz sahibi olan ülkelerin tamamı, çocuk eğitimine uzun vadeli stratejik bir yatırım olarak bakmaktadır.

“Erken Çocukluk ve Beceri Temelli Eğitim Platformu” adıyla yürütülmekte olan proje, klasik ezbere dayalı eğitim anlayışından uzaklaşarak, çocukların yeteneklerini keşfetmeye ve geliştirmeye odaklanıyor. Bu kapsamda çocukların analitik düşünme, problem çözme ve sosyal becerilerinin erken yaşta güçlendirilmesi hedefleniyor. Proje, sadece akademik başarıyı değil, bireyin bütüncül gelişimini esas alıyor.

Başkan Özyiğit’in verdiği bilgilere göre proje, Raif Çakmak yönetiminde uzman bir ekip tarafından yürütülüyor. Kendileriyle görüştüğüm Çakmak, eğitim alanında uluslararası düzeyde tanınan uzmanlardan yararlanıldığını belirtti. Bu durum, projenin bilimsel temellere dayandığını ve sürdürülebilir bir model oluşturma hedefi taşıdığını gösteriyor.

Bugün Avrupa’da uzun süredir üzerinde titizlikle durulan eğitim reformlarının merkezinde tek bir gerçek yatıyor. Bir ülkenin geleceği, çocuklarına verdiği eğitimin niteliği ile doğrudan bağlantılıdır.

Bu doğrultuda erken çocukluk eğitimi, fırsat eşitliğinin sağlanmasında ve toplumsal adaletin güçlendirilmesinde kritik bir alan olarak öne çıkmaktadır. Özellikle dezavantajlı bölgelerde yaşayan çocuklar için erken yaşta sağlanan kaliteli eğitim imkânları, ilerleyen yıllarda ortaya çıkabilecek eşitsizliklerin önüne geçmektedir. Avrupa Birliği’nin bu alana yaptığı yatırımların temel amacı da budur. Sadece bugünü değil, yarını da inşa etmek.

Ancak bu yaklaşımın sahadaki en çarpıcı örneklerinden biri, 0 ile 3 yaş grubuna yönelik olarak geliştirilen uygulamalarda karşımıza çıkmaktadır.

EĞİTİMDE EN KRİTİK 3 YIL

Bir çocuğun hayatındaki en kritik dönem, çoğu zaman göz ardı edilen ilk üç yıldır. Oysa bilimsel veriler açıkça gösteriyor ki, beyin gelişiminin en hızlı ve en belirleyici olduğu dönem 0–3 yaş aralığıdır. Bu süreçte atılan her adım, çocuğun tüm yaşamını doğrudan etkiler.

Mersin Yenişehir Belediyesi tarafından hayata geçirilen 0–3 Yaş Bebek Gelişim Merkezi, bu kritik döneme odaklanan, yerel yönetimler düzeyinde oldukça özgün ve öncü bir modeldir.

KREŞ DEĞİL, GELİŞİM MERKEZİ

Bu merkez, klasik bir kreş ya da bakım kurumu değildir. Tamamen gelişim odaklıdır; bakım, beslenme ve uyku hizmeti sunmaz, çocukların gelişimini destekleyen yapılandırılmış eğitim programlarından oluşur.

Program, çocukların ebeveynleriyle birlikte katıldığı oturumlardan oluşur.
Haftada üç gün, 40 dakikalık çalışmalarla yürütülen süreçte çocuklar, ay grupları (6-9 ay, 10-14 ay, 15-21 ay, 22-29 ay, 30-36 ay) ve gelişim basamaklarına göre gruplandırılarak yaşlarına uygun atölye içerikleriyle desteklenir. Dil, bilişsel gelişim, motor beceriler ve sosyal-duygusal gelişim alanlarında hazırlanan eğitimler, uzman çocuk gelişimciler tarafından uygulanır.

ERKEN TEŞHİS HAYAT KURTARIYOR

 

Bu modelin en güçlü yönlerinden biri gelişimsel takip ve değerlendirme sistemidir.
Programa katılan her çocuk için başlangıçta klinik psikolog tarafından kapsamlı bir gelişim değerlendirmesi yapılır. Elde edilen veriler doğrultusunda bireysel ihtiyaçlara uygun bir süreç planlanır ve çocukların gelişimi düzenli olarak izlenir.

Bu sistem sayesinde gelişimsel riskler çok erken dönemde tespit edilebilmektedir. Uygulamalar sırasında; otizm riski, dil ve konuşma gecikmeleri ile dikkat eksikliği ve hiperaktivite belirtileri vb. gelişimsel risk gösteren birçok çocuk erken aşamada belirlenmiştir. Bu çocuklar vakit kaybetmeden ilgili uzmanlara yönlendirilmiş ve gerekli özel eğitim süreçleri başlatılmıştır.

Erken dönemde yapılan bu müdahaleler, çocukların hem bireysel yaşamlarında hem de toplumsal uyum süreçlerinde belirleyici bir fark yaratmaktadır.
Ayrıca merkezde sunulan grup çalışmaları sayesinde çocukların sosyalleşme becerilerinde de hızlı bir gelişim gözlemlenmektedir. Özellikle risk grubundaki çocukların akranlarıyla birlikte yapılandırılmış ortamlarda bulunması, gelişim süreçlerini olumlu yönde hızlandırmaktadır.

AİLELER EĞİTİMİN İÇİNDE

Modelin bir diğer önemli boyutu ise ebeveyn katılımıdır. Çocuklar tüm etkinliklere ebeveynleriyle birlikte katılır. Bu sayede aileler, çocuklarının gelişimini yerinde gözlemleme ve doğru destek yöntemlerini öğrenme fırsatı bulur. Program süresince elde edilen veriler ailelerle paylaşılır ve ebeveynlere rehberlik sağlanır. Böylece öğrenme süreci yalnızca merkezde kalmaz, ev ortamında da devam eder.

Sonuç olarak 0–3 Yaş Bebek Gelişim Merkezi; erken müdahale, gelişimsel takip, ebeveyn eğitimi ve fırsat eşitliğini bir araya getiren güçlü bir modeldir. Üstelik bu hizmetin belediye bünyesinde ve ücretsiz sunulması, sosyal belediyeciliğin somut ve etkili bir örneğini ortaya koymaktadır.

Bu çalışma yalnızca çocuklara yönelik bir hizmet değil, aynı zamanda toplumun geleceğine yapılan stratejik bir yatırımdır. Çünkü bir ülkenin geleceği, en başta, çocuklarının nasıl desteklendiğiyle şekillenir.

EZBERDEN BECERİYE GEÇİŞ

Yenişehir’de uygulanan model ise bu yaklaşımın sahadaki karşılığıdır. Literatüre “3-6 Yaş Beceri Temelli Eğitim Modeli” olarak giren BETEM, klasik eğitim anlayışından köklü biçimde ayrılmaktadır. Bu modelde temel soru “çocuk ne biliyor” değil, “çocuk ne yapabiliyor” sorusudur. İşte bu fark, eğitimde devrim niteliğinde bir kırılmayı ifade etmektedir.

PASİF ÖĞRENCİ YOK, AKTİF BİREY VAR

Geleneksel eğitim sistemleri büyük ölçüde bilgi aktarımına dayanır. Öğretmen anlatır, öğrenci dinler. Öğrenme çoğu zaman ezber üzerinden ilerler. Oysa Yenişehir Modeli’nde çocuklar pasif değil, aktif bireylerdir. Bilgiyi deneyimleyerek, uygulayarak ve gerçek yaşamla ilişkilendirerek öğrenirler. Bu yaklaşımda çocuk sadece bilgi alan bir birey değil, aynı zamanda düşünen, sorgulayan ve üreten bir varlık olarak kabul edilir.

BİLİMSEL TEMELLERE DAYALI MODEL

Modelin bilimsel altyapısı da son derece güçlüdür. Jean Piaget’nin yapılandırmacı öğrenme kuramı, Lev Vygotsky’nin sosyo-kültürel yaklaşımı ve David Kolb’un deneyimsel öğrenme modeli bu sistemin temelini oluşturmaktadır. Bu üç yaklaşımın birleşimi, çocukların sadece bilgi edinmesini değil, aynı zamanda düşünme, üretme ve çözüm geliştirme becerilerinin gelişmesini sağlamaktadır.

SAYILARLA KANITLANAN BAŞARI

BETEM modeli ilk olarak 2021 yılında hayata geçirilmiştir. Artan ilgi ve elde edilen başarılar sonucunda 2023 yılında ikinci kampüs açılmıştır. Bugün iki ayrı kampüste toplam 280 çocuk kapasitesine ulaşılmış ve aynı sayıda çocuk mezun edilmiştir. Bu sayıların ötesinde önemli olan ise elde edilen gelişimsel kazanımlardır.

EĞİTİM SINIFTA DEĞİL HAYATIN İÇİNDE

Eğitim sürecinde çocuklar gün boyunca farklı atölyelerde aktif olarak yer almaktadır. Bilim atölyeleri, sanat ve tasarım çalışmaları, müzik ve drama etkinlikleri, dil gelişimi programları, oyun ve hareket alanları ile açık hava uygulamaları bu sürecin temel parçalarını oluşturmaktadır. Bu yapı sayesinde çocuklar sadece akademik olarak değil, sosyal, duygusal ve fiziksel olarak da çok yönlü gelişim göstermektedir.

HER ÇOCUK İÇİN ÖZEL EĞİTİM

Modelin en güçlü yanlarından biri bireyselleştirilmiş eğitim yaklaşımıdır. Her çocuk için ayrı gözlem formları hazırlanmakta, gelişim envanterleri oluşturulmakta ve portfolyo değerlendirmeleri yapılmaktadır. Bu veriler doğrultusunda yılda altı kez Bireysel Eğitim Programı hazırlanmakta ve her çocuk kendi potansiyeline uygun bir gelişim süreci yaşamaktadır.

AİLELER SİSTEMİN PARÇASI

 

Ailelerin sürece aktif katılımı da bu modelin önemli bir parçasıdır. Aylık bültenler, mobil uygulamalar, aile katılım etkinlikleri ve dönem sonu gelişim sergileri ile ebeveynler sürecin içine dahil edilmektedir. Bu yaklaşım, eğitimin sadece okulda verilen bir hizmet olmadığını, yaşamın tamamına yayılan bir süreç olduğunu göstermektedir.

ÇOK DİSİPLİNLİ EĞİTİM ANLAYIŞI

Modelde çok disiplinli bir ekip yapısı da dikkat çekmektedir. Öğretmenlerin yanı sıra rehberlik uzmanları, sağlık personeli ve beslenme uzmanları da sürece dahil edilmektedir. Bu sayede çocukların gelişimi bütüncül bir yaklaşımla ele alınmaktadır.

ULUSLARARASI BAŞARI VE KARŞILAŞTIRMA

Yapılan akademik çalışmalar, BETEM modelinin başarısını somut verilerle ortaya koymuştur. Model, öğrenme ve bellek alanlarında Montessori, Orman Okulu ve Milli Eğitim Bakanlığı’nın 2013 programı ile karşılaştırılmış ve 87 puan ile en yüksek performansı göstermiştir. Bu sonuç, modelin sadece teorik değil, pratikte de güçlü bir karşılık bulduğunu göstermektedir.

Projeye akademik destek veren isimler, özellikle 0-3 yaş döneminin kritik önemine dikkat çekmekte ve bu dönemde yapılan yatırımların uzun vadeli etkiler yarattığını vurgulamaktadır. Ona göre eğitimde gerçek katma değer, bu erken dönemde yapılan doğru yatırımlarla sağlanmaktadır.

TÜRKİYE’DEN DÜNYAYA AÇILAN PLATFORM

Aynı isimler, önerileri doğrultusunda “Erken Çocukluk ve Beceri Temelli Eğitim Platformu”nun kurulması gündeme gelmiştir. Bu platformun amacı, Türkiye genelinde bu alanda çalışan kurumları bir araya getirmek, deneyim paylaşımını sağlamak ve başarılı uygulamaları yaygınlaştırmaktır.

Platformun hedefleri oldukça açıktır. Türkiye genelinde iş birliği ağları oluşturmak. Yenişehir Modeli’nin uluslararası görünürlüğünü artırmak. Yerel yönetimlerin eğitimdeki rolünü güçlendirmek. Ve çocukların gelişiminde bilimsel, sürdürülebilir uygulamaları yaygınlaştırmak.

Platformun kurulması için belirlenen adımlar da dikkat çekicidir. Öncelikle belediye bünyesinde bir çalışma grubu oluşturulacak, ardından potansiyel kurumlar belirlenecek, çalışma esasları hazırlanacak ve ilk toplantı gerçekleştirilecektir. Bu süreç, Türkiye’de eğitim alanında yeni bir iş birliği kültürünün doğmasına zemin hazırlayabilir.

YERELDEN ULUSALA EĞİTİM DEVRİMİ

Çünkü eğitim artık sadece devletin değil, toplumun tüm kesimlerinin ortak sorumluluğu haline gelmiştir. Yerel yönetimlerin bu süreçte aktif rol üstlenmesi, merkezi sistemin yükünü hafifletirken aynı zamanda daha esnek ve yenilikçi çözümler üretilmesini sağlamaktadır.

Yenişehir Belediyesi’nin bu projedeki yaklaşımı da bu açıdan dikkat çekicidir. Belediye yönetimi eğitimi sadece merkezi idarenin sorumluluğu olarak görmemekte, yerel yönetimlerin de bu alanda aktif rol alması gerektiğine inanmaktadır. Bu yaklaşım, Türkiye’de alışılmış yönetim anlayışının dışına çıkan önemli bir adımdır.

JAPONYA ÖRNEĞİ VE TÜRKİYE GERÇEĞİ

Bugün dünyada başarılı olan ülkelere baktığımızda ortak bir gerçek görüyoruz. Bu ülkeler erken çocukluk eğitimine yatırım yapmıştır. Japonya örneği bunun en somut göstergesidir. Disiplinli, üretken ve yenilikçi toplumların temeli çocukluk yıllarında atılmaktadır.

Türkiye için de benzer bir yol mümkündür. Ancak bunun için kısa vadeli çözümler yerine uzun vadeli stratejilere ihtiyaç vardır. Yenişehir Modeli bu stratejinin sahadaki güçlü bir örneğidir.

EĞİTİM SADECE EĞİTİM DEĞİLDİR

Bu noktada mesele sadece eğitim değildir. Mesele aynı zamanda ekonomidir. Mesele toplumsal dengedir. Mesele bir ülkenin gelecekte nerede duracağıdır. Eğitimle birlikte istihdam, sağlık, çevre ve toplumsal güven gibi başlıklar da doğrudan etkilenmektedir.

PISA sonuçlarının yıllardır ortaya koyduğu tablo da bunu desteklemektedir. Eğitimde katma değeri yüksek bir sistem kuramayan ülkelerin küresel rekabette geri kaldığı açıkça görülmektedir. Bu nedenle erken çocukluk eğitimine yapılacak yatırımlar, uzun vadede ülke ekonomisine ve toplumsal refaha doğrudan katkı sağlayacaktır.

GELECEĞİ BELİRLEYEN MODEL

Yenişehir Modeli’nin en önemli özelliklerinden biri de yerelden ulusala uzanan bir dönüşüm potansiyeli taşımasıdır. Bu model, sadece bir belediye uygulaması olarak kalmayıp Türkiye genelinde yaygınlaşabilecek bir yapıya sahiptir. Doğru şekilde desteklenmesi halinde uluslararası alanda da örnek gösterilebilecek bir modele dönüşebilir.

Nitekim kurulması planlanan platform ile Türkiye’nin farklı illerinde faaliyet gösteren kurumların bir araya gelmesi sağlanacaktır. Bu sayede bilgi ve deneyim paylaşımı artacak, başarılı uygulamalar hızla yaygınlaşacaktır.

SON SORU: SINAV MI, HAYAT MI?

Şimdi sorulması gereken soru şudur: Biz hâlâ çocukları sınavlara mı hazırlayacağız,
yoksa hayata mı?
Eğer bu soruya doğru cevap verilirse, Türkiye’nin geleceği de doğru şekillenecektir.
Çünkü bir ülkenin kaderi, çocuklarının nasıl yetiştirildiği ile belirlenir.
Bu kez, gerçekten doğru yerden başlanıyor.

                                                                   *****************

MERSİN YENİŞEHİR’DEN DÜNYAYA MESAJ: ENERJİ, İKLİM VE TEKNOLOJİYLE YENİ BİR BELEDİYECİLİK MODELİ

Türkiye’de yerel yönetimler uzun yıllar altyapı ve rutin hizmetlerle anıldı. Ancak Mersin Yenişehir Belediyesi, geliştirdiği enerji, iklim ve veri temelli projelerle bu anlayışı kökten değiştiriyor.

Avrupa Birliği destekli çalışmalar, dijital ikiz teknolojileri ve doğa temelli çözümlerle Yenişehir, artık sadece Türkiye’nin değil Avrupa’nın da dikkatle izlediği bir model haline geliyor.

Çalımaların koordinatörlüğünü yapan Seycan Mübarek Şahutoğlu ile yapmış olduğum görüşme, yerinde tespitler ile saatlerce sürdü ve Seycan hanım saatlerce anlattı.

YENİŞEHİR BELEDİYESİ’NDEN TÜRKİYE BİRİNCİLİĞİ GETİREN PROJE

Yenişehir Belediyesi, geliştirdiği “Mikroiklim Yenişehir” projesi ile Türkiye Bilişim Derneği tarafından düzenlenen “12’nci Bilişim Yıldızları Yerli ve Milli Özgün Proje Yarışması”nda Türkiye birincisi oldu.
Yarışmada İstanbul Büyükşehir Belediyesi ikinci olurken, Konya Büyükşehir Belediyesi üçüncü sırada yer aldı.
Bu önemli başarı, Mersin Yenişehir Belediyesi Araştırma ve Geliştirme Müdürlüğü’nün veri temelli ve yenilikçi çalışmalarının somut bir sonucu olarak öne çıktı.

Yenisehir-Rüzgar Simülasyonu Çalışması. Rüzgar hareketlerini ve hızını simüle ederek kente yapılacak müdahalelerin önceden etkisini analiz etmemizi sağlıyor. Kentin nefes alması için rüzgar koridorları oluşturuluyor.

“Mikroiklim Yenişehir” projesi, ilçede giderek artan aşırı sıcaklık, kentsel ısı adası etkisi ve hava kalitesi sorunlarına karşı bilimsel verilerle çözüm üretmeyi hedefleyen bir yerel iklim uyum çalışması olarak hayata geçirildi. Proje kapsamında özellikle mahalle bazlı analizler yapılarak, sıcaklık yoğunluğu yüksek bölgelerde yeşil alan artırımı ve ağaçlandırma çalışmaları planlandı.

KENT YÖNETİMİNDE YENİ DÖNEM: VERİYLE YÖNETİLEN ŞEHİR

Bugün dünyada şehirler sadece yönetilmiyor, aynı zamanda ölçülüyor, analiz ediliyor ve simüle ediliyor. Yenişehir Belediyesi de bu dönüşümün Türkiye’deki en ileri örneklerinden birini oluşturuyor.

Araştırma ve Geliştirme Müdürlüğü koordinasyonunda yürütülen çalışmalarla kent adeta dijital ortama taşınıyor. “Dijital ikiz” teknolojisi sayesinde şehrin çevresel verileri analiz ediliyor, geleceğe dair senaryolar oluşturuluyor ve en doğru kararlar alınmadan önce test ediliyor.

Bu yaklaşım, dünyada “akıllı şehirler” olarak adlandırılan yeni nesil kent yönetim anlayışının en önemli unsurlarından biri olarak kabul edilmektedir. Avrupa’nın birçok gelişmiş kentinde uzun yıllardır kullanılan bu sistem, Türkiye’de ise henüz sınırlı sayıda yerel yönetim tarafından uygulanmaktadır. Yenişehir Belediyesi’nin bu teknolojiyi aktif şekilde kullanması, kenti sadece bugünün değil geleceğin ihtiyaçlarına göre planlayan bir anlayışa sahip olduğunu göstermektedir.

Bu sistem yalnızca teknik bir yenilik değildir. Aynı zamanda klasik belediyecilik anlayışından bilim temelli yönetim anlayışına geçişin açık bir göstergesidir. Çünkü artık şehirler sezgilerle değil, verilerle yönetilmektedir.

Sıcaklık dağılımı, rüzgâr hareketleri, yüzey sıcaklığı ve termal konfor gibi kritik veriler, ENVI-met gibi bilimsel yazılımlar aracılığıyla inceleniyor. Bu sayede şehir planlaması artık tahmine değil, doğrudan ölçülebilir verilere dayanıyor.

Bu yaklaşım sayesinde, yapılacak her yatırım öncesinde olası etkiler önceden görülmekte ve hatalı uygulamaların önüne geçilmektedir. Bu da hem ekonomik tasarruf sağlamakta hem de şehir yaşam kalitesini artırmaktadır.

FUAT MOREL MAHALLESİ’NDE ÖRNEK UYGULAMA

Mahallenin serinleştirilmesi için ekilen 135 keçiboynuzu (Harnup) ağacı için ilk çalışmalar.

Bu çalışmaların en dikkat çekici örneklerinden biri de Fuat Morel Mahallesi oldu. Mahallenin serinletilmesi ve yaşam kalitesinin artırılması amacıyla 135 keçiboynuzu ağacı dikildi. Harnup olarak da bilinen bu ağaçlar, hem gölgelendirme hem de çevresel dayanıklılık açısından tercih edildi.

Ekilen Keçiboynuzu (Harnup) ağaçları, 5 yıl sonra sağdaki fotoğrafta görüldüğü gibi olacak.

Bu çalışmalar göstermektedir ki, şehir planlamasında yapılan küçük gibi görünen değişiklikler, aslında büyük sonuçlar doğurmaktadır.

Kentsel ısı adası etkisi, günümüzde büyük şehirlerin karşı karşıya olduğu en önemli çevresel sorunlardan biridir. Betonlaşmanın artması ve yeşil alanların azalması, şehirlerde sıcaklığın ciddi şekilde yükselmesine neden olmaktadır. Yenişehir Belediyesi’nin geliştirdiği mikroiklim çözümleri, bu soruna karşı bilimsel ve uygulanabilir bir model ortaya koymaktadır.

BETON DEĞİL DOĞA: YENİŞEHİR’İN RADİKAL TERCİHİ

Yenişehir Belediyesi’nin yaklaşımı, klasik şehircilik anlayışından net biçimde ayrılmaktadır.

Bugüne kadar şehir planlamasında yaygın olarak kullanılan beton ağırlıklı uygulamalar, yerini doğa temelli çözümlere bırakmaktadır. Bu kapsamda yapılan uygulamalar yalnızca estetik değil, bilimsel temellere dayanmaktadır.

Otopark alanlarında beton yerine çimtaşı kullanılması, yüzey sıcaklığını 5 ila 7 derece arasında düşürmektedir. Bu veri, doğrudan ölçümlerle elde edilmiş bilimsel bir sonuçtur.

Yine palmiyeler yerine tercih edilen keçiboynuzu ağaçları, sadece gölgeleme sağlamamakta, aynı zamanda çevrede hissedilen sıcaklığı 11 ila 12 dereceye kadar düşürebilmektedir.

Bu tercih, aynı zamanda su tüketimi açısından da önemli bir avantaj sağlamaktadır. Kuraklığa dayanıklı bitki türlerinin kullanılması, iklim değişikliği koşullarında sürdürülebilir bir şehircilik anlayışının temelini oluşturmaktadır.

ENERJİDE HEDEF: YÜZDE 100 GÜNEŞ

Yenişehir Belediyesi’nin vizyonu çevre düzenlemeleriyle sınırlı değildir. Enerji alanında da kapsamlı ve iddialı bir dönüşüm hedeflenmektedir.

2030 Akıllı Şehirler Stratejik Planı kapsamında belediye, enerji ihtiyacının tamamını yenilenebilir kaynaklardan karşılamayı hedeflemektedir. Bu doğrultuda güneş enerjisi yatırımları öncelikli alan olarak belirlenmiştir.

Ayrıca 850 kW kapasiteli rüzgâr enerjisi projesi için de çalışmalar başlatılmıştır. Bu proje, yenilenebilir enerji çeşitliliğinin artırılması açısından önemli bir adım olarak değerlendirilmektedir.

Kent genelinde kurulan 29 elektrikli araç şarj istasyonu ise temiz ulaşım altyapısının güçlendirilmesine katkı sağlamaktadır. Bu altyapı, hem karbon salımının azaltılması hem de sürdürülebilir ulaşımın yaygınlaştırılması açısından kritik öneme sahiptir.

Bu yatırımlar, Yenişehir’in yalnızca bugünü değil, geleceği planlayan bir şehir olduğunu açıkça göstermektedir.

Yenilenebilir enerjiye geçiş, günümüzde sadece çevresel bir tercih değil, aynı zamanda ekonomik bir zorunluluktur. Fosil yakıtların sınırlı olması ve çevreye verdiği zararlar, şehirleri alternatif enerji kaynaklarına yönlendirmektedir. Yenişehir Belediyesi’nin güneş ve rüzgâr enerjisine yaptığı yatırımlar, bu dönüşümün yerel ölçekteki en güçlü örneklerinden biridir.

AVRUPA’NIN SEÇTİĞİ 6 ŞEHİRDEN BİRİ: YENİŞEHİR

Mersin Yenişehir Belediyesi’nin ortaya koyduğu bu vizyon, uluslararası düzeyde de karşılık bulmuştur.

Avrupa Komisyonu tarafından yürütülen Destination Earth Programı kapsamında geliştirilen “Urban Heat” projesine Avrupa’dan yalnızca 6 şehir seçilmiştir. Bu şehirler arasında Mersin Yenişehir Belediyesi de yer almaktadır.

Milano, Bristol, Selanik, Malaga, Cascais ve Bristol gibi önemli şehirlerle birlikte anılan Yenişehir, bu projeye dahil edilerek uluslararası ölçekte dikkat çeken bir konuma yükselmiştir.

Bu proje kapsamında şehirde kentsel ısı adası etkisi, sıcak hava dalgalarının sıklığı ve süresi, iklim kaynaklı sağlık riskleri ve verimlilik kayıpları gibi birçok kritik veri analiz edilecektir.

Avrupa Birliği projeleri, şehirlerin yalnızca kendi sınırları içinde değil, uluslararası ölçekte iş birliği yapmasını sağlamaktadır. Bu sayede şehirler bilgi ve deneyim paylaşımı ile daha hızlı gelişmekte ve ortak çözümler üretmektedir. Yenişehir Belediyesi’nin bu projelerde aktif rol alması, onu sadece uygulayıcı değil aynı zamanda yön veren bir aktör haline getirmektedir.

Yenişehir Belediyesi, DestinE Programı kapsamında kentsel ısı adasıyla mücadele alanında dünyadan seçilen 6 pilot şehirden biri olarak veri temelli analizler ve çözümler geliştirmektedir.

NET ZERO CİTİES PROJESİ KAPSAMINDA YENİŞEHİR VE SAMSUN

Yenişehir Belediyesi ayrıca, Avrupa’nın iklim nötr şehirler hedefi doğrultusunda yürütülen Net Zero Cities projesi kapsamında Türkiye’den seçilen iki belediyeden biri olup, Samsun ile birlikte programa dahil edilmiştir. Proje kapsamında Yenişehir Belediyesi, Avrupa Birliği “Misyon Şehirler” arasında yer alan Sofya ve Győr şehirleri ile eşleştirilmiş; bu şehirlerin iyi uygulama örneklerini incelemek üzere teknik ziyaretler, bilgi paylaşımı ve kapasite geliştirme faaliyetleri planlanmıştır. Bu süreçte elde edilecek deneyimlerin, Yenişehir’in karbon nötr hedeflerine ulaşmasında önemli katkı sağlaması beklenmektedir.

Bununla birlikte belediye, Marmara Belediyeler Birliği tarafından yürütülen İNŞA – İklim Nötr Şehirler Ağı Programı’na dahil olarak Öncü Kentler arasında yer almaktadır. Bu kapsamda Yenişehir, geliştirdiği uygulamalar ve proje deneyimi ile diğer yerel yönetimlere örnek gösterilen belediyelerden biri haline gelmiş; iyi uygulamaların yaygınlaştırılması, bilgi paylaşımı ve yerel kapasitenin artırılması süreçlerinde aktif rol üstlenmiştir.

Yenişehir Belediyesi, yer aldığı bu ulusal ve uluslararası programlar aracılığıyla; veri odaklı planlama, iklim uyum stratejileri ve sürdürülebilir şehircilik alanlarında öncü bir yerel yönetim modeli ortaya koymayı hedeflemektedir.

Net Zero Cities Programı kapsamında Yenişehir Belediyesi, Türkiye’den seçilen iki belediyeden biri olarak Sofya ve Győr şehirleri ile eşleştirilmiş; bu şehirlerin deneyimleri doğrultusunda bilgi paylaşımı ve teknik iş birlikleri yürütülmektedir.

YENİŞEHİR SADECE KULLANICI DEĞİL, TASARIMCI

Bu projede Yenişehir Belediyesi yalnızca bir veri kullanıcısı değildir.
Aynı zamanda sistemin geliştirilmesine katkı sunan aktif bir paydaştır.
Belediye, proje kapsamında veri sağlamakta, analiz araçlarını test etmekte ve elde edilen sonuçlara göre geri bildirimlerde bulunmaktadır. Bu durum, Yenişehir’in sadece uygulayıcı değil, aynı zamanda üretici bir belediye olduğunu göstermektedir.

TARIM, DOĞA VE EKONOMİ BİRLİKTE BÜYÜYOR

Yenişehir Belediyesi’nin sürdürülebilirlik yaklaşımı, şehir merkezinin ötesine geçerek kırsal alanlara da yayılmaktadır.
Ekolojik Tarım Havzası kapsamında tıbbi ve aromatik bitkilerin üretimi teşvik edilmekte, üreticilere yeni gelir kaynakları sunulmaktadır.
Züfa, adaçayı ve nane gibi bitkilerle başlatılan bu çalışmalar, katma değeri yüksek tarımsal üretimin yaygınlaştırılmasını hedeflemektedir.

Arı Merası Projesi ile ise arıcılık faaliyetleri desteklenmekte ve doğal ekosistem güçlendirilmektedir. Bu iki projenin birlikte yürütülmesi, bitkisel üretim ile arıcılık arasında güçlü bir bağ kurulmasını sağlamaktadır.

Bu sayede hem tarımsal verimlilik artmakta hem de doğal denge korunmaktadır.

Arılar, dünya ekosistemi için hayati öneme sahip canlılar arasında yer almaktadır. Bitkilerin büyük bir bölümü, tozlaşma sürecinde arılara ihtiyaç duymaktadır. Bu nedenle arı popülasyonunun korunması, sadece bal üretimi açısından değil, tarımsal sürdürülebilirlik açısından da kritik bir öneme sahiptir.

Yenişehir Belediyesi’nin Arı Merası Projesi, bu açıdan sadece yerel bir tarım uygulaması değil, aynı zamanda ekolojik dengeyi korumaya yönelik stratejik bir adımdır. Bu proje ile hem doğal yaşam desteklenmekte hem de üreticilere ekonomik katkı sağlanmaktadır.

Bu yönüyle proje, yerel ölçekte küçük gibi görünen ancak küresel ölçekte büyük etkiler yaratan çevresel bir yaklaşımın parçasıdır.

İKLİM KRİZİNE KARŞI YEREL ÇÖZÜM MODELİ

Bugün dünyada karşı karşıya olunan en büyük sorunlardan biri iklim krizidir.
Yenişehir Belediyesi bu krize karşı klasik yöntemlerle değil, bilim ve teknoloji temelli çözümlerle yanıt vermektedir.
Dijital ikiz teknolojisi, mikroiklim analizleri, veri temelli planlama ve doğa temelli mühendislik uygulamaları, bu modelin temel bileşenlerini oluşturmaktadır.
Bu yaklaşım sayesinde şehir, iklim değişikliğine karşı daha dirençli hale getirilmektedir.

TÜRKİYE’DEN DÜNYAYA AÇILAN BELEDİYECİLİK MODELİ

Yenişehir Belediyesi bugün sadece bir ilçe belediyesi değildir.
Ortaya koyduğu çalışmalarla yerelden ulusala, ulusaldan uluslararası düzeye uzanan bir model haline gelmiştir.
Başkan Abdullah Özyiğit’in ifade ettiği gibi amaç, kenti daha yaşanabilir, daha sağlıklı ve daha dirençli bir yapıya kavuşturmaktır.

SON SÖZ: BU SADECE BELEDİYECİLİK DEĞİL

Bu yapılanlar sadece hizmet değildir.
Sadece proje değildir.
Bu bir vizyondur.
Şehirleri yönetmekten, şehirleri geleceğe hazırlamaya geçiştir.

Bugün şehirlerin geleceği yalnızca altyapı yatırımlarıyla değil, çevresel sürdürülebilirlik, enerji verimliliği ve veri temelli yönetim anlayışı ile şekillenmektedir. Yenişehir Belediyesi’nin ortaya koyduğu model, bu dönüşümün Türkiye’deki en güçlü örneklerinden biri olarak öne çıkmaktadır.

                                                         **********************

BU DA MERSİN BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ’NDEN BİR MÜJDE

Değerli okurlar, Mersin Yenişehir Belediyesi’nin Avrupa Birliği destekli çalışmalarını, bilim temelli projelerini ve Türkiye birinciliği getiren başarılarını uzun uzun okudunuz. Yerel yönetim anlayışının nasıl değiştiğine birlikte tanıklık ettik. Tam da bu haberleri sizlerle paylaşırken, Mersin’den bir başka dikkat çekici gelişme daha geldi. Bu kez haber, Mersin Büyükşehir Belediyesi’nden. Ve doğrusu, bu duyuru da en az önceki kadar iddialı, en az önceki kadar heyecan verici.

Kentlerin geleceği artık sadece yollar, kaldırımlar ve rutin hizmetlerle şekillenmiyor. Şehirler, yaşam kalitesi ile, sosyal alanları ile, doğayla kurduğu ilişki ile ve insanına sunduğu nefes alanları ile anılıyor. İşte Mersin Büyükşehir Belediyesi de bu anlayışla yola çıkarak, kentin çehresini değiştirecek dev bir projeyi hayata geçirmeye hazırlanıyor.

DUBAİ’Yİ ARATMAYACAK PROJE: PLAJ MERSİN

Adı bile iddialı. “Plaj Mersin.”

Mersin Büyükşehir Belediyesi’nin Etüt ve Projeler Dairesi Başkanlığı tarafından hazırlanan proje, Müftü Deresi ile Mezitli Deresi arasında uzanan yaklaşık 8 kilometrelik sahil hattını kapsıyor. Bu hat üzerinde gerçekleştirilecek çalışmalarla, kent merkezinde yaşayan vatandaşların güvenli, düzenli ve konforlu bir şekilde denize ulaşabilmesi sağlanacak.

Yaklaşık 40 metre genişliğinde oluşturulacak kum bandı ile sahil şeridi baştan sona yeniden tasarlanacak. Bu sadece bir düzenleme değil, aynı zamanda bir dönüşüm. Kum besleme yöntemiyle oluşturulacak plaj alanı, koruyucu kıyı yapıları ile desteklenecek ve böylece hem güvenlik hem de sürdürülebilirlik sağlanacak.

Bugüne kadar birçok kentte kıyılar ya yapılaşmaya teslim edildi ya da kontrolsüz kullanımla yıprandı. Mersin’de ise tam tersine, planlı, bilimsel ve insan odaklı bir kıyı dönüşümü hedefleniyor.

SADECE PLAJ DEĞİL, YAŞAYAN BİR SAHİL

Projenin en dikkat çekici yönlerinden biri, yalnızca denize girilecek bir alan oluşturmaması. “Plaj Mersin”, aynı zamanda yaşayan bir sahil kültürü oluşturmayı amaçlıyor.

Projede; plaj sporları ve su sporları alanları, yürüyüş yolları, dinlenme alanları, açık hava sineması ve konser alanları gibi birçok sosyal donatı yer alacak. Yani sabah spor yapan gençlerden, gün içinde denizin tadını çıkaran ailelere; akşam yürüyüşe çıkanlardan, açık hava etkinliklerine katılanlara kadar herkes için bir yaşam alanı düşünülmüş.

Akdeniz’in o eşsiz maviliği ile şehir hayatının dinamizmi, bu projede buluşacak.

BİLİMSEL VE TEKNİK ALTYAPI GÖZ ARDI EDİLMİYOR

Böylesine büyük bir projenin arkasında sadece estetik değil, ciddi bir mühendislik çalışması da bulunuyor.

Projenin ilk aşaması olan batımetri, yani deniz tabanı ölçüm çalışmaları başlatılmış durumda. Bu çalışmalar 2 tekne ve 1 insansız deniz aracı ile sürdürülüyor. Bu detay, projenin rastgele değil, tamamen bilimsel veriler ışığında şekillendirildiğini açıkça ortaya koyuyor.

Etüt ve Projeler Dairesi Başkanlığı’nda görev yapan İnşaat Mühendisi Burhan Tokgöz’ün ifadeleri de bu yaklaşımı net biçimde ortaya koyuyor. Tokgöz, kent merkezinde denize kolayca erişmek isteyen her yurttaşın düşünüldüğünü vurguluyor.

Bu cümle aslında projenin özünü anlatıyor. Bu proje, sadece bir yatırım değil; bir yaşam hakkının yeniden düzenlenmesi.

MERSİN’İN SAHİLİ YENİDEN YAZILIYOR

Bugün dünya kentleri, sahil düzenlemeleri ile markalaşıyor. Barselona, Nice, Dubai ve benzeri şehirler, kıyılarını sadece turizm değil, yaşam kalitesi açısından da yeniden tanımladı.

Mersin de bu yarışa güçlü bir adımla giriyor.

Bu proje tamamlandığında, Mersin sahili yalnızca Türkiye’de değil, Akdeniz çanağında da dikkat çeken bir cazibe merkezi haline gelebilir. Kent merkezinde bu ölçekte, bu planlı ve bu çok yönlü bir sahil projesi, Mersin’in geleceği açısından son derece kritik bir eşik anlamına geliyor.

YENİŞEHİR İLE BAŞLAYAN DÖNÜŞÜM, BÜYÜKŞEHİR İLE GENİŞLİYOR

Az önce uzun uzun anlattığımız Yenişehir Belediyesi’nin bilim ve veri temelli yaklaşımı, aslında Mersin’de başlayan daha büyük bir dönüşümün parçası.

Bir yanda eğitimden enerjiye uzanan projelerle Türkiye’ye örnek olan bir ilçe belediyesi, diğer yanda kentin fiziksel ve sosyal dokusunu yeniden şekillendirmeye hazırlanan bir büyükşehir vizyonu.

Bu iki yaklaşım bir araya geldiğinde ortaya çıkan tablo açık:

Mersin artık sıradan bir şehir değil.
Mersin, kendini yeniden kuran bir şehir.

SON SÖZ: MERSİN YÜKSELİYOR

Bu projeler hayata geçtiğinde, Mersin sadece yaşayanların değil, görmek isteyenlerin de kenti olacak.

Deniziyle, sahiliyle, sosyal yaşam alanlarıyla ve planlı şehircilik anlayışıyla Mersin, Akdeniz’in en iddialı şehirlerinden biri olmaya doğru ilerliyor.

Ve biz de bu dönüşümü adım adım izlemeye devam edeceğiz.

Abdullah Özyiğit kimdir?

Abdullah Özyiğit, 1966 yılında Trabzon’un Sürmene ilçesinde dünyaya geldi. İlk, orta ve lise eğitimini Sürmene’de tamamladı. 1988 yılında Anadolu Üniversitesi Eczacılık Fakültesinden mezun oldu.

1990 yılında Yenişehir ilçesi Güvenevler Mahallesi’nde bulunan Özgün Eczanesi’ni açtı. 1995 yılında İçel Eczacı Odası Yönetim Kurulu görevine seçildi. İki yıl Eczacı Odası Genel Sekreterliği görevini yürüttü.

Özyiğit, 2002 yılında Türk Eczacıları Birliği İkinci Başkanlığı görevinde bulundu. 2005 yılında Tüm Eczacı Kooperatifleri Birliği (TEKB) Yönetim Kurulu Başkanı görevine seçilmiştir. Daha sonra Avrupa Eczacı Kooperatifler Topluluğu (SECOF) Yönetim Kurulu Üyeliğine seçildi.

2014 yılında Cumhuriyet Halk Partisi Mersin İl Başkanlığı görevine atandı, ardından yapılan seçimlerde CHP Mersin İl Başkanı seçildi.

2015 yılında yapılan CHP Mersin İl Başkanlığı seçimlerinde ikinci defa il başkanlığına seçildi. 2018 yılında aday olmayarak, CHP Mersin İl Başkanlığı görevini yeni yönetime devretti.

2020-2024 yılları arasında Sosyal Demokrat Kamu İşverenleri Sendikası yönetim kurulu üyeliği görevini yürüttü.

2019 ve 2024 yıllarında yapılan Yerel Seçimlerinde Cumhuriyet Halk Partisi tarafından Yenişehir Belediye Başkanlığına aday gösterildi ve her iki seçimde de rekor oy alarak Yenişehir Belediye Başkanı seçildi.

Mersin Yenişehir Belediye Başkanlığını hâlâ sürdürüyor…

                                                            **************

BİR ZAMANLAR MERSİN İÇİN BEN
DE YOLA ÇIKMIŞTIM

Sevgili ve değerli okurlarım,

Sayfalar boyunca okuduğunuz üstteki projeler, başarılar ve vizyonlar, beni yıllar öncesine götürdü. Çünkü o hayallerin bir kısmını, yıllar önce ben de kurmuştum. Çünkü bir zamanlar ben de Mersin için yola çıkmış, bu güzel şehrin kaderine dokunmak istemiş bir adaydım.

62 yıllık gazetecilik hayatım boyunca siyasetin dışında kalmaya büyük özen gösterdim.
Haber yaptım, yorum yaptım, televizyon programları hazırladım ama siyasetin içine girmemek için kendimce bir çizgi çizdim.
Çünkü siyasetin doğasını biliyordum. Siyaset çoğu zaman çirkindir. Üstelik sadece kendisi değil, insanları da çirkinleştirebilir.

Ama hayat, bazen insanı kendi çizgisinin dışına iter.
1984 yerel seçimlerinde, Mersin Belediye Başkanlığı için aday oldum.

Ben o gün de aynı şeyi söylüyordum:
“Belediye başkanlığı siyaset değil, hizmet makamıdır.”
Ama gelin görün ki, siyasetin içinde bu sözler pek karşılık bulmuyor.

DEMİREL’İN ETKİSİ VE BENİM KARARIM

Ben CHP kökenli bir aileden geliyorum. Ağabeylerim Ocak ve Bucak Başkanlıkları yaptı. Ben ise Mersin İl Gençlik Kolu Başkanlığı görevinde bulundum. Yani siyasi kimliğim herkes tarafından biliniyordu.

Buna rağmen 1984 seçimlerinde Doğru Yol Partisi’nden aday oldum.
Bu kararımda en büyük etken, rahmetli Süleyman Demirel oldu. Onun verdiği güven ve Mersin için bir şeyler yapma arzusu beni bu yola itti.
Ama daha o günlerde siyasetin ne kadar çetin ve ne kadar kirlenmeye açık bir alan olduğunu anlamaya başlamıştım.

BELEDİYECİLİĞİ YENİDEN TANIMLAMAYA ÇALIŞTIM

O yıllarda belediyecilik, neredeyse sadece yol yapmak, asfalt dökmek ve kaldırım yapmak olarak görülüyordu.

Ben ise farklı bir şey anlatıyordum.
Belediyelerin sosyal, kültürel ve sportif hizmetler sunması gerektiğini söylüyordum. Fakir fukaraya destek olunmasının bir sosyal devlet anlayışı olduğunu dile getiriyordum.

Bu sözlerim, yıllar sonra rahmetli Turgut Özal tarafından dile getirilen “Fak-Fuk-Fon” söylemine ilham verecek bir yaklaşım olarak hafızalarda kaldı.

Gençler için spor salonları kuracağımı anlatıyordum. Hatta imkân olmazsa bile her mahalleye büyük çadırlar kurarak gençlerin spor yapmasını sağlayacağımı söylüyordum.
Bugün bunlar sıradan gelebilir. Ama o gün için bunlar gerçekten birer “ilk”ti.

MERSİN SOKAKLARINDA BİR İLK: AİLECE KAMPANYA

Seçim kampanyam da farklıydı.

Amerika’da gördüğüm bir modeli Mersin’e taşıdım. Üstü açık bir otomobille, eşim ve çocuklarımla birlikte şehir turuna çıktım. Her gün sokak sokak dolaştık.
Bugün alışılmış bir görüntü olabilir. Ama o yıllarda Türkiye’de böyle bir kampanya tarzı yoktu.
Mersin’de ailece seçim turu atan ilk aday ben oldum.
İnsanlarla bire bir temas kurmanın, göz göze gelmenin, tokalaşmanın gücüne inanıyordum.

ÖZAL’IN MERSİN’E GELİŞLERİ VE SERT SEÇİM ATMOSFERİ

Seçim sürecinde Mersin’de ciddi bir hareketlilik yaşanıyordu.
Rahmetli Turgut Özal, seçim sürecinde tam üç kez Mersin’e geldi. Hatta son konuşmasını yapmak için mitinge 15 dakika gecikmeyle yetişmişti.
Bu, yarışın ne kadar çekişmeli geçtiğinin açık göstergesiydi.
Ben mitinglerde işçi haklarından, eşitlikten, ayrımcılığa karşı duruştan ve Hollanda modeli belediyecilikten söz ediyordum.
Ayrıca şu sözü de sık sık dile getiriyordum:
“Mersin’in limonunu Özal’a yedirmem. Hollanda’ya satar, yine kaynağımı bulurum.”

Bu sözler, özellikle seçmen üzerinde ciddi etki bırakıyordu.

DALAKDERESİ GECESİ VE PARTİ İÇİ İHANET

Ama siyasetin karanlık yüzü de o günlerde kendini gösterdi.
Seçimden kısa süre önce, Doğru Yol Partisi’nin yönetiminde yer alan birçok kişi Dalakderesi’nde düzenlenen bir yemekte bir araya getirildi. Tavuk yemeğiyle meşhur o mekânda yapılan görüşmelerin ardından, partinin önemli bir bölümü farklı yönlere kaydı.

Açık söylemek gerekirse, parti içinden ciddi bir kopuş yaşandı.
Bu, benim için büyük bir kırılma noktasıydı.

“KARAÇAY ÇEKİLDİ” YALANI VE BİR ANNE’NİN İTİRAFI

Aynı gece, Mersin sokaklarında başka bir oyun daha oynandı.
Kapılar çalındı, insanlara şu söylendi: “İlhan Karaçay, ANAP lehine çekildi.”

Bu yalan, birçok insanı etkiledi.
Rahmetli Ergun Dinçkal’ın annesi, bana yıllar sonra şunu söyledi:
“Oğlum, o gece kapımıza geldiler. Senin çekildiğini söylediler. Ben de sana kızdım ve oyumu vermedim.”
İşte siyaset bazen böyle çirkinleşebiliyor.

AMSTERDAM’DA ÖZAL İLE YÜZ YÜZE

Yıllar sonra Amsterdam’da bir toplantıda, rahmetli Turgut Özal ile aynı masada oturduk.
Yan yana oturuyorduk.
Bir ara elini dizime vurdu ve bana dönerek şöyle dedi: “Mersin’de durum nasıl Karaçay?”
Bu sözün altında yatan anlamı elbette anladım.
Bu, aslında “Mersin’de seni nasıl yendik” demenin farklı bir yoluydu.
Ben de o an siyasetin nasıl bir oyun alanı olduğunu bir kez daha hatırladım.

DUYGUSAL ZİRVE NOKTASI: SEÇİM SONUCU NE OLDU?

Mersin, o gün gerçekten beklenmedik bir tabloya sahne oldu. Sonuç, sadece siyasi çevreler için değil, sokaktaki vatandaş için de büyük bir sürprizdi. Hatta açık söylemek gerekirse, o sürprizin oluşmasında benim de payım vardı.

O dönemin siyasi dengelerine baktığınızda, aslında tablo yavaş yavaş şekilleniyordu. Sol oylar zaten iki önemli isim arasında bölünmüştü. Halkçı Parti’nin adayı Kaya Mutlu ve SODEP’in adayı Aklan Yürekli, aynı tabana hitap ediyor, benzer söylemlerle seçmenin karşısına çıkıyordu. Bu durum, daha en başından itibaren dengeleri hassas bir noktaya taşımıştı.

Ama mesele bununla da sınırlı kalmadı.
Benim adaylığım, özellikle Mersin’de önemli bir seçmen kitlesini oluşturan ve büyük ölçüde sol eğilimli olan Arap kökenli vatandaşların oylarında da bir hareketlenmeye neden oldu. Bu seçmen kitlesinin bir bölümü bana yönelince, zaten ikiye bölünmüş olan sol oylar, fiilen üç parçaya ayrıldı.

Siyasette bazen çok büyük projeler değil, küçük gibi görünen dengeler sonucu belirler.
İşte o seçimde de tam olarak bu yaşandı.

Sol, kendi içinde bölündü. Dengeler değişti. Ve o değişen dengelerin arasından, başlangıçta kazanma ihtimali düşük görülen bir isim çıktı.

SEÇİMİ KAZANAN ANAVATAN PARTİSİ’NİN ADAYI OKAN MERZECİ…

Hiç beklenmeyen bir anda, hiç beklenmeyen bir sonuçla ipi göğüsledi ve Mersin Belediye Başkanı oldu.
Bu sonuç, sadece bir seçimin sonucu değildi. Aynı zamanda siyasetin ne kadar hassas dengeler üzerine kurulu olduğunu gösteren çarpıcı bir örnekti.

Ben ise ertesi gün, hayatım boyunca savunduğum bir anlayışı bir kez daha uyguladım.
Çünkü benim için seçim sadece kazanmak ya da kaybetmek değildi. Seçim, aynı zamanda bir duruş meselesiydi.
Kazananı kutlamak, demokrasinin en güzel geleneklerinden biridir.
Bu düşünceyle, rahmetli Okan Merzeci’yi bir öğle yemeğine davet ettim. Onu içtenlikle, samimiyetle tebrik ettim. Elini sıktım ve başarılar diledim.
Çünkü seçimler biter.
Rekabet sona erer.
Ama şehir kalır.
Ve o şehre hizmet edecek olan kişi, artık sadece bir partinin değil, o şehirde yaşayan herkesin belediye başkanıdır.
İşte bu anlayış, belki de bugün en çok ihtiyaç duyduğumuz şeydir.

Siyaset sert olabilir.
Rekabet kırıcı olabilir.
Sözler bazen ağırlaşabilir.
Ama bütün bunların ötesinde, bir medeniyet çizgisi vardır.
O çizgi, kaybedince de dik durabilmeyi…
Kazananı alkışlayabilmeyi…
Ve en önemlisi, şehrin menfaatini her şeyin üstünde tutabilmeyi gerektirir.

Bugün geriye dönüp baktığımda, seçim sonucundan çok, o gün sergilenen duruşun daha değerli olduğunu düşünüyorum.
Çünkü bazı anlar vardır; Kazandığınız için değil, nasıl davrandığınız için hatırlanırsınız.

Ve ben, o gün Mersin’de sadece bir seçim yaşamış değil…
Aynı zamanda siyasetin nasıl olması gerektiğine dair küçük de olsa bir örnek bırakmış olduğuma inanıyorum.

YILLAR SONRA YİNE AYNI SAHNE

Aradan yıllar geçti.
Ben gazeteciliğime devam ettim.
Ama 2019 yerel seçimleri öncesinde ismim yeniden gündeme geldi.
Bu kez farklı bir siyasi tabloda, farklı bir partinin aday ihtimali olarak.
Anketlerde adım geçti. Raporlara girdi. Tartışıldı.
Ama ben aynı noktada kaldım.
Çünkü siyasetin doğasını bir kez görmüştüm.
Medyaya yansıdığı şekilde konu şuydu: “AK Parti’nin, Mersin’de CHP’nin muhtemel bir Fikri Sağlar adaylığına karşı silahı İlhan Karaçay.
AK Parti Kurmaylarına verilen bir raporda, CHP’nin Fikri Sağlar’ı aday göstermesi halinde kazanma şansının yüksek olduğu, buna karşın AK Parti’nin mevcut oylarını artırabilmesi için en güçlü rakip adayın İlhan Karaçay olduğu belirtiliyor.
Aday adayı olması istenen İlhan Karaçay, ‘Ankara’dan sağlam bir onay gelmezse, aday adayı olmam’ ısrarını sürdürdü.

O zaman İlhan Karaçay, “1984’teki seçimlerde Doğru Yol’un aday adaylığı için 10 isim vardı. Bana Ankara’dan rahmetli Demirel’in garanti vermesi sonucunda aday adayı olmuştum. Şimdi de Ankara’dan kesin bir onay gelmesini isterim. Kendimi gülünç duruma düşüremem’ demişti.”

Benim hakkımdaki haberin bu şekilde yayılmasından sonra, özellikle Mersin ve Hollanda’da büyük bir yankılanma oldu. Tabii ki her kafadan da çeşitli yorumlar ve dedikodular yapıldı.
Bana gelen mesajların çoğu olumlu ve övücüydü tabii.
Ama akıl verenler de çoktu.
‘Şaşırdım’ diyenler de vardı.

Ben de mesaj gönderenlere özelden email mesajları gönderdim ve durumu anlatmaya çalıştım.
Birileri bana, ‘Aday adayı ol’ demişti. Ben de bu deyişlere karşı nasıl hareket etmem gerektiğini araştırmaya başladım.

NEREDEN NEREYE…

Bugün dönüp baktığımda, Mersin’de yapılan projeleri gördükçe içimden şu geçiyor:
Demek ki o gün hayal olarak anlattıklarımız, bugün bir bir hayata geçiyor.
Yenişehir Belediyesi’nin bilim temelli yaklaşımı,
Büyükşehir Belediyesi’nin dev projeleri,
Eğitimden enerjiye uzanan vizyon…

Bunların hepsi, yıllar önce dile getirilen bir anlayışın bugünkü karşılığıdır.
Siyaset çirkin olabilir.
Ama şehirler güzelleşebilir.
Ve Mersin bugün güzelleşiyorsa, gelişiyorsa, dönüşüyorsa…
Bunda geçmişte kurulan hayallerin de bir izi vardır.
Belki de en güzeli, hayallerin bir gün başkalarının ellerinde gerçeğe dönüşmesidir
Kalın sağlıcakla.

Bir İçel aşığından Mersin’in hikâyesi…

İlhan KARAÇAY

Dünyanın dört bir yanında doğmuş ve o yörede büyümüş insanların hemen hemen tamamı, doğup büyüdükleri yerin atmosferine aşık olmuşlardır.
Kimi mahallesindeki bir ağacı, kimi dostlarını, kimi de sosyal ve kültürel ilişkilerini özler.
‘Benim memleketim gibisi yok’ diyenler çoğunluktadır.

Örneğin, benim eşim Jeanne, doğup büyüdüğü Hollanda’nın Vogelenzang (Ötüşen kuşlar) köyüne her gidişimizde, iki tarafı ve gök kubbesi ağaçlarla dolu olan yoldan geçerken, ‘Kendimi cennette hissediyorum’ der.

Ben de, gemi ile limandan ayrılırken gördüğüm palmiye ağaçlarından doğan manzarayı unutamadığım Mersin için, nerede bir palmiye ağacı görsem ‘Cennetteyim’ derim.

Herkesin kalbinde, kendi doğup büyüdüğü yer geniş bir yer kaplar.
Herkes, doğup büyüdüğü yer ile övünür ve över.
Ne var ki, bazıları olaya değişik yönlerden bakıp değerlendirme yapar.
Örneğin ben.
Doğup büyüdüğüm Mersin’e (Aslında 25 yılım Mersin’de, 60 yılım Hollanda’da geçti) çok taraflı değerlendirmeler ile bakarım.

Pek çok Mersinli, Mersin’i yazmıştır.
Mersinli olmayıp, araştırdıkları bu kenti överek yazanlar da olmuştur.
Hepsinin kaleminden ballar akmıştır.

İşte şimdi ben de, bir İçel aşığı olarak, Mersin’i yazmaya karar verdim.

Mersin’de fenomen olan insanlardan söz etmeden önce, isterseniz tarihi ve coğrafi konumuna bakalım:

Biliyorsunuzdur, Adana, Konya ve Antalya illeri üçgeninde bulunan vilayete İçel adı verilmişti.

1936 yılında Köy olan yerin adı Mersin’di. 1852’de Nahiye oldu. 1864’te Kaza, 1888’de Liva olan Mersin, 1924 yılında Vilayet (İl) oldu.

Nasıl olduysa, 1933 yılına gelindiği zaman, Silifke ile birleştirilerek İl adı İçel olarak değiştirildi. Tabii ki Merkez Mersin olarak kaldı.

Rahmetli dostumuz Avukat Şinasi Develi, Kenan Kayaselçuk ve Kemal Gülenler gibi dostlar, Mersinliler’in hiç beğenmediği ve sevmediği İçel adından kurtulmak için çok mücadele ettiler.
Mersin adının, bu yörede ‘murt’ denilen bir bitkiden kaynaklandığı söylenir. Ama durum öyle değildir.
Araştırmacı yazar Sait Uğur bu konuda şöyle diyor: ”Mersin’e Mersin denilmesinin sebebi, şimdiki Mersin şehrinin yakınlarında eskiden MERSİNLİ adında bir aşiret varmış. Bu aşiret Türkistan’dan gelen aşiretlerdenmiş. MERSİN adı ile Anadolu’da daha yedi, sekiz tane köy vardır ki, MERSİN adı bu Mersin adındaki Türk Oymağının adına göre konmuştur. Yoksa Mersin’deki Mersin ağacından dolayı buranın adı MERSİN konmuş değildir.”

Mersin, 2 Eylül 1993’te çıkarılan 504 sayılı kanun hükmünde kararname ile büyükşehir unvanı kazandı. Haziran 2002’de ilin İçel olan adı, Mersin olarak değiştirildi. 2004 yılında çıkarılan 5216 sayılı kanun ile büyükşehir belediyesinin sınırları valilik binası merkez kabul edilerek yarıçapı 30 kilometre olan dairenin sınırlarına genişletildi. 2012 yılında çıkarılan 6360 sayılı kanun ile 2014 Türkiye yerel seçimlerinin ardından büyükşehir belediyesinin sınırları il mülki sınırları oldu.

Şehrin bugünkü durumuna gelmesinde, şu anda azınlık olsalar da Hıristiyan Levantenlerin önemi yadsınamaz. Şehirde halen Levantenlere ait iki katedral bulunmaktadır: Latin-İtalyan Katedrali ve Arap-Ortodoks Katedrali. Ayrıca şehrin kuzeyine Rumlar için bir kilise yapılması da gündemdedir.

Liman, Mersin ekonomisinin dayanak noktasıdır ve Türkiye’nin dünyaya açılan kapısı durumundadır.

Doğu Anadolu, Batı Akdeniz ve İç Anadolu’daki fabrika ve ticaret firmaları ithalat ve ihracatını Mersin üzerinden yaparlar.

Türkiye’nin en büyük ikinci Serbest Bölgesi olan Mersin Serbest Bölgesi burada kurulmuştur ve 433 şirkete ev sahipliği yapmaktadır. İşleticisi MESBAŞ’tır. Mersin-Tarsus Organize Sanayi Bölgesi’nde 150’ye yakın firma faaliyet göstermektedir.

Mersin’de iş merkezlerinin çokluğu, nakliye ve gümrük firmalarının sayıca fazlalığı bu yüzdendir. Mersin Serbest Bölgesi de benzer özellikleri ile Mersin ve ülke ticaretinde önemli bir yer tutar.

Günlük hayatın vazgeçilmezlerinden olan alışveriş merkezleri, Mersin’de yatırımlarını sıklaştırmaktadırlar.
2009 yılında Avrupa’nın en iyisi seçilen Forum Alışveriş Merkezi, Marinavista, Beymen Mall, PalmCity ve Sayapark AVM, Soli Center, Mersin Marina AVM, Tarsus Avm vb. Ticaret merkezleri, Mersin’de çoğalmaktadır. 2009 yılında Multi Turkmall tarafından yapılan Forum Mersin Alışveriş ve Yaşam Merkezi, Avrupa’nın en büyük perakende organizasyonu, Uluslararası Alışveriş Merkezleri Konseyi (ICSC) tarafından Avrupa’nın en iyi alışveriş merkezi seçildi.

Erkek nüfusunun %80’i ve kadın nüfusunun %69’u istihdam ediliyor. İşsiz nüfus yaklaşık %7’dir.

Hızla hayata geçirilen GAP, Ataş Rafinerisi ve sahip olduğu geniş hinterlandı sayesinde Mersin Limanı, Türkiye’nin konteyner hacmi bakımından ikinci, kargo tonajı bakımından altıncı büyük limanıdır.

Türkiye’nin en önemli iç turizm merkezidir. Son yıllarda turizmde yapılan atamalar ve sahile yapılan yeni otellerle Türkiye’nin yeni turizm bölgesi olma yolundadır. Yat turizminin gelişmesi amacıyla uluslararası standartlara uygun 500 yat bağlama ve 300 yat karaya alma kapasiteli Mersin Ana Yat Limanı tamamlanmıştır.

Mersin coğrafi açıdan lojistik merkez özelliğine sahip bir kenttir. Halihazırda bulunan liman, demiryolu taşımacılığının yanı sıra, karayolu taşımacılığında da Mersin önemli bir noktadadır. Mersin Büyükşehir Belediyesi, Uluslararası Nakliyeciler Derneği ve Mersin Valiliği ile ortak olarak Mersin Lojistik Merkezi’ni kurma çalışmalarını tamamlamak üzeredir. Doğu Anadolu, Batı Akdeniz ve İç Anadolu’daki şirketler ithalat ve ihracatını, Mersin üzerinden yapar. Mersin’de iş merkezlerinin çokluğu, nakliye ve gümrük firmalarının sayıca fazlalığı bu yüzdendir. Mersin Serbest Bölgesi de, benzer özellikleri ile Mersin ve ülke ticaretinde önemli bir yer tutar. Yapıldığında Türkiye’nin en uzun binası konumundaki Metropol Ticaret Merkezi 52 katlıdır ve Akdeniz ilçesindedir

Tarım

Verilere göre, Mersin’de arazi varlığının takriben yüzde 55’i orman ve fundalık arazi, yüzde 35’i işlenen arazi, yüzde 4 civarı çayır ve mera, geri kalan araziler ise yerleşim alanı veya tarıma elverişsiz alanlardır.

Mersin’de üretilen Anamur muzu dünyaca ünlenmiştir. Tarıma dayalı sanayi gelişme göstermektedir. Mersin merkezde kayısı, ceviz, kiraz, şeftali ve sebze yaygın olarak üretilirken son yıllarda tropikal meyve ve sebzeler de üretilmeye başlanmıştır. Batı Mersin’de daha çok Anamur, Bozyazı, Aydıncık, Silifke ve Erdemli ilçelerinde muz, turunçgiller, çilek, papaya, pepino, ananas,salatalık ve domates yetiştirilmektedir.

Bir Mersin Aşığı, Halil Fersan GÜR’ ün bir yazısı

EVLERİNİN. ÖNÜ. MERSİN

“Sen bu şarkıyı bilir misin ?’

100 küsür yıl evvel Mersinin kilidini dünyaya açan anahtarı dört adet iskelesiydi.

Bu iskelelerden, Anadolu’nun ve Çukurova’nın el emeği, alın teri ihraç edilir, Istanbulu bilmeyen batı, Mersini tanırdı. Batının bilgisi de bu iskeleler vasıtasıyla Mersin’e taşınıyordu.

40-50-60’lı yıllarda Beyrut’tan Avrupalı sanatçılar, Mersin gazino, pavyonlarında program yapar, revü kızları gelirdi,

18.30 matinesi sinemaya gidilecekse, bayanlar kuaföre. gider, beyler sinekkaydi traş olur, smokinler, kravat veya papyon takılır, hanımlar gece tuvaletlerini giyer baloya gider gibi giyinirlerdi. Sinemaya gitmek bile bir kültür etkinligiydi.

Mersinde, cami, kilise, havra aynı sokaktaydı.

Türk, Kürt, Arap, Ermeni, Rum ve İtalyan aynı sokakta komşuluk eder, hoşgörü içinde mutlu yaşarlardı. Mezarlıkta bile ebedi uykularında halen komşudurlar.

Bu insanlar, tahrik ve kışkırtmalara kapılmadan, hoşgörü içinde bu huzurlu şehirde mutlu yaşadılar. Çünkü Mersin mutluluklar kentiydi.

Sen; Hilal Sineması’ndan çıktığında, ayrancı İsmet’ten ayran içtin mi ?

Macuncu Doğan’dan 5 kuruşa simit üzerine macun çektirip teneffüste yedin mi ?

Lahmacuncu Tahsin’den ayaküstü. lahmacun yedin mi ?

Dondurmayı, Halil amcanın seyyar arabasından 25 kuruşa yedin mi ?

Entel caddesinde tostcu İbrahim’in nefis tostlarından yedin mi ?

Buzcu Osman’dan 50 kuruşa buz alıp ellerin dona dona annene götürdün mü?

Mahfelde, Bahriyelinin başına nargile koyup çiftetelli oynamasını seyrettin mi ?

Emirgan Çay Bahcesi’nde, sıcak yaz geceleri Şükran Ay’dan canlı olarak şarkılar dinledin mi?

Yazlık Güneş Sineması’nın bitmek bilmeyen o uzun merdivenlerini tırmanıp, mehtaba karşı film izledin mi?

Sen; baban veya deden bunları yaşadılar ise Mersinlisiniz.
Hem de mutlu zamanların yaşandığı mutlu ve öz Mersinlisin.

Yolu Mersin’e düşüp, halen Mersin’de yaşayan herkes gönül bağıyla Mersin’e bağlıysalar, onlar da Mersinlidir. Çünkü Mersinlilik ruhunu içlerine çekmişlerdir…..

Mersin’in duayen gazetecilerinden, yıllanmış çınar Selçuk Ölçer, 50 yıldır süren Mersin sevdasını ve yarım asırlık tanıklığını paylaştı. Özellikle 1960’lı ve 70’li yılların Mersin tablosunu ortaya koyan Ölçer, anlattıklarıyla kent tarihine bir not düştü.
Mersin’de uzun yıllar spor muhabirliği yapan, içindeki gazetecilik aşkını son yıllarda köşe yazarlığı ile sürdüren Mersin İmece gazetesi yazarı Selçuk Ölçer, 1963 yılında yerleştiği kentte, yaşadıklarını İçel Sanat Kulübü’nde düzenlenen ‘Tarih Buluşmaları’nda anlattı. Ölçer, Mersin’in renkli simalarından rahmetli Lina Nasif’in yönettiği söyleşide, Mersin’e yerleşmesinden bugüne geçen 50 yılda tanık olduğu olayları, bizzat tanıdığı renkli kişileri, siyasetçileri, sporcuları, kentin renkli sosyal hayatını ve kabadayılarını, gazetecileri paylaştı.

Selanik göçmeni bir baba ile Girit göçmeni bir annenin en büyük çocukları olarak 1940 yılında dünyaya gelen Selçuk Ölçer, gazeteciliğe Mersin’de 1963 yılında Yeni Asır gazetesinin Mersin spor muhabiri olarak başladı. İlk spor giriş kartını Edip Buran Spor Salonu’ndan alan, o günden bugüne kesintisiz futbol haberi yapan, Mersin Hakimiyet gazetesinin ardından Mersin İmece gazetesinde çalışmaya başlayan Ölçer, 1952 yılında babasının Mersin Çukurova Fabrikası’na muhasebeci olmasıyla Mersin’e geldiklerini belirtti. Profesyonel müzik yaşamı ve 2 yıl askerlikle birlikte sadece 7 yıl Mersin’den uzak kaldığını aktaran Ölçer, 1963 yılında tekrar Mersin’e gelerek yerleştiğini ifade etti. Ölçer, “1963 yılından bu yana geçmişin izlerini, anılarını, ilginç olaylarını ve kişilerini belleğimde muhafaza etmeyi başarırken kent yaşamını, tanıdıklarımı, dostlarımı, kaybettiklerimi yarınlara sakladım” dedi.

Ortaokulu Mersin’de tamamladıktan sonra müzik yaşamına adım atan Ölçer, İstanbul ve İzmir’de ünlü müzisyen Özdemir Erdoğan ile aynı sahneyi paylaştığını, daha sonra Mersin’e döndüğünü kaydetti. Mersin yaşamının en anlamlı yıllarının 1963 tarihinde başladığını belirten Ölçer, “Sinemalarımız, esnafımız, kentin ileri gelenleri, kabadayılarımız, Ak kahvemiz, süslü faytonlarımız, Halkevi bandomuz, tek ve iki katlı bahçeli evlerimiz, delilerimiz hep bu yıllarda belleğimde yer etti. 1963 yılında Kuvva-i Milliye Caddesi üzerinde Mersin’in ilk plakçı dükkanı olarak Mersinlilere müzik hizmeti sunmaya başladım. Geniş ve yaygın bir müşteri grubum oluştu ve bu vesileyle Mersin’de yaşayan her kesimden pek çok kişiyi de tanıyıp, arkadaşlıklar kurdum. Dükkanımın karşısında Asfur Pavyonu, biraz aşağıda Mersin’in en ünlü fotoğrafçısı İlyas Yılgör’ü, Ziya Erden’i, Homurluları, Özyurtları ve Yoğurt Pazarı taksi durağını, rahmetli kitapçı Sarı Hilmi’yi, Berber İlhami’yi, Kurukahveci Arapağayı, Antalyalı kardeşleri, tuhafiyeci Ali Okay’ı, Dado Doğan’ı, Onbir Yusuf’u, Turşuculu Halil’i, gazeteci Tekgüç kardeşleri çok yakından tanıma fırsatına eriştim” diye konuştu.

“ÇOK ŞIK GİYİNEN, VATANDAŞTAN SAYGI GÖREN KABADAYILARIMIZ VARDI”

 

Mersin’in 1960’lı yıllardaki nüfusunun 60 bin civarında olduğu bilgisini de veren Ölçer, o yıllarda Kel Hasan (Mazhar) tarafından açılan ve ailelerin gittiği White Horse adlı gece kulübünün Mersin’de en çok ses getiren gelişmelerin başında geldiğini vurguladı. Mersin’de yaşayanların o yıllardaki en büyük eğlencelerinden birinin de sinemalar olduğuna işaret eden Ölçer, yazlık ve kışlık sinemaların her daim dolu olduğunu dile getirdi.

Kentin çok renkli kabadayıları olduğuna da değinen Ölçer, “Mersin kenti asude bir yaşam sürmesine karşın kabadayıları ile de ünlüydü. Ben tanıma fırsatını bulduğum kabadayıların insani yönlerini çok iyi ortaya koyduklarını birçok olayda müşahede edenlerden biri oldum. Bunların pek çoğu Yeni Mahalle kökenli idi. İskarvel Ali, Benli Kenan, Yaşar Göçer, Dodo Kazım, Nedim Görman ve Fedai Mustafa, hem çok şık giyinirler, hem de kimseye pek kötülükleri olmazdı. Kendi raconlarına bakarlar, vatandaştan da saygı görürlerdi. Bunların pek çoğu o yıllarda benim plakçı dükkanımın sadık müşterileri arasında yerlerini alırlardı. Onların mekanları yaylalar ve kulüplerdi. Kendi yasaları ile birçok mahalle ve sokağı korurlardı” ifadelerini kullandı.

20’yi aşkın kasabın yer aldığı Kasaplar Çarşısı’na ilişkin anılarını aktaran Ölçer, Mersin’in önde gelenlerinden de kesitler sunarak, şunları söyledi: “Mersin’den kimler geldi, kimler geçti bir bilseniz. Pozcular, Sabuncular, Arap Ağalar, Merzeciler, Karamehmetler, Oklar, Hayfaviler, Sıdalılar, Levantiler, Butroslar, Özcanlar, Turşucu Haliller, Seydaviler, Helvacı Antalyalılar, Ninolar, Budurlar, Sevimler, Arap Zekalar, Dado Doğanlar, Tekgüçler, Dumaniler, Toroğlular, Dr. Kayhan Oktarlar, Eczacı İrfan Tankutlar, gazeteci Tufanlar, Sarı Hilmiler, Kanunlar, Hayfaviler, Terzi Raşeler, Madam Olgalar, Gömlekçi Selahattinler, Mobilyacı Muharremler, Dondurmacı Haliller, Hamamcı Meşluşlar, Arabacı Tahsinler, Kebapçı Cibeyliler, Lokantacı Abdi Ustalar. Bunlar belleğimde kalabilenler.”

EN BÜYÜK AŞKLAR ÇAMLIBEL AŞIKLAR PARKI’NDA BAŞLARDI
Çamlıbel Aşıklar Parkı’nın kendisinde bitmeyen anıları olduğunun altını çizen Ölçer, “Hala 40 yılı aşkın bu semtte oturuyorum. Etrafı Levantenlerin taş ve bahçeli evlerinin sarmaladığı Çamlıbel’de, ağaçların eğilip, yola sarkıttığı yeşil dalların altında buluşurdu o yılların gençleri. En büyük aşklar orada başlardı. Etraftaki portakal ağaçlarının kokusuna yasemin de katılırdı” şeklinde konuştu.
Ölçer, Uray Caddesi’ne ilişkin de şu bilgileri verdi: “Mersin’in en büyük tüccarlarının sıralandığı cadde idi. Gazioğulları, Miskaviler, Turanlar, Ergençler, Levantiler, Sorsuklar ve irili-ufaklı pek çok tüccarın yer aldığı eski taş binalar hala eskinin gizemini korumaktadır. Bu cadde üzerinde yer alan ve hala faaliyetini sürdüren Asmalı Kahve, günümüze kadar uzanan Uray Caddesi’nin son ayakta kalan ve tarihe tanıklık eden bir yerdir. Azakhan ise ne yazık ki, yıllardan beri önü tıkanmış, tarihle ilgisi kesilmiş ve sahipleri tarafından bir türlü ortaya çıkarılamamıştır.”
Mersin’in simgelerinden Akkahve ve Halkevi binasına ilişkin anılarını da anlatan Ölçer, Akkahve’nin kentin en çekici yerlerinden biri, Halkevi’nin ise sineması, kütüphanesi ve Mersin’in ilk dans edilen, ailece gidilen, nişanlara, düğünlere tanıklık eden Belediye Bahçesi ile kente büyük prestij kazandırdığını sözlerine ekledi.

Mete Ölçer, anılarını anlatırken Karaçay kardeşleri unutmuştu tabii.

Hüseyin, Zekeriya, Ayhan ve İlhan Karaçay kardeşler, Mersin’e ve Mersinliler’e kazandırdıkları Pompeipolis Turistik Tesisleri ile önemli bir hizmet sunmuşlardır. Müzikli gazinosunda, yemek müziğinden sonra danslı eğlencelere imza atan Karaçay kardeşler, her gün 2 bin kişinin yararlanabildiği bir halk plajı ile, Mersinliler’e en iyi hizmeti vermişlerdir.
Ayrıca, Karaçay kardeşlerin Hamidiye mahallesindeki sosyal ve kültürel etkinlikleri de, sitayişle söz edilmesi gereken gelişmelerdir.

Hamidiye mahallesi denilince akla gelen diğer bir aile de, ‘Tanışlar’ olmalı.
Yunus Tanış’ın çocukları Sabahattin, Rıfat, Kemal, Celal, Nuri, Fahri ve Cemo Tanış, Mersin’in saygın kişileridir.

Nostaljinin Mekkesi Mersin

Hürriyet’te ‘Terz Yüzü’ adlı köşesindeki yazıları ile büyük beğeni kazanan dostum ve hemşehrim Özdemir İnce, salı günkü yazısında çok güzel örneklemeler yaparak Avrupa Birliği’nin dayatmacılarına yüklenmiş.

Özdemir İnce, yazısına şöyle başlamış:

“Mersin’de benim yeniyetmeliğimde bir tekerleme vardı, insanlar bununla birbirlerine takılırlardı.

Daha sakalı çıkmamış bir delikanlı, sarı burma almak için tatlıcının seyyar tezgahına yanaşıp “Haji datli gaj bara” diye soruyor: (Hacı, tatlı kaç para?)

“Ülek sen barlak çocuk istemez para” diyor. (Sen parlak çocuk, istemez para)

Burada bir sulu takılmanın ötesinde bir başka mesaj var.

Türkiye’nin, her ne pahasına olursa olsun, tarihini, coğrafyasını, ulusal onurunu, güvenliğini ve bütün kaynakları bir bilinmeze takas ederek Avrupa Birliği’ne girmesini savunanlar, herkesin Avrupa tatlıcısına “Haji datli gaj bara” diye sormasını istiyorlar. Bu da yetmiyor, tatlıcının yanıtının da “Sen parlak çocuk istemez bara” olması için yapılması gereken jest ve mimileri tarif ediyorlar.

Ne büyük bir tesadüf ki, Özdemir İnce’nin bu yazısını çarşamba sabahı Mersin’de okudum. Salı günü Amsterdam Schiphol Havaalanı’nda aldığım Hürriyet’i gecelediğim Mersin Hilton’da sabah saat 06.00’da okurken gözlerim doldu.

İsterseniz, Özdemir’in tam bir Arap şivesi ile yazdığı espriye bir açıklık getireyim.

Mersin’de “sarı burma” denen tatlı çok meşhurdur. Tıpkı “tantuni kebap” gibi…

Bir genç oğlan tatlıcıya yanaşmış ve “Hacı, tatlı kaç para” diye sormuş.

Tatlıcı da “Ulan, sen parlak bir çocuksun, istemez para” diye yanıt vermiş.

Gerçekten de, köklü Mersinliler’in diline pelesenk olan bu tekerlemenin kahramanlarını ben şahsen tanıyorum. Mersin’de tüm seyyar satıcılara tatlı veren Beddur isimli bir usta vardı.

Arap kökenli Beddur, Türkçeyi Arapça gibi konuşurdu. Beddur’un tatlı yaptığı çardağa gitmek için önce bir mezarlıktan yürünürdü. Ama yürünen saat gecenin yarısından sonraydı.

O zamanlar pavyonların dışında bir eğlence yeri yoktu. Cafe, bar, pastane gibi yerler de yoktu.

Gençlerin bir hamam sefası, ardından da işkembe çorbası sefası vardı.

Gençlerin bir çoğu da Beddur’a giderdi.

Beddur’un önceden hazırladığı tatlı hamurunu, çok becerili bir şekilde yağ kazanına burma halinde döküşünü seyreden gençler, sıcak sıcak yedikleri sarı burmaları unutamazlar.

Ben de arkadaşlarım ile her gece olmasa da sık sık Beddur’a giderdim.

Beddur’a “Hacı” derdik. Bize askerlik anılarını anlatmasını isterdik. O da anlatıp dururdu.

Garp Savaşından dönüşünü anlatırdı. Trenle yaptığı yolculuğu anlatırken, “Halep indiii, Şam. Şam indii Beyrut. Beyrut indii, Antakya. Antakya indii, Adana. Adana indii, Burdur” dediği an dinleyenlerden biri “in orda vurdur” deyince Beddur çıldırırdı.

Yukarıdaki çocukça ve hatta saçmaca anı garipsenmesin. Özdemir İnce, çok güzel bir tekerlemeden söz etmiş. Ben de bu tekerlemenin kahramanını tanıtmak için Beddur’dan söz ettim.

Evet, Özdemir’in sözünü ettiği “Haji” Beddur ustadır. Barlak şujuk (parlak çocuk) da bir arkadaşımızdı.

Mersin, gerçekten nostaljinin Mekkesidir.

Mersin’de yaşayanların anlatacakları nostaljiler ciltlere sığmaz.

Aslında Özdemir İnce, Yavuz Donat, Veysel Serçe ve Kayhan Sağlamer gibi Mersinli yazarların kaleme alacağı “Mersin Nostaljileri” adlı bir kitap satış rekoru kırar.

Kimlerden söz edilmez ki Mersin’de?

50 yıl öncesinin bir Deli Kadir’i, dünya delilerine profesörlük yapacak cinstendi.

Deli Kadir, takım elbise giyer, papyon kravat takar ve fötr şapkası ile çıktığı sokaklarda yalın ayak gezerdi.

Deli Yusuf’u bilmeyen yoktur Mersin’de.

20 yıl önce vefat eden Deli Yusuf, “zır deli” denilecek cinsten bir şizofrendi. Ama buna rağmen çalışırdı. Et ve balık kurumunun arabasından kasaplara et taşırdı. “Hasta” bir İdmanyurdu fanatiği idi ama futbolu bilmez ve anlamazdı.

Sırtında 11 numaralı İdmanyurdu forması ile stadın her tarafını dolaşır amigoluk yapardı.

Bu nedenle de herkes ona “Onbir Yusuf” diye seslenerek kızdırırdı.

DELİ YUSUF’TAN BİR NOSTALJİ:

Turgay Şeren Mersin İdmanyurdu’nun antrenörü idi. Deli Yusuf’a bir futbol ayakkabısı hediye etmişti. Yusuf bu ayakkabıları bağlarıile boynuna asarak dolaşırdı. Bir gün ünlü bir Mersinli’nin cenaze namazına katılır Deli Yusuf.

Turgay Şeren ile menajer Bayram Birinci cami dışındadır. Deli Yusuf’un namaz için eğildiği sırada, yanındaki ayakkabıları gizlice çalan Bayram Birinci, bunu yaptığına bin pişman olur. Zira ayakkabıların yokluğunu anlayan Deli Yusuf, cami içinde Allah’a ve kitaba küferederek isyan edere. Bu anı Turgay Şeren’in unutamadığı bir nostaljidir.

Deli Yusuf’un bir de kardeşi vardır. Bu da Deli Ahmet, Yusuf’tan biraz daha az agresif olduğu için buna da “Beş buçuk Ahmet” derler.

Yani 11’in yarısı…

Beş buçuk Ahmet’i yazmakla tanıtmak mümkün değildir. Beşbuçuk Ahmet ancak sözlü anlatılır.

Mersin’in nostaljilerinde saedce deliler yok.

Hoş, bir de Deli Sait vardı. Bu da İdmanyurdu fanatiği idi. İddia üzerine bir tepsi baklava yer ve bir teneke su içerdi.

Mersin’in eski kabadayıları da nostaljinin kaynağı olabilirler. Doda Kazım, Mecnun Kemal, Küçük Mecnun Zekeriya Karaçay, Hamit Bermek, Yaşar Göçer, Kel Hasan ve daha nicelerenin hikayeleri yazmakla bitmez.

Küçük Mecnun Zekeriya Karaçay bir halk kahramanı idi aslında…

Karakollarda adam dövüldüğü için karakol basar ve dosyaları alıp kaçardı.

Kel Hasan, Türkiye’ye örnek bir pavyonculuk yapmıştır. Konsomatrislerin çalıştığı pavyonlarda revu kızları getirerek, sosyeteyi 1960’larda pavyona çeken adam olmuştu Kel Hasan.

Arabacı Mehmetdip, Mersin’de sözü edilen nüktedanlardandır. Çok da muziptir Mehmetdip. 1950’lerde, Mersin’deki eşcinsellerin listesini yazıp kahvehaneye astığı için tutuklanmıştı.

Mehmetdip bir fayton arabası sürücüsüydü. O zamanın taksileri olan faytonlar, kabadayıların kullandığı lüks bir araçtı.

Lahmacuncu Tahsin, pazar yerinin ortasındaki fırınında lahmacun yapar ve pazar yeri ortasında bir tepsi içinde satardı. Halk tepsinin başına üşüşür ve istediği kadar yerdi. Maydanozlu ve limonsulu lahmacunların hesabını bilmezdi Tahsin. Kim ne kadar para verirse “Allah razı olsun baba” derdi.

Sizler için çok şey ifade etmeyeceği için Mersin’deki nostaljik isimleri sıralamamda bir yarar olmayacak. Çünkü ismini zikredeceğim kişiden bir anı da anlatmak lazım.

Böyle bir anı kitabı için kolları sıvamak lazım. Bakalım Özdemir İnce, Yavuz Donat, Veysel Serçe, Kayhan Sağlamer ve bu satırların yazarından hangisi bunu gerçekleştirecek? Mersin nostaljileri mutlaka top seller olur.

                                                 *************************

NEDERLANDSE VERSİE

İLHAN KARAÇAY’S MERSİN DOSSIER: EEN VOORBEELD VOOR DE WERELD: DE GEMEENTE YENİŞEHİR

Een grote transformatie van onderwijs tot energie, van wetenschap tot natuur.

De gemeente Mersin Yenişehir, die actief deelneemt aan projecten van de Europese Unie en met een wetenschappelijk onderbouwde bestuursvisie stadsplanning opnieuw definieert, is met haar ontwikkelde projecten uitgegroeid tot een model dat niet alleen in Türkiye, maar ook in Europa met grote aandacht wordt gevolgd.

HET PROJECT DAT TÜRKİYE DE EERSTE PRIJS OPLEVERDE: “MICROKLIMAAT YENİŞEHİR” EN HET GROTE SUCCES
Het project, dat vorm krijgt op basis van wetenschappelijke data en een nieuwe dimensie geeft aan lokaal bestuur, behaalde de eerste plaats in Turkiye en wordt inmiddels ook op internationaal niveau als voorbeeld gesteld.

VAN ONDERWIJS TOT ENERGIE, VAN LANDBOUW TOT TECHNOLOGIE: IN YENİŞEHİR VINDT EEN STILLE MAAR DIEPGAANDE REVOLUTIE PLAATS
De werkzaamheden, die zich uitstrekken van vroegkinderlijk onderwijs tot digitale tweelingtechnologie, van hernieuwbare energie tot ecologische landbouw, veranderen het klassieke begrip van gemeentelijk bestuur ingrijpend.

EEN TURKSE STAD OP HET EUROPESE TONEEL: MERSİN IS NIET LANGER ALLEEN VOLGER, MAAR OOK RICHTINGGEVER
Samen met steden als Milaan, Bristol en Thessaloniki neemt de gemeente Yenişehir deel aan dezelfde projecten en trekt zij internationaal de aandacht door haar actieve rol in door de Europese Unie gesteunde initiatieven.

EN TERWIJL DIT ALLEMAAL WERD GESCHREVEN… KWAM ER VANUIT DE METROPOLITAANSE GEMEENTE MERSİN EEN AANKONDIGING VAN EEN PROJECT DAT NIET ONDERDOET VOOR DUBAİ
Het project “Plaj Mersin”, dat de ontmoeting van de stad met de zee opnieuw zal definiëren, staat op het punt de gehele kustlijn van Mersin ingrijpend te veranderen.

MERSİN IS NIET LANGER ALLEEN EEN STAD: HET IS EEN MODEL DAT ZICHZELF OPNIEUW UITVINDT
Wanneer de wetenschappelijke en datagedreven aanpak van de gemeente Yenişehir wordt gecombineerd met de visionaire projecten van de grootstedelijke gemeente, ontstaat een duidelijk beeld: Mersin is de naam van een nieuwe vorm van gemeentelijk bestuur die zich vanuit Türkiye naar de wereld opent.

DIT DOSSIER IS NIET ALLEEN EEN ARTIKEL: HET IS EEN VERHAAL VAN 40 PAGINA’S, EEN DOCUMENT VAN TRANSFORMATIE
In deze uitgebreide studie vindt u zowel de projecten van vandaag als de sporen van een ontwikkeling die zich uitstrekt van het verleden tot het heden.

İlhan KARAÇAY onderzocht en schreef:

De gemeente Mersin Yenişehir is de afgelopen jaren, met de projecten die zij heeft gerealiseerd, uitgegroeid tot een van de zeldzame voorbeelden die het begrip van lokaal bestuur in Türkiyeveranderen. De projecten die zich uitstrekken van onderwijs tot energie, van stadsplanning tot landbouw, trekken niet alleen lokaal maar ook op Europees niveau de aandacht.

VAN KLASSIEK GEMEENTEBESTUUR NAAR WETENSCHAPSGEBASEERD BESTUUR
De gemeente Yenişehir, die actief deelneemt aan door de Europese Unie gesteunde programma’s, Türkiye vertegenwoordigt in internationale projecten en wetenschappelijke toepassingen in de praktijk brengt, presenteert vandaag een model dat ver uitstijgt boven het klassieke begrip van gemeentelijk bestuur.

EEN VOORBEELDMODEL VOOR TÜRKİYE IN HET ONDERWIJS
Met het Babyontwikkelingscentrum voor 0-3 jaar en het Vaardigheidsgericht Onderwijsmodel (BETEM) voor 3-6 jaar, die zijn ontwikkeld voor vroegkinderlijk onderwijs, heeft de gemeente een systeem opgezet dat de ontwikkeling van kinderen wetenschappelijk ondersteunt en als voorbeeld dient voor heel Türkiye.

DIGITALE TRANSFORMATIE IN STADSPLANNING
Dezelfde gemeente past digitale tweelingtechnologie toe in stadsbeheer en brengt datagedreven besluitvormingsprocessen in de praktijk. Met microklimaatanalyses wordt stadsplanning opnieuw vormgegeven en met op de natuur gebaseerde technische oplossingen wordt het stedelijk hitte-eilandeffect verminderd.

DOEL IN ENERGIE: EEN HERNIEUWBARE EN DUURZAME TOEKOMST
Ook op het gebied van energie zijn de ambities groot. Door investeringen in hernieuwbare energie wil de gemeente haar energiebehoefte uit zonne-energie dekken, ontwikkelt zij windenergieprojecten en versterkt zij de infrastructuur voor elektrisch vervoer. Daarmee zet zij belangrijke stappen in duurzame stedelijke ontwikkeling.

LANDBOUW EN NATUUR: ECONOMISCH EN ECOLOGISCH EVENWICHT
De activiteiten op het gebied van landbouw en ecologie vormen een essentieel onderdeel van deze integrale benadering. Met projecten zoals de Ecologische Landbouwzone en het Bijenweideproject worden producenten ondersteund en wordt tegelijkertijd het natuurlijke ecosysteem beschermd.

INTERNATIONAAL SUCCES EN HET EUROPESE PODIUM
De internationale weerslag van deze inspanningen is bijzonder sterk. De gemeente Yenişehir neemt deel aan projecten van de Europese Commissie en bevindt zich daarmee op hetzelfde platform als steden als Milaan, Bristol en Thessaloniki.

De selectie als “Pilotstad voor Stedelijke Hitte” is een van de meest concrete bewijzen van dit succes.

EEN MODEL VAN LOKAAL NAAR GLOBAAL
Al deze ontwikkelingen tonen aan dat de gemeente Yenişehir niet alleen een instelling is die diensten levert, maar ook een lokale overheid die kennis produceert, modellen ontwikkelt en internationaal als referentie wordt genomen.

Op het punt waar we vandaag staan, vertegenwoordigt het Model Yenişehir een nieuwe vorm van gemeentelijk bestuur die zich vanuit Türkiye naar de wereld opent.

De twee afzonderlijke dossiers die u hieronder zult lezen, laten de concrete weerspiegelingen van dit model zien op het gebied van onderwijs en energie.

GROTE ONTWIKKELINGEN IN HET DOOR DE EUROPESE UNIE ONDERSTEUNDE O NDERWIJSSYSTEEM VAN DE GEMEENTE MERSİN YENİŞEHİR

De gemeente Mersin Yenişehir doorbreekt in Türkiye de bestaande patronen met een wetenschappelijk onderwijsmodel dat al vanaf de geboorte begint.

Het systeem dat in het kader van een door de Europese Unie ondersteund project is ingevoerd, heeft als doel kinderen niet op examens maar op het leven voor te bereiden.

Met het 0-3 jaar Babyontwikkelingscentrum en het 3-6 jaar BETEM-model begint een nieuw tijdperk in het onderwijs.

De toekomst van Türkiye zal niet worden gewonnen met examens, maar met kinderen.

Türkiye discussieert al jaren over onderwijs. Systeemveranderingen, nieuwe curricula en lerarenbeleid blijven steeds op de agenda staan. Maar er is één onveranderlijke realiteit: wij missen nog steeds de meest cruciale fase van onderwijs. De eerste jaren waarin de basis van het leven van een kind wordt gelegd…

Vandaag wordt het lot van een kind niet bepaald bij het toelatingsexamen voor de universiteit, maar al in de jaren waarin het voor het eerst een potlood vasthoudt. Sterker nog, laten we nog verder teruggaan: voor de leeftijd van 0 tot 6 jaar.

De wetenschap zegt dit. De wereld zegt dit. En nu stelt ook de Europese Unie dit duidelijk vast.

In Türkiye draaien onderwijsdiscussies al jaren rond dezelfde as. Veranderingen in curricula, examensystemen en onderwijsbeleid blijven steeds op de agenda staan. Maar vaak wordt het meest kritische punt over het hoofd gezien. Dat is de fase van de vroege kinderjaren.

Wetenschappelijke gegevens tonen echter duidelijk aan dat een groot deel van de cognitieve, emotionele en sociale ontwikkeling van een kind plaatsvindt tussen de leeftijd van 0 en 6 jaar.

EEN GROOT MODEL DAT LOKAAL ONTSTAAT: MERSİN YENİŞEHİR

Vroegkinderlijk onderwijs, dat in Europa al jarenlang wordt besproken en wordt gezien als een van de belangrijkste domeinen die de samenlevingen van de toekomst zullen vormgeven, staat nu ook in Türkiye op het punt om met een nieuw model in de praktijk te worden gebracht.

Het beeld dat naar voren kwam tijdens mijn exclusieve gesprek met burgemeester Abdullah Özyiğit van Yenişehir is duidelijk. Dit is niet zomaar een onderwijsproject. Het is tegelijkertijd een model dat als voorbeeld zal dienen voor het Turkse onderwijssysteem. Sterker nog, als we het nog duidelijker formuleren, is dit een initiatief met de ambitie om de toekomst van Türkiye opnieuw vorm te geven.

De woorden van burgemeester Özyiğit maken deze benadering glashelder. Achter de ontwikkeling van Japan ligt kwalitatief onderwijs dat al op jonge leeftijd wordt gegeven. Deze constatering is niet alleen een voorbeeld, maar ook een waarschuwing voor Türkiye Want alle landen die wereldwijd een sterke positie hebben, beschouwen kinderonderwijs als een langetermijninvestering van strategisch belang.

Het project dat wordt uitgevoerd onder de naam “Platform voor Vroegkinderlijk en Vaardigheidsgericht Onderwijs”, neemt afstand van het klassieke, op uit het hoofd leren gebaseerde onderwijssysteem en richt zich op het ontdekken en ontwikkelen van de talenten van kinderen. In dit kader wordt beoogd om analytisch denken, probleemoplossend vermogen en sociale vaardigheden al op jonge leeftijd te versterken. Het project richt zich niet alleen op academisch succes, maar op de algehele ontwikkeling van het individu.

Volgens de informatie van burgemeester Özyiğit wordt het project uitgevoerd door een deskundig team onder leiding van Raif Çakmak. In mijn gesprek met Çakmak gaf hij aan dat er gebruik wordt gemaakt van internationaal erkende experts op het gebied van onderwijs. Dit toont aan dat het project gebaseerd is op wetenschappelijke fundamenten en de ambitie heeft om een duurzaam model te creëren.

Vandaag de dag ligt in Europa, waar al lange tijd zorgvuldig wordt gewerkt aan onderwijsvernieuwing, één fundamentele waarheid centraal. De toekomst van een land is direct verbonden met de kwaliteit van het onderwijs dat het aan zijn kinderen biedt. De steun van de Europese Unie aan dit project is een duidelijke weerspiegeling van deze visie. De Unie richt zich niet langer alleen op economische ontwikkeling, maar beschouwt ook de verbetering van de kwaliteit van menselijk kapitaal als een prioriteit.

In dit kader komt vroegkinderlijk onderwijs naar voren als een cruciaal domein voor het waarborgen van gelijke kansen en het versterken van sociale rechtvaardigheid. Vooral voor kinderen die in achtergestelde gebieden leven, voorkomt kwalitatief onderwijs op jonge leeftijd dat ongelijkheden zich in latere jaren verdiepen. Dat is ook de kern van de investeringen die de Europese Unie op dit gebied doet. Niet alleen het heden opbouwen, maar ook de toekomst.

Een van de meest sprekende voorbeelden van deze benadering in de praktijk zien we echter terug in de toepassingen die zijn ontwikkeld voor de leeftijdsgroep van 0 tot 3 jaar.

DE DRIE MEEST KRITISCHE JAREN IN HET ONDERWIJS

De meest cruciale periode in het leven van een kind zijn vaak de eerste drie jaar, een fase die doorgaans over het hoofd wordt gezien. Wetenschappelijke gegevens tonen echter duidelijk aan dat de periode waarin de hersenontwikkeling het snelst en het meest bepalend verloopt, zich bevindt tussen de leeftijd van 0 en 3 jaar. Elke stap die in deze fase wordt gezet, heeft een directe invloed op het verdere leven van het kind.

Het 0–3 jaar Babyontwikkelingscentrum, dat door de gemeente Mersin Yenişehir tot stand is gebracht, is een zeer uniek en vooruitstrevend model op lokaal bestuursniveau dat zich specifiek op deze kritieke periode richt.

GEEN CRÈCHE, MAAR EEN ONTWIKKELINGSCENTRUM

Dit centrum is geen klassieke crèche of opvanginstelling. Het is volledig gericht op ontwikkeling; het biedt geen zorg-, voedings- of slaapdiensten, maar bestaat uit gestructureerde educatieve programma’s die de ontwikkeling van kinderen ondersteunen.

Het programma bestaat uit sessies waaraan kinderen samen met hun ouders deelnemen.

Het traject, dat drie dagen per week wordt uitgevoerd in sessies van 40 minuten, groepeert kinderen op basis van leeftijdsgroepen (6-9 maanden, 10-14 maanden, 15-21 maanden, 22-29 maanden, 30-36 maanden) en ontwikkelingsfasen, en ondersteunt hen met ateliers die aansluiten bij hun leeftijd. De trainingen op het gebied van taalontwikkeling, cognitieve ontwikkeling, motorische vaardigheden en sociaal-emotionele ontwikkeling worden verzorgd door gespecialiseerde kinderontwikkelingsdeskundigen.

VROEGTIJDIGE SIGNALERING REDT LEVENS

Een van de sterkste aspecten van dit model is het systeem voor ontwikkelingsmonitoring en evaluatie.

Voor elk kind dat deelneemt aan het programma wordt in het begin een uitgebreide ontwikkelingsanalyse uitgevoerd door een klinisch psycholoog. Op basis van de verkregen gegevens wordt een individueel traject opgesteld en de ontwikkeling van het kind wordt regelmatig gevolgd.

Dankzij dit systeem kunnen ontwikkelingsrisico’s in een zeer vroeg stadium worden vastgesteld. Tijdens de toepassingen zijn veel kinderen met ontwikkelingsrisico’s, zoals een verhoogd risico op autisme, taal- en spraakachterstanden en symptomen van aandachtstekort en hyperactiviteit, in een vroeg stadium geïdentificeerd. Deze kinderen zijn zonder tijdverlies doorverwezen naar de betreffende specialisten en de nodige trajecten voor gespecialiseerde ondersteuning zijn gestart.

Deze vroegtijdige interventies maken een bepalend verschil in zowel het individuele leven van het kind als in het proces van maatschappelijke integratie.

Daarnaast wordt dankzij de groepsactiviteiten in het centrum ook een snelle ontwikkeling waargenomen in de sociale vaardigheden van kinderen. Met name het feit dat kinderen uit risicogroepen zich in gestructureerde omgevingen samen met leeftijdsgenoten bevinden, versnelt hun ontwikkelingsproces op een positieve manier.

GEZINNEN ZIJN ONDERDEEL VAN HET ONDERWIJS

Een ander belangrijk aspect van het model is de betrokkenheid van ouders. Kinderen nemen samen met hun ouders deel aan alle activiteiten. Op deze manier krijgen gezinnen de mogelijkheid om de ontwikkeling van hun kinderen ter plaatse te observeren en de juiste ondersteuningsmethoden te leren. De gegevens die gedurende het programma worden verzameld, worden met de ouders gedeeld en er wordt begeleiding geboden. Zo blijft het leerproces niet beperkt tot het centrum, maar wordt het ook in de thuissituatie voortgezet.

Als resultaat vormt het 0–3 jaar Babyontwikkelingscentrum een krachtig model dat vroege interventie, ontwikkelingsmonitoring, oudereducatie en gelijke kansen samenbrengt. Bovendien is het feit dat deze dienstverlening binnen de gemeente en kosteloos wordt aangeboden, een concreet en effectief voorbeeld van sociaal gemeentelijk beleid. Deze studie is niet alleen een dienst gericht op kinderen, maar ook een strategische investering in de toekomst van de samenleving. Want de toekomst van een land wordt in de eerste plaats gevormd door hoe zijn kinderen worden ondersteund.

VAN UIT HET HOOFD LEREN NAAR VAARDIGHEDEN

Het model dat in Yenişehir wordt toegepast, is de concrete weerspiegeling van deze benadering in de praktijk. BETEM, dat in de literatuur is opgenomen als het “Vaardigheidsgericht Onderwijsmodel voor 3-6 jaar”, wijkt fundamenteel af van de klassieke onderwijsopvatting. In dit model is de centrale vraag niet “wat weet het kind”, maar “wat kan het kind doen”. Dit verschil markeert een revolutionaire breuk in het onderwijs.

GEEN PASSIEVE LEERLING, MAAR EEN ACTIEF INDIVIDU

Traditionele onderwijssystemen zijn grotendeels gebaseerd op kennisoverdracht. De leraar vertelt, de leerling luistert. Leren verloopt vaak via memorisatie. In het Yenişehir-model zijn kinderen echter geen passieve ontvangers, maar actieve individuen. Zij leren door te ervaren, toe te passen en te verbinden met het echte leven. In deze benadering wordt het kind niet alleen gezien als iemand die kennis opneemt, maar als een individu dat denkt, bevraagt en produceert.

EEN OP WETENSCHAP GEBASEERD MODEL

Ook de wetenschappelijke basis van het model is zeer sterk. De constructivistische leertheorie van Jean Piaget, de sociaal-culturele benadering van Lev Vygotsky en het ervaringsgericht leren van David Kolb vormen de fundamenten van dit systeem. De combinatie van deze drie benaderingen zorgt ervoor dat kinderen niet alleen kennis verwerven, maar ook hun vermogen ontwikkelen om te denken, te produceren en oplossingen te ontwikkelen.

SUCCES BEWEZEN MET CIJFERS

Het BETEM-model werd voor het eerst in 2021 geïntroduceerd. Als gevolg van de groeiende belangstelling en de behaalde successen werd in 2023 een tweede campus geopend. Vandaag is een totale capaciteit van 280 kinderen bereikt in twee afzonderlijke campussen en is hetzelfde aantal kinderen afgestudeerd. Wat echter belangrijker is dan deze aantallen, zijn de behaalde ontwikkelingsresultaten.

ONDERWIJS NIET IN DE KLAS, MAAR IN HET LEVEN

Tijdens het onderwijsproces nemen kinderen gedurende de dag actief deel aan verschillende ateliers. Wetenschapsateliers, kunst- en ontwerpactiviteiten, muziek- en dramalessen, taalontwikkelingsprogramma’s, spel- en bewegingsruimten en buitenactiviteiten vormen de kern van dit proces. Dankzij deze structuur ontwikkelen kinderen zich niet alleen academisch, maar ook sociaal, emotioneel en fysiek op veelzijdige wijze.

ONDERWIJS OP MAAT VOOR ELK KIND

Een van de sterkste aspecten van het model is de geïndividualiseerde onderwijsbenadering. Voor elk kind worden aparte observatieformulieren opgesteld, ontwikkelingsprofielen samengesteld en portfoliobeoordelingen uitgevoerd. Op basis van deze gegevens wordt zes keer per jaar een Individueel Onderwijsprogramma opgesteld, waardoor elk kind een ontwikkelingsproces doormaakt dat aansluit bij zijn eigen potentieel.

GEZINNEN ZIJN ONDERDEEL VAN HET SYSTEEM

De actieve betrokkenheid van gezinnen bij het proces is een essentieel onderdeel van dit model. Via maandelijkse bulletins, mobiele toepassingen, ouderparticipatieactiviteiten en eindejaarsontwikkelingspresentaties worden ouders in het proces opgenomen. Deze benadering laat zien dat onderwijs niet slechts een dienst is die op school wordt gegeven, maar een proces dat zich uitstrekt over het hele leven.

EEN MULTIDISCIPLINAIRE ONDERWIJSAANPAK

Ook de multidisciplinaire teamstructuur binnen het model valt op. Naast leerkrachten zijn ook begeleidingsspecialisten, gezondheidsmedewerkers en voedingsdeskundigen bij het proces betrokken. Op deze manier wordt de ontwikkeling van kinderen vanuit een holistische benadering benaderd.

INTERNATIONAAL SUCCES EN VERGELIJKING

Academische studies hebben het succes van het BETEM-model met concrete gegevens aangetoond. Het model werd op het gebied van leren en geheugen vergeleken met Montessori, de Forest School en het programma van het Turkse Ministerie van Onderwijs uit 2013 en behaalde met 87 punten de hoogste score. Dit resultaat toont aan dat het model niet alleen theoretisch, maar ook in de praktijk sterk is.

De academici die het project ondersteunen, benadrukken vooral het kritische belang van de periode van 0 tot 3 jaar en wijzen erop dat investeringen in deze fase langetermijneffecten hebben. Volgens hen wordt de echte meerwaarde in het onderwijs bereikt door de juiste investeringen in deze vroege fase.

EEN PLATFORM DAT ZICH VANUIT TÜRKİYE NAAR DE WERELD OPENT

Op basis van de aanbevelingen van dezelfde experts is de oprichting van het “Platform voor Vroegkinderlijk en Vaardigheidsgericht Onderwijs” op de agenda gekomen. Het doel van dit platform is om instellingen die in heel Türkiye op dit gebied actief zijn samen te brengen, ervaring uit te wisselen en succesvolle toepassingen te verspreiden.

De doelstellingen van het platform zijn zeer duidelijk. Het opzetten van samenwerkingsnetwerken in heel Türkiye. Het vergroten van de internationale zichtbaarheid van het Yenişehir-model. Het versterken van de rol van lokale overheden in het onderwijs. En het verspreiden van wetenschappelijke en duurzame toepassingen in de ontwikkeling van kinderen.

Ook de stappen die zijn vastgesteld voor de oprichting van het platform zijn opmerkelijk. Allereerst zal binnen de gemeente een werkgroep worden gevormd, vervolgens zullen potentiële instellingen worden bepaald, de werkprincipes worden opgesteld en zal de eerste bijeenkomst plaatsvinden. Dit proces kan de basis vormen voor het ontstaan van een nieuwe samenwerkingscultuur in het onderwijs in Türkiye.

EEN ONDERWIJSREVOLUTIE VAN LOKAAL NAAR NATIONAAL

Want onderwijs is niet langer alleen de verantwoordelijkheid van de staat, maar is een gezamenlijke verantwoordelijkheid van alle lagen van de samenleving geworden. Dat lokale overheden in dit proces een actieve rol op zich nemen, verlicht enerzijds de last van het centrale systeem en maakt anderzijds flexibelere en innovatievere oplossingen mogelijk.

Ook de benadering van de gemeente Yenişehir in dit project is in dit opzicht opvallend. Het gemeentebestuur beschouwt onderwijs niet uitsluitend als de verantwoordelijkheid van de centrale overheid, maar gelooft dat ook lokale overheden een actieve rol moeten spelen. Deze benadering vormt een belangrijke stap buiten het traditionele bestuursdenken in Türkiye.

HET VOORBEELD VAN JAPAN EN DE REALITEIT VAN TÜRKİYE

Wanneer we vandaag kijken naar landen die succesvol zijn, zien we één gemeenschappelijke realiteit. Deze landen hebben geïnvesteerd in vroegkinderlijk onderwijs. Het voorbeeld van Japan is hiervan het meest concrete bewijs. De basis van gedisciplineerde, productieve en innovatieve samenlevingen wordt gelegd in de kinderjaren.

Voor Türkiye is een vergelijkbaar pad mogelijk. Maar daarvoor zijn geen kortetermijnoplossingen nodig, maar langetermijnstrategieën. Het Yenişehir-model is een krachtig voorbeeld van deze strategie in de praktijk.

ONDERWIJS IS NIET ALLEEN ONDERWIJS

Op dit punt gaat het niet alleen om onderwijs. Het gaat ook om economie. Het gaat om maatschappelijke balans. Het gaat om de positie die een land in de toekomst zal innemen. Met onderwijs worden ook thema’s als werkgelegenheid, gezondheid, milieu en sociale zekerheid direct beïnvloed.

Het beeld dat al jarenlang uit de PISA-resultaten naar voren komt, ondersteunt dit. Het is duidelijk zichtbaar dat landen die er niet in slagen een onderwijssysteem met hoge toegevoegde waarde op te bouwen, achterblijven in de mondiale concurrentie. Daarom zullen investeringen in vroegkinderlijk onderwijs op de lange termijn direct bijdragen aan de nationale economie en het maatschappelijk welzijn.

HET MODEL DAT DE TOEKOMST BEPAALT

Een van de belangrijkste kenmerken van het Yenişehir-model is dat het een transformatiepotentieel heeft dat zich uitstrekt van lokaal naar nationaal niveau. Dit model heeft de capaciteit om zich niet alleen te beperken tot een gemeentelijke toepassing, maar zich over heel Türkiye te verspreiden. Mits goed ondersteund, kan het zich ook ontwikkelen tot een model dat internationaal als voorbeeld wordt gesteld.

Met het geplande platform zal het mogelijk worden om instellingen uit verschillende provincies van Türkiye samen te brengen. Hierdoor zal de uitwisseling van kennis en ervaring toenemen en zullen succesvolle toepassingen zich snel verspreiden.

DE LAATSTE VRAAG: EXAMEN OF LEVEN?

De vraag die nu gesteld moet worden is deze: bereiden wij onze kinderen nog steeds voor op examens, of op het leven?

Als op deze vraag het juiste antwoord wordt gegeven, zal ook de toekomst van Türkiye op de juiste manier vorm krijgen.

Want het lot van een land wordt bepaald door hoe zijn kinderen worden opgevoed.

Dit keer wordt er echt op de juiste plaats begonnen.

*********************

EEN BOODSCHAP VANUIT MERSIN YENİŞEHİR AAN DE WERELD: EEN NIEUW MODEL VAN GEMEENTELIJK BESTUUR MET ENERGIE, KLIMAAT EN TECHNOLOGIE

Lokale overheden in Türkiye werden jarenlang geassocieerd met infrastructuur en routinematige diensten. De gemeente Mersin Yenişehir doorbreekt deze benadering echter fundamenteel met haar energie-, klimaat- en datagedreven projecten.

Met door de Europese Unie gesteunde initiatieven, digitale tweelingtechnologieën en op de natuur gebaseerde oplossingen ontwikkelt Yenişehir zich tot een model dat niet alleen in Türkiye, maar ook in Europa nauwlettend wordt gevolgd.

Mijn gesprek met Seycan Mübarek Şahutoğlu, die de coördinatie van de werkzaamheden op zich neemt, duurde urenlang en werd gekenmerkt door concrete waarnemingen; mevrouw Seycan gaf uitvoerig toelichting op de projecten.

HET PROJECT DAT TÜRKİYE DE EERSTE PRIJS OPLEVERDE VAN DE GEMEENTE YENİŞEHİR

De gemeente Yenişehir behaalde de eerste plaats in Türkiye met het project “Microklimaat Yenişehir” tijdens de “12e Informatica Sterren Nationale en Originele Projectenwedstrijd”, georganiseerd door de Turkse Informatica Vereniging.

In de wedstrijd eindigde de grootstedelijke gemeente Istanbul als tweede en de grootstedelijke gemeente Konya als derde.

Dit belangrijke succes kwam naar voren als een concreet resultaat van de datagedreven en innovatieve werkzaamheden van de afdeling Onderzoek en Ontwikkeling van de gemeente Mersin Yenişehir.

Yenişehir-windsimulatiestudie. Door windbewegingen en -snelheden te simuleren, kunnen de effecten van ingrepen in de stad vooraf worden geanalyseerd. Er worden windcorridors gecreëerd zodat de stad kan “ademen”.

Het project “Microklimaat Yenişehir” is opgezet als een lokaal klimaatadaptatie-initiatief dat tot doel heeft oplossingen te ontwikkelen op basis van wetenschappelijke gegevens voor problemen zoals toenemende extreme hitte, het stedelijk hitte-eilandeffect en luchtkwaliteit in het district. Binnen het project zijn vooral wijkgerichte analyses uitgevoerd en zijn vergroening en boomaanplant gepland in gebieden met hoge temperatuurconcentraties.

EEN NIEUW TIJDPERK IN STADSBESTUUR: EEN STAD DIE WORDT BEHEERD MET DATA

Vandaag de dag worden steden wereldwijd niet alleen bestuurd, maar ook gemeten, geanalyseerd en gesimuleerd. De gemeente Yenişehir vormt een van de meest geavanceerde voorbeelden van deze transformatie in Türkiye.

Met werkzaamheden die onder coördinatie van de afdeling Onderzoek en Ontwikkeling worden uitgevoerd, wordt de stad als het ware naar een digitale omgeving overgebracht. Dankzij de “digitale tweeling”-technologie worden de omgevingsgegevens van de stad geanalyseerd, worden toekomstscenario’s ontwikkeld en worden beslissingen eerst getest voordat ze worden uitgevoerd.

Deze benadering wordt wereldwijd beschouwd als een van de belangrijkste elementen van de nieuwe generatie stedelijk bestuur die bekendstaat als “slimme steden”. Dit systeem, dat al jarenlang in veel ontwikkelde Europese steden wordt toegepast, wordt in Türkiye nog slechts door een beperkt aantal lokale overheden gebruikt. Het feit dat de gemeente Yenişehir deze technologie actief inzet, toont aan dat de stad wordt gepland op basis van niet alleen de behoeften van vandaag, maar ook die van de toekomst.

Dit systeem is niet alleen een technische vernieuwing. Het is tevens een duidelijke indicatie van de overgang van klassiek gemeentelijk bestuur naar een wetenschappelijk onderbouwde bestuursvisie. Want steden worden tegenwoordig niet meer bestuurd op basis van intuïtie, maar op basis van data.

Kritische gegevens zoals temperatuurverdeling, windbewegingen, oppervlaktetemperatuur en thermisch comfort worden geanalyseerd met behulp van wetenschappelijke software zoals ENVI-met. Hierdoor is stadsplanning niet langer gebaseerd op aannames, maar op direct meetbare gegevens.

Dankzij deze benadering kunnen de mogelijke effecten van elke investering vooraf worden vastgesteld en worden foutieve toepassingen voorkomen. Dit zorgt zowel voor economische besparingen als voor een hogere levenskwaliteit in de stad.

EEN VOORBEELDTOEPASSING IN DE WIJK FUAT MOREL

De eerste werkzaamheden voor de aanplant van 135 johannesbroodbomen (harnup) om de wijk te verkoelen.

Een van de meest opvallende voorbeelden van deze aanpak is de wijk Fuat Morel. Om de wijk te verkoelen en de levenskwaliteit te verhogen, zijn 135 johannesbroodbomen geplant. Deze bomen, ook bekend als harnup, zijn gekozen vanwege hun schaduwcapaciteit en hun milieubestendigheid.

De aangeplante johannesbroodbomen (harnup) hebben zich na vijf jaar ontwikkeld zoals te zien is op de foto rechts.

Deze toepassingen tonen aan dat kleine ingrepen in stadsplanning grote resultaten kunnen opleveren.

Het stedelijk hitte-eilandeffect is tegenwoordig een van de belangrijkste milieuproblemen waarmee grote steden worden geconfronteerd. De toename van verstedelijking en de afname van groene zones leiden tot een aanzienlijke stijging van de temperatuur in steden. De microklimaatoplossingen die door de gemeente Yenişehir zijn ontwikkeld, bieden een wetenschappelijk en praktisch toepasbaar model om dit probleem aan te pakken.

GEEN BETON MAAR NATUUR: DE RADICALE KEUZE VAN YENİŞEHİR

De benadering van de gemeente Yenişehir onderscheidt zich duidelijk van het klassieke begrip van stadsontwikkeling.

De tot nu toe veelgebruikte betongerichte toepassingen in stadsplanning maken plaats voor op de natuur gebaseerde oplossingen. De toepassingen binnen dit kader zijn niet alleen esthetisch, maar ook gebaseerd op wetenschappelijke fundamenten.

Het gebruik van grasstenen in plaats van beton op parkeerplaatsen verlaagt de oppervlaktetemperatuur met 5 tot 7 graden. Dit is een wetenschappelijk resultaat dat direct is verkregen uit metingen.

Eveneens zorgen johannesbroodbomen, die de voorkeur krijgen boven palmbomen, niet alleen voor schaduw, maar kunnen zij ook de gevoelde temperatuur in de omgeving met 11 tot 12 graden verlagen.

Deze keuze biedt ook een belangrijk voordeel op het gebied van waterverbruik. Het gebruik van droogtebestendige plantensoorten vormt de basis van een duurzaam stedelijk beleid onder de omstandigheden van klimaatverandering.

DOEL IN ENERGIE: 100 PROCENT ZON

De visie van de gemeente Yenişehir beperkt zich niet tot ruimtelijke inrichting. Ook op het gebied van energie wordt een uitgebreide en ambitieuze transformatie nagestreefd.

Binnen het kader van het Strategisch Plan voor Slimme Steden 2030 streeft de gemeente ernaar om haar volledige energiebehoefte uit hernieuwbare bronnen te halen. In dit kader zijn investeringen in zonne-energie als prioriteit vastgesteld.

Daarnaast zijn er ook werkzaamheden gestart voor een windenergieproject met een capaciteit van 850 kW. Dit project wordt beschouwd als een belangrijke stap voor het vergroten van de diversiteit aan hernieuwbare energie.

De 29 laadstations voor elektrische voertuigen die in de stad zijn geïnstalleerd, dragen bij aan de versterking van de infrastructuur voor schoon transport. Deze infrastructuur is van cruciaal belang voor zowel het verminderen van de CO₂-uitstoot als het bevorderen van duurzame mobiliteit.

Deze investeringen tonen duidelijk aan dat Yenişehir een stad is die niet alleen het heden, maar ook de toekomst plant.

De overgang naar hernieuwbare energie is tegenwoordig niet alleen een milieukeuze, maar ook een economische noodzaak. De beperkte beschikbaarheid van fossiele brandstoffen en de schade die zij aan het milieu toebrengen, dwingen steden om zich te richten op alternatieve energiebronnen. De investeringen van de gemeente Yenişehir in zonne- en windenergie vormen een van de krachtigste voorbeelden van deze transformatie op lokaal niveau.

EEN VAN DE 6 DOOR EUROPA GEKOZEN STEDEN: YENİŞEHİR

De visie die door de gemeente Mersin Yenişehir wordt gepresenteerd, heeft ook op internationaal niveau weerklank gevonden.

In het kader van het door de Europese Commissie uitgevoerde Destination Earth Programma zijn slechts 6 steden uit Europa geselecteerd voor het project “Urban Heat”. Onder deze steden bevindt zich ook de gemeente Mersin Yenişehir.

Samen met belangrijke steden zoals Milaan, Bristol, Thessaloniki, Malaga en Cascais heeft Yenişehir zich door deelname aan dit project gepositioneerd als een stad die internationaal de aandacht trekt.

Binnen dit project zullen tal van kritische gegevens worden geanalyseerd, zoals het stedelijk hitte-eilandeffect, de frequentie en duur van hittegolven, klimaatgerelateerde gezondheidsrisico’s en productiviteitsverliezen.

Projecten van de Europese Unie zorgen ervoor dat steden niet alleen binnen hun eigen grenzen, maar ook op internationaal niveau samenwerken. Hierdoor ontwikkelen steden zich sneller door kennis- en ervaringsuitwisseling en worden gezamenlijke oplossingen geproduceerd. Het feit dat de gemeente Yenişehir actief deelneemt aan deze projecten, maakt haar niet alleen tot een uitvoerder, maar ook tot een richtinggevende actor.

De gemeente Yenişehir ontwikkelt, in het kader van het DestinE-programma, datagedreven analyses en oplossingen op het gebied van de bestrijding van het stedelijk hitte-eilandeffect als een van de 6 wereldwijd geselecteerde pilotsteden.

YENİŞEHİR EN SAMSUN BINNEN HET NET ZERO CITIES-PROJECT

Daarnaast is de gemeente Yenişehir een van de twee gemeenten uit Türkiye die zijn geselecteerd in het kader van het Net Zero Cities-project, dat wordt uitgevoerd in lijn met de doelstelling van klimaatneutrale steden in Europa, en is samen met Samsun in het programma opgenomen. Binnen het project is de gemeente Yenişehir gekoppeld aan de steden Sofia en Győr, die deel uitmaken van de Europese Unie “Missiesteden”; er zijn technische bezoeken, kennisuitwisseling en capaciteitsontwikkelingsactiviteiten gepland om goede praktijkvoorbeelden van deze steden te bestuderen. De ervaringen die in dit proces worden opgedaan, zullen naar verwachting een belangrijke bijdrage leveren aan het bereiken van de koolstofneutrale doelstellingen van Yenişehir.

Daarnaast is de gemeente opgenomen in het İNŞA – Klimaatneutrale Steden Netwerk Programma, uitgevoerd door de Unie van Marmara-gemeenten, en behoort zij tot de Pionierssteden. In dit kader is Yenişehir, met haar ontwikkelde toepassingen en projectervaring, uitgegroeid tot een van de gemeenten die als voorbeeld worden gesteld voor andere lokale overheden; zij heeft een actieve rol op zich genomen in de verspreiding van goede praktijken, kennisuitwisseling en het versterken van lokale capaciteit.

Via deze nationale en internationale programma’s heeft de gemeente Yenişehir als doel om een toonaangevend model van lokaal bestuur te ontwikkelen op het gebied van datagedreven planning, klimaatadaptatiestrategieën en duurzame stadsontwikkeling.

In het kader van het Net Zero Cities-programma is de gemeente Yenişehir, als een van de twee geselecteerde gemeenten uit Türkiye, gekoppeld aan de steden Sofia en Győr; op basis van de ervaringen van deze steden worden kennisuitwisseling en technische samenwerkingen uitgevoerd.

YENİŞEHİR IS NIET ALLEEN GEBRUIKER, MAAR OOK ONTWERPER

In dit project is de gemeente Yenişehir niet slechts een gebruiker van data.

Zij is tegelijkertijd een actieve partner die bijdraagt aan de ontwikkeling van het systeem.

Binnen het project levert de gemeente data, test zij analysetools en geeft zij feedback op basis van de verkregen resultaten. Dit toont aan dat Yenişehir niet alleen een uitvoerende, maar ook een producerende gemeente is.

LANDBOUW, NATUUR EN ECONOMIE GROEIEN SAMEN

De duurzaamheidsbenadering van de gemeente Yenişehir reikt verder dan het stadscentrum en strekt zich ook uit tot landelijke gebieden.

Binnen de Ecologische Landbouwzone wordt de productie van medicinale en aromatische planten gestimuleerd en worden nieuwe inkomstenbronnen voor producenten gecreëerd.

Met planten zoals hysop, salie en munt wordt beoogd de verspreiding van landbouwproductie met een hoge toegevoegde waarde te bevorderen.

Met het Bijenweideproject worden de bijenteeltactiviteiten ondersteund en wordt het natuurlijke ecosysteem versterkt. Het gelijktijdig uitvoeren van deze twee projecten zorgt voor een sterke verbinding tussen plantaardige productie en bijenteelt.

Op deze manier nemen zowel de landbouwproductiviteit toe als wordt het natuurlijke evenwicht beschermd.

Bijen behoren tot de meest vitale levende wezens voor het wereldwijde ecosysteem. Een groot deel van de planten is afhankelijk van bijen voor het bestuivingsproces. Daarom is het behoud van de bijenpopulatie van cruciaal belang, niet alleen voor de honingproductie, maar ook voor de duurzaamheid van de landbouw.

Het Bijenweideproject van de gemeente Yenişehir is in dit opzicht niet alleen een lokale landbouwtoepassing, maar ook een strategische stap gericht op het behoud van het ecologisch evenwicht. Met dit project wordt zowel de natuur ondersteund als een economische bijdrage geleverd aan producenten.

In die zin maakt het project deel uit van een milieubenadering die op lokaal niveau klein lijkt, maar op mondiaal niveau grote effecten heeft.

EEN LOKAAL OPLOSSINGSMODEL TEGEN DE KLIMAATCRISIS

Een van de grootste problemen waarmee de wereld vandaag wordt geconfronteerd, is de klimaatcrisis.
De gemeente Yenişehir reageert op deze crisis niet met klassieke methoden, maar met oplossingen gebaseerd op wetenschap en technologie.
Digitale tweelingtechnologie, microklimaatanalyses, datagedreven planning en op de natuur gebaseerde technische toepassingen vormen de kerncomponenten van dit model.
Dankzij deze benadering wordt de stad veerkrachtiger tegen klimaatverandering.

EEN GEMEENTELIJK MODEL DAT ZICH VANUIT TÜRKİYE NAAR DE WERELD OPENT

De gemeente Yenişehir is vandaag niet langer slechts een districtsgemeente.
Met de werkzaamheden die zij heeft gerealiseerd, is zij uitgegroeid tot een model dat zich uitstrekt van lokaal naar nationaal en van nationaal naar internationaal niveau.
Zoals burgemeester Abdullah Özyiğit aangeeft, is het doel om de stad leefbaarder, gezonder en veerkrachtiger te maken.

SLOTWOORD: DIT IS NIET ALLEEN GEMEENTELIJK BESTUUR

Dit alles is niet slechts dienstverlening.
Het is niet alleen een project.
Het is een visie.
Het is de overgang van het besturen van steden naar het voorbereiden van steden op de toekomst.

De toekomst van steden wordt vandaag niet alleen bepaald door infrastructuurinvesteringen, maar door milieuduurzaamheid, energie-efficiëntie en een datagedreven bestuursvisie. Het model dat door de gemeente Yenişehir wordt gepresenteerd, komt naar voren als een van de krachtigste voorbeelden van deze transformatie in Türkiye.

                                                     *********************

DIT IS OOK EEN GOED NIEUWS VAN DE METROPOLITAANSE GEMEENTE MERSİN

Beste lezers, u heeft uitvoerig gelezen over de door de Europese Unie gesteunde werkzaamheden van de gemeente Mersin Yenişehir, haar wetenschappelijk onderbouwde projecten en de successen die haar de eerste plaats in Türkiye hebben opgeleverd. Samen hebben wij gezien hoe het begrip van lokaal bestuur verandert. Terwijl wij deze berichten met u deelden, kwam er nog een opmerkelijke ontwikkeling uit Mersin. Dit keer komt het nieuws van de Metropolitaanse Gemeente Mersin. En eerlijk gezegd is deze aankondiging minstens zo ambitieus en minstens zo opwindend als de vorige.

De toekomst van steden wordt niet langer alleen gevormd door wegen, trottoirs en routinediensten. Steden worden gekenmerkt door hun levenskwaliteit, hun sociale ruimtes, hun relatie met de natuur en de ademruimte die zij hun inwoners bieden. Vanuit deze visie bereidt de Metropolitaanse Gemeente Mersin zich voor om een grootschalig project te realiseren dat het gezicht van de stad zal veranderen.

EEN PROJECT DAT NIET ONDERDOET VOOR DUBAI: PLAJ MERSİN

 

Alleen al de naam is ambitieus: “Plaj Mersin”.

Het project, ontwikkeld door de afdeling Onderzoek en Projecten van de Metropolitaanse Gemeente Mersin, beslaat een kustlijn van ongeveer 8 kilometer tussen de Müftü- en Mezitli-rivier. Met de werkzaamheden die hier zullen worden uitgevoerd, wordt het mogelijk gemaakt dat inwoners van het stadscentrum op een veilige, georganiseerde en comfortabele manier de zee kunnen bereiken.

Met een zandstrook van ongeveer 40 meter breed zal de gehele kustlijn opnieuw worden ontworpen. Dit is niet alleen een aanpassing, maar een transformatie. Het strand dat wordt gecreëerd door middel van zandsuppletie zal worden ondersteund door beschermende kuststructuren, waardoor zowel veiligheid als duurzaamheid worden gewaarborgd.

Tot nu toe zijn in veel steden kustgebieden ofwel opgeofferd aan bebouwing of beschadigd door ongecontroleerd gebruik. In Mersin daarentegen wordt juist gestreefd naar een geplande, wetenschappelijke en mensgerichte kusttransformatie.

NIET ALLEEN EEN STRAND, MAAR EEN LEVENDE KUST

Een van de meest opvallende aspecten van het project is dat het niet alleen een plek creëert om te zwemmen. “Plaj Mersin” heeft ook tot doel een levende kustcultuur te ontwikkelen.

Het project omvat tal van sociale voorzieningen, zoals strand- en watersportgebieden, wandelpaden, rustzones, een openluchtbioscoop en concertlocaties. Met andere woorden, er is gedacht aan een leefruimte voor iedereen, van jongeren die ’s ochtends sporten tot gezinnen die overdag van de zee genieten, en van mensen die ’s avonds wandelen tot degenen die deelnemen aan openluchtevenementen.

De unieke blauwe kleur van de Middellandse Zee en de dynamiek van het stadsleven zullen in dit project samenkomen.

WETENSCHAPPELIJKE EN TECHNISCHE BASIS WORDT NIET VERWAARLOOSD

Achter een dergelijk groots project schuilt niet alleen esthetiek, maar ook serieus ingenieurswerk.

De eerste fase van het project, namelijk de bathymetrische metingen van de zeebodem, is al gestart. Deze werkzaamheden worden uitgevoerd met 2 boten en 1 onbemand maritiem voertuig. Dit detail toont duidelijk aan dat het project niet willekeurig, maar volledig op basis van wetenschappelijke gegevens wordt vormgegeven.

De uitspraken van civiel ingenieur Burhan Tokgöz, werkzaam bij de afdeling Onderzoek en Projecten, onderstrepen deze benadering. Tokgöz benadrukt dat bij het project is gedacht aan elke burger die gemakkelijk toegang wil hebben tot de zee vanuit het stadscentrum.

Deze zin vat in feite de essentie van het project samen. Dit is niet alleen een investering, maar een herdefiniëring van een recht op leven.

DE KUST VAN MERSIN WORDT OPNIEUW GESCHREVEN

Wereldsteden profileren zich tegenwoordig met hun kustontwikkelingen. Steden als Barcelona, Nice en Dubai hebben hun kustlijnen opnieuw gedefinieerd, niet alleen vanuit toeristisch oogpunt, maar ook in termen van levenskwaliteit.

Mersin treedt met dit project krachtig toe tot deze competitie.

Wanneer dit project wordt voltooid, kan de kust van Mersin niet alleen in Türkiye, maar ook in het Middellandse Zeegebied uitgroeien tot een opvallend aantrekkingspunt. Een kustproject van deze schaal, met deze planning en veelzijdigheid in het stadscentrum, vormt een zeer belangrijke mijlpaal voor de toekomst van Mersin.

DE TRANSFORMATIE DIE MET YENİŞEHİR BEGINT, WORDT UITGEBREID MET DE METROPOLITAANSE GEMEENTE

De wetenschappelijke en datagedreven benadering van de gemeente Yenişehir, die wij zojuist uitvoerig hebben beschreven, maakt in feite deel uit van een grotere transformatie die in Mersin is begonnen.

Aan de ene kant een districtsgemeente die met projecten van onderwijs tot energie een voorbeeld vormt voor Türkiye, en aan de andere kant een grootstedelijke visie die zich voorbereidt om de fysieke en sociale structuur van de stad opnieuw vorm te geven.

Wanneer deze twee benaderingen samenkomen, is het beeld duidelijk:
Mersin is niet langer een gewone stad.
Mersin is een stad die zichzelf opnieuw uitvindt.

SLOTWOORD: MERSİN IS IN OPKOMST

Wanneer deze projecten worden gerealiseerd, zal Mersin niet alleen een stad zijn voor haar inwoners, maar ook voor degenen die haar willen ontdekken.

Met haar zee, haar kust, haar sociale leefruimten en haar geplande stedelijke ontwikkeling is Mersin op weg om een van de meest ambitieuze steden van de Middellandse Zee te worden.

En wij zullen deze transformatie stap voor stap blijven volgen.

Wie is Abdullah Özyiğit?

Abdullah Özyiğit werd in 1966 geboren in het district Sürmene van de provincie Trabzon. Hij voltooide zijn basis-, middelbare en middelbare schoolopleiding in Sürmene. In 1988 studeerde hij af aan de Faculteit Farmacie van de Anadolu Universiteit.

In 1990 opende hij de Özgün Apotheek in de wijk Güvenevler in het district Yenişehir. In 1995 werd hij verkozen tot lid van het bestuur van de Kamer van Apothekers van İçel. Gedurende twee jaar vervulde hij de functie van algemeen secretaris van de Kamer van Apothekers.

In 2002 bekleedde Özyiğit de functie van tweede voorzitter van de Turkse Apothekersvereniging. In 2005 werd hij verkozen tot voorzitter van de raad van bestuur van de Unie van Alle Apothekerscoöperaties (TEKB). Vervolgens werd hij gekozen tot lid van de raad van bestuur van de Europese Gemeenschap van Apothekerscoöperaties (SECOF).

In 2014 werd hij benoemd tot provinciaal voorzitter van de Republikeinse Volkspartij (CHP) in Mersin, waarna hij bij de daaropvolgende verkiezingen tot CHP-provinciaal voorzitter van Mersin werd gekozen.

In 2015 werd hij bij de verkiezingen opnieuw voor een tweede termijn tot CHP-provinciaal voorzitter van Mersin gekozen. In 2018 stelde hij zich niet opnieuw kandidaat en droeg hij het voorzitterschap over aan het nieuwe bestuur.

Tussen 2020 en 2024 was hij lid van de raad van bestuur van de Sociaal-Democratische Werkgeversvereniging voor de Publieke Sector.

Bij de lokale verkiezingen van 2019 en 2024 werd hij door de Republikeinse Volkspartij voorgedragen als kandidaat voor het burgemeesterschap van Yenişehir en werd hij bij beide verkiezingen met recordaantallen stemmen verkozen tot burgemeester van Yenişehir.

Hij vervult nog steeds de functie van burgemeester van Mersin Yenişehir…

                                                     *********************

OOIT BEN IK OOK OP WEG GEGAAN VOOR MERSİN

Beste en waardevolle lezers,

De projecten, successen en visies die u op de voorgaande pagina’s heeft gelezen, brachten mij terug naar jaren geleden. Want een deel van die dromen had ik zelf ook ooit. Want ooit ben ik ook op weg gegaan voor Mersin, als een kandidaat die het lot van deze mooie stad wilde raken.

Gedurende mijn 62 jaar lange journalistieke carrière heb ik er altijd voor gezorgd buiten de politiek te blijven.
Ik maakte nieuws, gaf commentaar en presenteerde televisieprogramma’s, maar ik trok voor mezelf een duidelijke grens om niet in de politiek terecht te komen.
Want ik kende de aard van de politiek. Politiek is vaak lelijk. En niet alleen op zichzelf, maar het kan ook mensen lelijk maken.

Maar het leven duwt een mens soms buiten zijn eigen grenzen.

In de lokale verkiezingen van 1984 stelde ik mij kandidaat voor het burgemeesterschap van Mersin.

Ook toen zei ik hetzelfde:
“Het burgemeesterschap is geen politiek, maar een dienst aan het volk.”

Maar zoals u kunt raden, vinden zulke woorden binnen de politiek niet altijd weerklank.

DE INVLOED VAN DEMİREL EN MIJN BESLUIT

Ik kom uit een familie met een CHP-achtergrond. Mijn broers bekleedden functies als wijk- en districtsvoorzitter. Zelf was ik voorzitter van de jongerenafdeling van de CHP in Mersin. Mijn politieke identiteit was dus bij iedereen bekend.

Toch stelde ik mij in 1984 kandidaat namens de Partij van de Juiste Weg.

De grootste factor in dit besluit was wijlen Süleyman Demirel. Het vertrouwen dat hij gaf en mijn wens om iets voor Mersin te betekenen, brachten mij op dit pad.

Maar juist in die dagen begon ik te beseffen hoe zwaar en hoe gevoelig voor vervuiling de politiek eigenlijk is.

IK PROBEERDE HET GEMEENTEBESTUUR OPNIEUW TE DEFINIËREN

In die jaren werd gemeentelijk bestuur bijna uitsluitend gezien als het aanleggen van wegen, het storten van asfalt en het bouwen van trottoirs.

Ik vertelde iets anders.

Ik zei dat gemeenten ook sociale, culturele en sportieve diensten moesten aanbieden. Ik benadrukte dat steun aan de armen en behoeftigen een onderdeel is van een sociaal staatsbegrip.

Deze uitspraken bleven in het geheugen hangen als een benadering die jaren later zelfs inspiratie vormde voor het door wijlen Turgut Özal uitgesproken concept van het “Fak-Fuk-Fonds”.

Ik vertelde dat ik sporthallen voor jongeren zou bouwen. En zelfs als dat niet mogelijk was, zei ik dat ik in elke wijk grote tenten zou opzetten zodat jongeren toch konden sporten.

Vandaag lijkt dit misschien vanzelfsprekend. Maar in die tijd waren dit werkelijk “eersten”.

EEN PRIMEUR IN DE STRATEN VAN MERSİN: CAMPAGNE MET HET GEZIN

 

Ook mijn verkiezingscampagne was anders.
Ik bracht een model dat ik in Amerika had gezien naar Mersin. Met een cabriolet reed ik samen met mijn vrouw en kinderen door de stad. Elke dag trokken we van straat tot straat.
Vandaag is dit misschien een vertrouwd beeld. Maar in die jaren bestond zo’n campagnestijl niet in Türkiye.

Ik werd de eerste kandidaat in Mersin die met zijn gezin campagne voerde.
Ik geloofde in de kracht van direct contact met mensen, elkaar in de ogen kijken en elkaar de hand schudden.

DE BEZOEKEN VAN ÖZAL AAN MERSIN EN DE SPANNENDE VERKIEZINGSSFEER

Tijdens de verkiezingsperiode heerste er een grote dynamiek in Mersin.

Wijlen Turgut Özal kwam in die periode maar liefst drie keer naar Mersin. Voor zijn laatste toespraak kwam hij zelfs met 15 minuten vertraging op de bijeenkomst aan.

Dit was een duidelijke aanwijzing hoe fel de strijd was.

In mijn toespraken sprak ik over arbeidersrechten, gelijkheid, het tegengaan van discriminatie en gemeentelijk bestuur volgens het Nederlandse model.

Daarnaast herhaalde ik vaak de volgende woorden:
“Ik laat Özal de citroenen van Mersin niet eten. Ik verkoop ze aan Nederland en vind zo mijn middelen.”

Deze woorden maakten grote indruk op de kiezers.

DE NACHT VAN DALAKDERESİ EN HET VERRAAD BINNEN DE PARTIJ

Maar ook de duistere kant van de politiek liet zich zien.

Kort voor de verkiezingen werden veel leden van het bestuur van de Partij van de Juiste Weg samengebracht tijdens een diner in Dalakderesi, een plek die bekendstaat om zijn kipgerechten. Na de gesprekken daar begon een aanzienlijk deel van de partij een andere richting te volgen.

Om het duidelijk te zeggen: er vond een ernstige breuk plaats binnen de partij.

Voor mij was dit een belangrijk keerpunt.

DE LEUGEN “KARAÇAY HEEFT ZICH TERUGGETROKKEN” EN DE BEKENTENIS VAN EEN MOEDER

Diezelfde nacht werd er nog een ander spel gespeeld in de straten van Mersin.

Er werd bij deuren aangeklopt en mensen werd verteld: “İlhan Karaçay heeft zich teruggetrokken ten gunste van ANAP.”

Deze leugen beïnvloedde veel mensen.

De moeder van wijlen Ergun Dinçkal zei jaren later tegen mij:
“Mijn zoon, die avond kwamen ze bij ons thuis. Ze zeiden dat je je had teruggetrokken. Ik werd boos op je en heb niet op je gestemd.”

Zo lelijk kan politiek soms worden.

OOG IN OOG MET ÖZAL IN AMSTERDAM

Jaren later zat ik tijdens een bijeenkomst in Amsterdam aan dezelfde tafel als wijlen Turgut Özal.

We zaten naast elkaar.

Op een gegeven moment tikte hij op mijn knie en zei tegen mij: “Hoe is de situatie in Mersin, Karaçay?”

De betekenis achter deze woorden begreep ik natuurlijk meteen.

Het was eigenlijk een andere manier om te zeggen: “Zo hebben wij je in Mersin verslagen.”

En op dat moment herinnerde ik mij opnieuw wat voor speelveld de politiek eigenlijk is.

HET EMOTIONELE HOOGTEPUNT: WAT WAS DE UITSLAG VAN DE VERKIEZING?
Mersin was die dag werkelijk het toneel van een onverwacht beeld. De uitslag was niet alleen voor politieke kringen, maar ook voor de gewone burger op straat een grote verrassing. Om eerlijk te zijn, had ik ook zelf een aandeel in het ontstaan van die verrassing.
Wanneer men kijkt naar de politieke verhoudingen van die periode, werd het beeld eigenlijk geleidelijk duidelijk. De linkse stemmen waren al verdeeld tussen twee belangrijke namen. De kandidaat van de Volkspartij Kaya Mutlu en de kandidaat van SODEP Aklan Yürekli spraken dezelfde achterban aan en traden met vergelijkbare boodschappen naar voren. Dit bracht de balans vanaf het begin al op een kwetsbaar punt.
Maar daar bleef het niet bij.
Mijn kandidatuur zorgde vooral onder de Arabisch afkomstige kiezers, die in Mersin een belangrijke en grotendeels links georiënteerde groep vormen, voor een verschuiving. Toen een deel van deze kiezers zich tot mij wendde, werden de toch al verdeelde linkse stemmen feitelijk in drie delen gesplitst.
In de politiek bepalen soms niet de grote projecten, maar de ogenschijnlijk kleine evenwichten de uitkomst.
En dat is precies wat er bij die verkiezing gebeurde.
Links raakte verdeeld. De balans veranderde. En uit die veranderde verhoudingen kwam een naam naar voren die aanvankelijk weinig kans had om te winnen.

DE WINNAAR VAN DE VERKIEZING: DE KANDIDAAT VAN DE ANAVATAN PARTIJ, OKAN MERZECİ…

Op een totaal onverwacht moment en met een onverwachte uitkomst behaalde hij de overwinning en werd burgemeester van Mersin.
Deze uitslag was niet alleen het resultaat van een verkiezing. Het was ook een treffend voorbeeld van hoe gevoelig de politiek is voor evenwicht.
Ik daarentegen paste de volgende dag opnieuw een principe toe dat ik mijn hele leven heb verdedigd.
Want voor mij ging een verkiezing niet alleen om winnen of verliezen. Het was ook een kwestie van houding.
De winnaar feliciteren is een van de mooiste tradities van de democratie.
Met deze gedachte nodigde ik wijlen Okan Merzeci uit voor een lunch. Ik feliciteerde hem oprecht en met volle overtuiging. Ik schudde zijn hand en wenste hem succes.
Want verkiezingen eindigen.
Concurrentie stopt.
Maar de stad blijft.
En degene die die stad zal dienen, is niet langer de burgemeester van één partij, maar van iedereen die daar woont.
Juist deze benadering is misschien wel wat we vandaag het meest nodig hebben.
Politiek kan hard zijn.
Concurrentie kan kwetsend zijn.
Woorden kunnen soms zwaar worden.
Maar boven dit alles bestaat er een lijn van beschaving.
Die lijn vereist dat je ook rechtop kunt blijven staan wanneer je verliest…
Dat je de winnaar kunt toejuichen…
En vooral dat je het belang van de stad boven alles kunt stellen.
Wanneer ik vandaag terugkijk, vind ik de houding die toen werd getoond waardevoller dan de uitslag zelf.
Want er zijn momenten waarop je niet wordt herinnerd omdat je hebt gewonnen, maar omdat je hebt laten zien hoe je je hebt gedragen.
En ik geloof dat ik die dag in Mersin niet alleen een verkiezing heb meegemaakt…
Maar ook, al was het bescheiden, een voorbeeld heb achtergelaten van hoe politiek zou moeten zijn.

JAREN LATER DEZELFDE SCÈNE OPNIEUW
Er gingen jaren voorbij.
Ik ging verder met mijn journalistieke werk.
Maar vlak voor de lokale verkiezingen van 2019 kwam mijn naam opnieuw op de agenda.
Dit keer in een andere politieke context en als mogelijke kandidaat van een andere partij.
Mijn naam verscheen in peilingen. In rapporten. Er werd over gesproken.
Maar ik bleef op dezelfde lijn.
Want ik had de aard van de politiek al eens gezien.
Zoals het in de media werd weergegeven, was de kwestie als volgt: “Het wapen van de AK Partij tegen een mogelijke kandidatuur van Fikri Sağlar van de CHP in Mersin is İlhan Karaçay.”
In een rapport dat aan de top van de AK Partij werd voorgelegd, werd gesteld dat de CHP een grote kans had om te winnen als Fikri Sağlar kandidaat zou worden, maar dat de sterkste tegenkandidaat om de stemmen van de AK Partij te verhogen İlhan Karaçay zou zijn.
İlhan Karaçay, die werd gevraagd zich kandidaat te stellen, hield vast aan zijn standpunt: “Als er geen duidelijke goedkeuring uit Ankara komt, stel ik mij niet kandidaat.”
Toen zei İlhan Karaçay: “Bij de verkiezingen van 1984 waren er 10 namen die kandidaat wilden worden voor de Partij van de Juiste Weg. Ik stelde mij kandidaat nadat wijlen Demirel mij vanuit Ankara garanties had gegeven. Nu wil ik opnieuw een duidelijke bevestiging uit Ankara. Ik wil mezelf niet belachelijk maken.”
Nadat dit nieuws over mij zich op deze manier had verspreid, ontstond er vooral in Mersin en Nederland een grote weerklank. Natuurlijk kwamen er allerlei opmerkingen en geruchten.
De meeste berichten die ik ontving waren positief en lovend.
Maar er waren ook velen die advies gaven.
Er waren zelfs mensen die zeiden: “Ik ben verbaasd.”
Ik stuurde privé e-mails naar degenen die mij berichten hadden gestuurd en probeerde de situatie uit te leggen.
Sommigen zeiden tegen mij: “Word kandidaat.” En ik begon te onderzoeken hoe ik op deze oproepen moest reageren.

VAN WAAR NAAR WAAR…
Wanneer ik vandaag terugkijk en de projecten in Mersin zie, denk ik bij mezelf:
Blijkbaar worden de dromen die wij toen vertelden, vandaag één voor één werkelijkheid.
De wetenschappelijk onderbouwde aanpak van de gemeente Yenişehir,
De grootschalige projecten van de Metropolitaanse Gemeente,
De visie die zich uitstrekt van onderwijs tot energie…
Dit alles is vandaag de concrete weerspiegeling van een denkwijze die jaren geleden werd uitgesproken.
Politiek kan lelijk zijn.
Maar steden kunnen mooier worden.
En als Mersin vandaag mooier wordt, zich ontwikkelt en verandert…
Dan dragen ook de dromen van vroeger daar hun sporen in.
Misschien is het mooiste wel dat dromen op een dag, in de handen van anderen, werkelijkheid worden
Blijf gezond.

HET VERHAAL VAN MERSİN DOOR EEN LIEFHEBBER VAN İÇEL…

İlhan KARAÇAY

Vrijwel alle mensen die ergens ter wereld zijn geboren en daar zijn opgegroeid, worden verliefd op de sfeer van hun geboorteplaats.
De één mist een boom uit zijn buurt, de ander zijn vrienden en weer een ander zijn sociale en culturele banden.
De meerderheid zegt: “Er is niets zoals mijn geboorteplaats.”
Bijvoorbeeld mijn vrouw Jeanne. Elke keer wanneer wij naar haar geboortedorp Vogelenzang in Nederland gaan, zegt zij, wanneer wij door de weg rijden die aan beide kanten en bovenaan omringd is door bomen: “Ik voel mij in het paradijs.”
En ik, wanneer ik ergens een palmboom zie, zeg: “Ik ben in het paradijs,” omdat ik het uitzicht van de palmbomen bij het verlaten van de haven van Mersin nooit ben vergeten.

In ieders hart neemt de plaats waar hij is geboren en opgegroeid een grote plaats in.
Iedereen is trots op zijn geboorteplaats en prijst deze.
Toch zijn er sommigen die het vanuit verschillende invalshoeken bekijken en beoordelen.
Bijvoorbeeld ik.
Ik kijk naar Mersin, waar ik ben geboren en opgegroeid (eigenlijk heb ik 25 jaar in Mersin en 60 jaar in Nederland geleefd), vanuit meerdere perspectieven.
Veel mensen uit Mersin hebben over Mersin geschreven.
Ook mensen die niet uit Mersin komen, maar deze stad hebben onderzocht, hebben er lovend over geschreven.
Uit hun pen vloeide bijna honing.

En nu heb ik, als liefhebber van İçel, besloten om ook over Mersin te schrijven.
Voordat ik het heb over de mensen die in Mersin tot een fenomeen zijn geworden, laten we eerst kijken naar de historische en geografische positie:

Zoals u weet, werd de provincie die zich in de driehoek Adana, Konya en Antalya bevindt İçel genoemd.
In 1936 was de plaats nog een dorp en heette Mersin. In 1852 werd het een nahiye. In 1864 een kaza, in 1888 een liva en in 1924 een vilayet (provincie).
Op een gegeven moment, in 1933, werd het samengevoegd met Silifke en werd de provincienaam veranderd in İçel. Uiteraard bleef het centrum Mersin.
Onze wijlen vriend, advocaat Şinasi Develi, samen met vrienden zoals Kenan Kayaselçuk en Kemal Gülen, hebben zich sterk ingezet om af te komen van de naam İçel, die door de inwoners van Mersin niet werd gewaardeerd.
Er wordt gezegd dat de naam Mersin afkomstig is van een plant die in de regio “murt” wordt genoemd. Maar dat is niet juist.
Onderzoeker en schrijver Sait Uğur zegt hierover het volgende: “De reden dat Mersin Mersin wordt genoemd, is dat er vroeger nabij de huidige stad Mersin een stam leefde die MERSİNLİ heette. Deze stam kwam uit Turkistan. Er zijn in Anatolië nog zeven tot acht dorpen met de naam Mersin, die allemaal zijn vernoemd naar deze Turkse stam. De naam Mersin komt dus niet van de Mersinboom.”

Mersin kreeg op 2 september 1993 met het wetsdecreet nummer 504 de status van grootstedelijke gemeente. In juni 2002 werd de naam van de provincie veranderd van İçel naar Mersin. Met de wet nummer 5216 van 2004 werden de grenzen van de grootstedelijke gemeente uitgebreid tot een cirkel met een straal van 30 kilometer, met het gouverneursgebouw als middelpunt. Met de wet nummer 6360 van 2012 werden, na de lokale verkiezingen van 2014, de grenzen van de grootstedelijke gemeente gelijkgesteld aan de provinciale grenzen.

In de ontwikkeling van de stad tot haar huidige vorm kan het belang van de christelijke Levantijnen, hoewel zij tegenwoordig een minderheid vormen, niet worden ontkend. In de stad bevinden zich nog steeds twee kathedralen die aan de Levantijnen toebehoren: de Latijns-Italiaanse Kathedraal en de Arabisch-Orthodoxe Kathedraal. Daarnaast staat de bouw van een kerk voor de Grieken in het noorden van de stad op de agenda.

De haven vormt de ruggengraat van de economie van Mersin en fungeert als de toegangspoort van Türkiye naar de wereld.
Fabrieken en handelsbedrijven uit Oost-Anatolië, het Westelijk Middellandse Zeegebied en Centraal-Anatolië voeren hun import en export via Mersin uit.
De Mersin Vrije Zone, de op één na grootste van Türkiye, bevindt zich hier en biedt onderdak aan 433 bedrijven. De exploitant is MESBAŞ. In de georganiseerde industriële zone Mersin-Tarsus zijn bijna 150 bedrijven actief.

De grote aanwezigheid van zakencentra en het hoge aantal transport- en douanebedrijven in Mersin is hieraan te danken. De Mersin Vrije Zone speelt met haar kenmerken ook een belangrijke rol in de handel van zowel Mersin als het land.
Winkelcentra, die een onmisbaar onderdeel van het dagelijks leven zijn, breiden hun investeringen in Mersin uit.

Het Forum Winkelcentrum, dat in 2009 werd uitgeroepen tot het beste van Europa, evenals Marinavista, Beymen Mall, PalmCity, Sayapark AVM, Soli Center, Mersin Marina AVM en Tarsus AVM, blijven zich in de stad vermenigvuldigen. Het Forum Mersin Winkel- en Leefcentrum, gebouwd door Multi Turkmall in 2009, werd door de International Council of Shopping Centers (ICSC) uitgeroepen tot het beste winkelcentrum van Europa.
80 procent van de mannelijke bevolking en 69 procent van de vrouwelijke bevolking is werkzaam. De werkloosheid bedraagt ongeveer 7 procent.
Dankzij het snel ontwikkelde GAP-project, de Ataş Raffinaderij en haar brede hinterland is de haven van Mersin de tweede van Türkiye qua containercapaciteit en de zesde qua vrachttonnage.
Het is een van de belangrijkste binnenlandse toeristische centra van Türkiye. Met recente ontwikkelingen in de toeristische sector en nieuwe hotels langs de kust is het op weg een nieuwe toeristische regio te worden. Om de jachttourisme te bevorderen is de Mersin Marina voltooid, met een capaciteit voor 500 aanlegplaatsen en 300 jachten op het droge volgens internationale normen.

Mersin is geografisch gezien een stad met een logistiek centrumkarakter. Naast de bestaande haven en spoorverbindingen is het ook een belangrijk knooppunt voor wegtransport. De Metropolitaanse Gemeente Mersin, de Internationale Vereniging van Transporteurs en het Gouverneurschap van Mersin zijn bijna klaar met de oprichting van het Mersin Logistiek Centrum. Bedrijven uit Oost-Anatolië, het Westelijk Middellandse Zeegebied en Centraal-Anatolië voeren hun import en export via Mersin uit. Het grote aantal zakencentra en transport- en douanebedrijven in Mersin is hieraan te danken. De Mersin Vrije Zone neemt met haar kenmerken een belangrijke plaats in in de handel van zowel Mersin als het land. Het Metropol Handelscentrum, dat bij voltooiing het hoogste gebouw van Türkiye zal zijn met 52 verdiepingen, bevindt zich in het district Akdeniz.

LANDBOUW
Volgens gegevens bestaat ongeveer 55 procent van het landoppervlak in Mersin uit bos en struikgewas, 35 procent uit landbouwgrond, ongeveer 4 procent uit weiden en graslanden, en de rest uit woongebieden of niet-bruikbare grond.
De Anamur-banaan, die in Mersin wordt geproduceerd, is wereldwijd bekend. De agro-industrie is in ontwikkeling. In het centrum van Mersin worden abrikozen, walnoten, kersen, perziken en groenten op grote schaal geproduceerd, en in recente jaren worden ook tropische fruit- en groentesoorten geteeld. In West-Mersin, met name in districten zoals Anamur, Bozyazı, Aydıncık, Silifke en Erdemli, worden bananen, citrusvruchten, aardbeien, papaja, pepino, ananas, komkommer en tomaat verbouwd.

EEN SCHRIJVEN VAN EEN LIEFHEBBER VAN MERSIN, HALİL FERSAN GÜR VOOR HUN HUIS: MERSIN

“Ken jij dit lied?”
Meer dan 100 jaar geleden waren het vier aanlegsteigers die de sleutel vormden waarmee Mersin zich opende naar de wereld.
Via deze steigers werden de producten van Anatolië en Çukurova, het resultaat van handarbeid en zweet, geëxporteerd, en terwijl het Westen Istanbul niet kende, kende het Mersin wel. De kennis van het Westen werd via deze steigers naar Mersin gebracht.
In de jaren 40, 50 en 60 kwamen Europese artiesten vanuit Beiroet optreden in de casino’s en paviljoens van Mersin, en er kwamen revue-danseressen.
Als men naar de bioscoop van 18.30 ging, gingen de dames eerst naar de kapper, de heren lieten zich glad scheren, trokken smokings aan, deden een das of strik om, en de dames kleedden zich in avondjurken alsof zij naar een bal gingen. Zelfs naar de bioscoop gaan was een culturele activiteit.

In Mersin stonden moskee, kerk en synagoge in dezelfde straat.
Turken, Koerden, Arabieren, Armeniërs, Grieken en Italianen woonden als buren in dezelfde straat en leefden gelukkig in tolerantie. Zelfs op de begraafplaats zijn zij in hun eeuwige rust nog steeds buren.
Deze mensen leefden gelukkig in deze vredige stad zonder zich te laten meeslepen door provocaties en opstokerij. Want Mersin was een stad van geluk.

Heb jij, wanneer je uit de Hilal-bioscoop kwam, ayran gedronken bij İsmet de ayranverkoper?
Heb jij bij Doğan de macunverkoper voor 5 kuruş macun op je simit laten smeren en dat tijdens de pauze gegeten?
Heb jij staand een lahmacun gegeten bij Tahsin de lahmacunverkoper?
Heb jij ijs gegeten uit de mobiele kar van oom Halil voor 25 kuruş?
Heb jij op de Entel-straat de heerlijke toasts gegeten van İbrahim de tostverkoper?
Heb jij bij Osman de ijsverkoper voor 50 kuruş ijs gekocht en met bevriezende handen naar je moeder gebracht?
Heb jij in Mahfel gekeken hoe een zeeman met een waterpijp op zijn hoofd çiftetelli danste?
Heb jij op warme zomeravonden in de Emirgan-theetuin live geluisterd naar Şükran Ay?
Heb jij de eindeloze lange trappen van de openlucht Güneş-bioscoop beklommen en een film gekeken onder het maanlicht?

Als jouw vader of grootvader deze dingen heeft meegemaakt, dan ben jij een Mersinli.
En niet zomaar één, maar een echte Mersinli uit de gelukkige tijden.
En iedereen wiens weg naar Mersin heeft geleid en die hier nog steeds woont, als hij of zij zich met hart en ziel verbonden voelt met Mersin, is ook een Mersinli. Want zij hebben de geest van Mersin in zich opgenomen…

De ervaren journalist van Mersin, de oude plataan Selçuk Ölçer, deelde zijn liefde voor Mersin van 50 jaar en zijn halve eeuw aan getuigenissen. Vooral door het beeld van Mersin in de jaren 60 en 70 te schetsen, liet hij met zijn verhalen een notitie achter in de geschiedenis van de stad.
Selçuk Ölçer, die jarenlang sportverslaggever was in Mersin en de liefde voor journalistiek in de laatste jaren voortzet als columnist bij de krant Mersin İmece, vertelde in de bijeenkomst “Historische Ontmoetingen” georganiseerd in de İçel Kunstclub over wat hij had meegemaakt sinds hij zich in 1963 in de stad vestigde. Tijdens het gesprek, geleid door wijlen Lina Nasif, een van de kleurrijke figuren van Mersin, deelde Ölçer de gebeurtenissen waarvan hij getuige was in de afgelopen 50 jaar, de kleurrijke persoonlijkheden die hij persoonlijk kende, politici, sporters, het sociale leven van de stad en zelfs de lokale sterke mannen en journalisten.

Selçuk Ölçer, geboren in 1940 als het oudste kind van een vader die uit Thessaloniki kwam en een moeder die uit Kreta kwam, begon zijn journalistieke carrière in 1963 in Mersin als sportverslaggever van de krant Yeni Asır. Hij ontving zijn eerste sportperskaart in de Edip Buran Sporthal en heeft sindsdien onafgebroken voetbalnieuws geschreven. Na de krant Mersin Hakimiyet begon hij te werken bij de krant Mersin İmece. Hij gaf aan dat zij in 1952 naar Mersin kwamen toen zijn vader als accountant ging werken bij de Mersin Çukurova Fabriek. Ölçer vertelde dat hij, met uitzondering van zijn professionele muziekcarrière en twee jaar militaire dienst, slechts 7 jaar buiten Mersin heeft doorgebracht, en dat hij zich in 1963 opnieuw in Mersin vestigde. Hij zei: “Sinds 1963 ben ik erin geslaagd de sporen van het verleden, herinneringen, interessante gebeurtenissen en personen in mijn geheugen te bewaren en heb ik het stadsleven, de mensen die ik kende, mijn vrienden en degenen die ik heb verloren, bewaard voor de toekomst.”

Na het afronden van de middelbare school in Mersin zette Ölçer zijn eerste stappen in de muziekwereld en deelde hij in Istanbul en Izmir het podium met de beroemde muzikant Özdemir Erdoğan, waarna hij terugkeerde naar Mersin. Hij gaf aan dat de meest betekenisvolle jaren van zijn leven in Mersin in 1963 begonnen en zei: “Onze bioscopen, onze winkeliers, de notabelen van de stad, onze sterke mannen, ons Ak-koffiehuis, onze versierde koetsen, onze Halkevi-fanfare, onze een- en tweelaagse huizen met tuinen, onze ‘gekke’ stadsfiguren, ze hebben allemaal in deze jaren een plaats gekregen in mijn geheugen. In 1963 begon ik op de Kuvva-i Milliye-straat de eerste platenwinkel van Mersin en bood ik muziek aan de inwoners van Mersin. Ik kreeg een brede en trouwe klantenkring en hierdoor had ik de kans om mensen uit alle lagen van de bevolking in Mersin te leren kennen en vriendschappen op te bouwen. Tegenover mijn winkel lag het Asfur-paviljoen, iets verder naar beneden kende ik de beroemdste fotograaf van Mersin İlyas Yılgör, Ziya Erden, de familie Homurlu, de familie Özyurt, de taxistandplaats van de Yoğurt-markt, wijlen boekhandelaar Sarı Hilmi, kapper İlhami, koffiebrander Arapağa, de broers uit Antalya, fourniturenverkoper Ali Okay, Dado Doğan, Onbir Yusuf, turşucu Halil en de journalistieke broers Tekgüç zeer goed.”

“WIJ HADDEN ONZE KABADAYILAR DIE ZEER ELEGANT GEKLEED WAREN EN DOOR HET VOLK GERESPECTEERD WERDEN”

Ölçer gaf aan dat de bevolking van Mersin in de jaren zestig ongeveer 60 duizend bedroeg en benadrukte dat de opening van de nachtclub White Horse door Kel Hasan (Mazhar), waar families naartoe gingen, een van de meest opvallende ontwikkelingen van die tijd was. Ölçer wees erop dat bioscopen een van de grootste vormen van vermaak waren voor de inwoners van Mersin en gaf aan dat zowel de zomer- als winterbioscopen altijd vol zaten.

Hij sprak ook over de kleurrijke kabadayıs van de stad en zei: “Hoewel de stad Mersin een rustig leven kende, stond zij ook bekend om haar kabadayıs. Ik ben iemand die bij vele gelegenheden heeft gezien hoe de kabadayıs die ik heb leren kennen hun menselijke kant op een zeer goede manier naar voren brachten. Velen van hen kwamen uit Yeni Mahalle. İskarvel Ali, Benli Kenan, Yaşar Göçer, Dodo Kazım, Nedim Görman en Fedai Mustafa kleedden zich zeer elegant en deden niemand echt kwaad. Zij hielden zich aan hun eigen regels en genoten respect van de bevolking. Velen van hen behoorden destijds tot de trouwe klanten van mijn platenwinkel. Hun plekken waren de yayla’s en de clubs. Met hun eigen wetten beschermden zij vele wijken en straten.”

Ölçer vertelde ook zijn herinneringen aan de Kasaplar Çarşısı, waar meer dan 20 slagers gevestigd waren, en gaf tevens een inkijkje in de prominente figuren van Mersin: “Als je eens wist wie er allemaal uit Mersin zijn gekomen en gegaan. De Pozcu’s, Sabuncu’s, Arap Ağa’s, Merzeci’s, Karamehmetler, Oklar, Hayfaviler, Sıdalılar, Levantijnen, Butroslar, Özcanlar, Turşucu Haliller, Seydaviler, Helvacı Antalyalılar, Ninolar, Budurlar, Sevimler, Arap Zekalar, Dado Doğanlar, Tekgüçler, Dumaniler, Toroğlular, Dr. Kayhan Oktarlar, apotheker İrfan Tankutlar, de journalist Tufanlar, Sarı Hilmiler, Kanunlar, Hayfaviler, kleermaker Raşeler, Madam Olgalar, hemdenmaker Selahattinler, meubelmaker Muharremler, ijsverkoper Haliller, badhuisuitbaters Meşluşlar, koetsier Tahsinler, kebabmaker Cibeyliler, restauranthouder Abdi Ustalar. Dit zijn degenen die ik mij kan herinneren.”

DE GROOTSTE LIEFDES BEGONNEN IN HET ÇAMLIBEL LIEFDE-PARK

Ölçer onderstreepte dat het Çamlıbel Aşıklar Parkı voor hem vol onvergetelijke herinneringen zit en zei: “Ik woon al meer dan 40 jaar in deze wijk. In Çamlıbel, omringd door stenen huizen met tuinen van Levantijnen, ontmoetten de jongeren van die tijd elkaar onder de groene takken van bomen die zich over de weg bogen. De grootste liefdes begonnen daar. De geur van sinaasappelbomen vermengde zich met die van jasmijn.”

Over de Uray-straat gaf Ölçer de volgende informatie: “Het was de straat waar de grootste handelaren van Mersin zich bevonden. De oude stenen gebouwen waarin Gazioğulları, Miskaviler, Turanlar, Ergençler, Levantijnen, Sorsuklar en vele andere grote en kleine handelaren gevestigd waren, behouden nog steeds de mystiek van vroeger. De Asmalı Kahve, die zich in deze straat bevindt en nog steeds actief is, is een van de laatste plekken die tot vandaag zijn blijven bestaan en getuige zijn van de geschiedenis van de Uray-straat. Azakhan daarentegen is helaas al jaren geblokkeerd, afgesneden van de geschiedenis en kon door de eigenaren niet opnieuw tot leven worden gebracht.”

Ölçer deelde ook zijn herinneringen over Akkahve en het Halkevi-gebouw, symbolen van Mersin, en voegde eraan toe dat Akkahve een van de meest aantrekkelijke plekken van de stad was, terwijl Halkevi met zijn bioscoop, bibliotheek en de gemeentetuin, waar families kwamen, werd gedanst en verlovingen en bruiloften plaatsvonden, de stad groot prestige heeft gebracht.

Mete Ölçer was tijdens het vertellen van zijn herinneringen de Karaçay-broers natuurlijk vergeten.

Hüseyin, Zekeriya, Ayhan en İlhan Karaçay-broers hebben met de Pompeipolis Toeristische Faciliteiten een belangrijke bijdrage geleverd aan Mersin en haar inwoners. In hun muziekgazino, waar na het diner muziek werd gespeeld en daarna dansavonden volgden, boden de Karaçay-broers vermaak, en met een openbaar strand waar dagelijks 2000 mensen gebruik van konden maken, leverden zij de beste diensten aan de inwoners van Mersin.

Daarnaast verdienen ook de sociale en culturele activiteiten van de Karaçay-broers in de wijk Hamidiye bijzondere vermelding en waardering.

Wanneer men spreekt over de wijk Hamidiye, moet ook de familie Tanış genoemd worden.
De kinderen van Yunus Tanış, namelijk Sabahattin, Rıfat, Kemal, Celal, Nuri, Fahri en Cemo Tanış, behoren tot de gerespecteerde personen van Mersin.

MERSIN, DE MEKKA VAN DE NOSTALGIE

Mijn vriend en stadsgenoot Özdemir İnce, die veel waardering oogst met zijn columns onder de titel “Ters Yüz” in Hürriyet, heeft in zijn artikel van dinsdag met zeer treffende voorbeelden uitgehaald naar de dwingende houding van de Europese Unie.

Özdemir İnce begon zijn artikel als volgt:
“In mijn jeugd in Mersin bestond er een rijmpje waarmee mensen elkaar plaagden.
Een jongeman wiens baard nog niet eens gegroeid was, liep naar de mobiele kraam van een zoetverkoper om ‘sarı burma’ te kopen en vroeg: ‘Haji datli gaj bara’ (Hacı, hoeveel kost het zoet?)
De verkoper antwoordde: ‘Ülek sen barlak çocuk istemez para’ (Jij, slimme jongen, hoeft niet te betalen).
Achter deze speelse woorden schuilt echter ook een andere boodschap.
Degenen die koste wat kost willen dat Türkiye, door zijn geschiedenis, geografie, nationale eer, veiligheid en alle middelen op te geven, toetreedt tot de Europese Unie, willen dat iedereen bij de Europese zoetverkoper ‘Haji datli gaj bara’ vraagt. En dat is nog niet genoeg; zij beschrijven ook welke gebaren en mimiek nodig zijn om als antwoord te krijgen: ‘Jij, slimme jongen, hoeft niet te betalen.’”

Wat een toeval dat ik dit artikel van Özdemir İnce op woensdagochtend in Mersin las. Terwijl ik de Hürriyet, die ik dinsdag op Schiphol had gekocht, ’s ochtends om zes uur in het Hilton van Mersin las, vulden mijn ogen zich met tranen.
Laat mij, als u wilt, een kleine toelichting geven op de grap die Özdemir in een typisch Arabisch accent heeft geschreven.
In Mersin is het zoet genaamd “sarı burma” zeer beroemd, net als de “tantuni kebab”.
Een jonge jongen vraagt aan de verkoper: “Hacı, hoeveel kost het zoet?”
De verkoper antwoordt: “Jij bent een slimme jongen, het is gratis voor jou.”
Ik ken persoonlijk de hoofdrolspelers van dit rijmpje dat bij de echte Mersiners op ieders lippen lag. In Mersin was er een meester genaamd Beddur die alle straatverkopers van zoet voorzag.
Beddur, van Arabische afkomst, sprak Turks met een Arabisch accent. Om zijn werkplaats te bereiken, moest je eerst door een begraafplaats lopen. En dat gebeurde meestal diep in de nacht.
In die tijd waren er buiten de paviljoens nauwelijks andere vormen van vermaak. Cafés, bars en patisserieën bestonden nog niet.
De jongeren genoten van een badhuis en daarna van een kom penssoep.
Velen van hen gingen ook naar Beddur.
De jongeren die keken hoe hij het deeg behendig in de olie draaide tot “burma”, vergaten nooit de warme zoetigheden die zij daar aten.
Ook ik ging, al was het niet elke avond, vaak met mijn vrienden naar Beddur.
Wij noemden hem “Hacı”. Wij vroegen hem zijn herinneringen aan het leger te vertellen. En hij bleef maar vertellen.
Hij sprak over zijn terugkeer uit de oorlog. Terwijl hij zijn treinreis beschreef, zei hij: “Halep uitstappen, Şam. Şam uitstappen Beyrut. Beyrut uitstappen Antakya. Antakya uitstappen Adana. Adana uitstappen Burdur.” Op dat moment riep iemand: “Stap daar uit en laat je neerschieten”, waarop Beddur woedend werd.
Laat deze kinderachtige herinnering u niet vreemd voorkomen. Özdemir İnce sprak over een prachtig rijmpje, en ik heb Beddur genoemd om de hoofdpersoon ervan te introduceren.
Ja, de “Haji” waar Özdemir over spreekt, is meester Beddur. En de “slimme jongen” was een vriend van ons.

Mersin is werkelijk de Mekka van de nostalgie.
De herinneringen van degenen die in Mersin hebben geleefd, vullen boekdelen.
Eigenlijk zou een boek getiteld “Nostalgieën van Mersin”, geschreven door auteurs zoals Özdemir İnce, Yavuz Donat, Veysel Serçe en Kayhan Sağlamer, een verkoopsucces worden.

Over wie zou men niet spreken in Mersin?
De Deli Kadir van vijftig jaar geleden zou professor kunnen zijn onder de gekken van de wereld.
Deli Kadir droeg een pak, een vlinderdas en een hoed, maar liep blootsvoets door de straten.

Iedereen in Mersin kende Deli Yusuf.
Deli Yusuf, die twintig jaar geleden overleed, was een echte schizofreen, maar werkte toch. Hij vervoerde vlees van de wagen van de vlees- en visinstelling naar de slagers. Hij was een fanatieke supporter van İdmanyurdu, maar begreep niets van voetbal.
Met het nummer 11-shirt op zijn rug liep hij door het hele stadion en speelde hij de rol van supporter.
Daarom noemde iedereen hem “Onbir Yusuf” om hem te plagen.

EEN NOSTALGIE VAN DELI YUSUF:

Turgay Şeren was trainer van Mersin İdmanyurdu. Hij had Deli Yusuf een paar voetbalschoenen cadeau gedaan. Yusuf hing deze schoenen met de veters om zijn nek en liep zo rond. Op een dag ging hij naar een begrafenis.
Turgay Şeren en manager Bayram Birinci stonden buiten de moskee. Terwijl Yusuf zich voor het gebed boog, stal Bayram Birinci stiekem zijn schoenen. Hij kreeg daar later veel spijt van. Want toen Yusuf merkte dat zijn schoenen weg waren, begon hij in de moskee luid te vloeken en te protesteren. Deze gebeurtenis is een nostalgische herinnering die Turgay Şeren nooit is vergeten.

Deli Yusuf had ook een broer. Deze werd Deli Ahmet genoemd. Omdat hij iets minder agressief was, noemden ze hem “Vijf-en-een-halve Ahmet”.
Dat wil zeggen, de helft van 11…
Het is onmogelijk om Vijf-en-een-halve Ahmet volledig te beschrijven. Hij moet verteld worden.

In de nostalgieën van Mersin zijn er niet alleen gekken.
Er was ook Deli Sait, eveneens een fan van İdmanyurdu. Hij kon op een weddenschap een hele baklava opeten en een blik water drinken.

Ook de oude kabadayıs van Mersin zijn een bron van nostalgie. Doda Kazım, Mecnun Kemal, Küçük Mecnun Zekeriya Karaçay, Hamit Bermek, Yaşar Göçer, Kel Hasan en vele anderen hebben verhalen die nooit eindigen.
Küçük Mecnun Zekeriya Karaçay was eigenlijk een volksheld.
Wanneer mensen op politiebureaus werden mishandeld, viel hij het bureau binnen en nam de dossiers mee.

Kel Hasan heeft een voorbeeld gesteld voor heel Türkiye in het uitbaten van paviljoens. Door revue-meisjes naar paviljoens te brengen waar gastvrouwen werkten, was hij degene die in de jaren zestig de elite naar deze plaatsen trok.

Arabacı Mehmetdip behoort tot de geestige figuren waar in Mersin vaak over wordt gesproken. Mehmetdip was ook zeer ondeugend. In de jaren vijftig werd hij gearresteerd omdat hij een lijst van homoseksuelen in Mersin had opgesteld en die in een koffiehuis had opgehangen.
Mehmetdip was een koetsier. De koetsen, die destijds als taxi’s fungeerden, waren luxe vervoermiddelen die door kabadayıs werden gebruikt.

Lahmacuncu Tahsin, pazar yerinin ortasındaki fırınında lahmacun yapar ve pazar yeri ortasında bir tepsi içinde satardı. Halk tepsinin başına üşüşür ve istediği kadar yerdi. Maydanozlu ve limonsulu lahmacunların hesabını bilmezdi Tahsin. Kim ne kadar para verirse “Allah razı olsun baba” derdi. Sizler için çok şey ifade etmeyeceği için Mersin’deki nostaljik isimleri sıralamamda bir yarar olmayacak. Çünkü ismini zikredeceğim kişiden bir anı da anlatmak lazım. Böyle bir anı kitabı için kolları sıvamak lazım. Bakalım Özdemir İnce, Yavuz Donat, Veysel Serçe, Kayhan Sağlamer ve bu satırların yazarından hangisi bunu gerçekleştirecek? Mersin nostaljileri mutlaka top seller olur.

Lahmacunverkoper Tahsin maakte lahmacun in zijn oven midden op de markt en verkocht ze daar op een dienblad. Het volk verzamelde zich rondom de schaal en at zoveel als men wilde. Tahsin hield geen rekening bij van de lahmacuns met peterselie en citroen. Wie wat geld gaf, kreeg als antwoord: “Allah zij tevreden met je, vader.”
Omdat het voor u misschien niet veel zal betekenen, heeft het weinig zin om hier alle nostalgische namen van Mersin op te sommen. Want bij elke naam zou ook een herinnering verteld moeten worden.
Voor zo’n herinneringenboek moet men de mouwen opstropen. Laten we zien wie van Özdemir İnce, Yavuz Donat, Veysel Serçe, Kayhan Sağlamer of de schrijver van deze regels dat zal realiseren. De nostalgieën van Mersin zouden zonder twijfel een bestseller worden.