Stratejik bir pazarda bu yokluk nasıl açıklanabilir?

Türkiye standını bulamayan ziyaretçiler, Yunanistan, Güney Kıbrıs ve Bulgaristan standına akın ettiler.

Türkiye makamlarından katılım olmayacağına dair bir mesaj gelmedi.

Türkiye’ye en çok turist taşıyan Corendon da fuarda yoktu.

(Haberin Hollandacası en altta.
Onder dit artikel staat de Nederlandse versie)

İlhan KARAÇAY yazdı:                Mustafa KOYUNCU fotoğrafladı:

Hollanda’nın Utrecht kentinde düzenlenen ve Avrupa’nın en önemli turizm organizasyonları arasında yer alan Utrecht Turizm Fuarı bu yıl da kapılarını açtı. Fuar alanını gezenler, Türkiye’nin doğrudan rakibi olan pek çok ülkenin güçlü katılımına tanıklık etti.

TÜRKİYE, FUARDA KURUMSAL OLARAK YER ALMADI

Utrecht Turizm Fuarı’nda bu yıl ne Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın resmi Türkiye standı,
ne Türkiye Turizm Tanıtım ve Geliştirme Ajansı’nın görünür bir varlığı, ne de yıllardır bu fuarların en önemli aktörlerinden biri olan Türk Hava Yolları yer aldı.

Fuarda Türkiye adına görülebilen tek katılım, bireysel olarak yer alan Sunis Hotels oldu. Bu katılım, bir ülke temsili değil, bir otelin kendi imkânlarıyla gerçekleştirdiği sınırlı bir tanıtımdı.

Bu durum, fuarı yakından takip edenler için sadece şaşırtıcı değil, aynı zamanda rahatsız edici oldu.

DAVETİYE GELMEDİ, SES DE ÇIKMADI

Geçmiş yıllarda, Utrecht Turizm Fuarı yaklaşırken Lahey Turizm Müşavirliği ile Lahey İletişim Müşavirliği, basın mensuplarına düzenli olarak davetiye gönderirdi. Bu yıl ise ne böyle bir davetiye geldi ne de fuara katılım olmayacağına dair herhangi bir bilgilendirme yapıldı. Daha da dikkat çekici olan, bu sessizliğin hiçbir açıklamayla desteklenmemesiydi. Ortada alışıldık olmayan bir durum vardı ve ben de bu nedenle, değerli meslektaşım Mustafa Koyuncu’ya kendim fuara gitmeyeceğimi ama mümkünse gidip bir bakmasını rica ettim. Kısa süre sonra gelen cevap, şüphelerimin yersiz olmadığını gösterdi. Mustafa Koyuncu’nun ifadesiyle, “Abi, buralarda Türk ve Türkiye diye bir şey yok.”

CORENDON DA BU YIL FUARDA YOKTU

Bu yıl Utrecht Turizm Fuarı’ndaki eksiklikler bununla da sınırlı kalmadı.

Hollanda’dan Türkiye’ye en fazla turist taşıyan, Utrecht Turizm Fuarı’nın yıllardır en büyük müdavimi olarak bilinen Corendon da bu yıl fuara katılmadı.
Corendon’un yokluğu, sektörde daha derin soruların sorulmasına yol açtı.

Edinilen bilgilere göre Corendon’un fuara katılmama nedeni, kendilerine yakışır büyüklükte ve nitelikte bir standın “kira bedelinin ve buna bağlı tüm yan masrafların son derece yüksek olması”, buna karşılık bu mali yükü dengeleyecek “herhangi bir kurumsal destek mekanizmasının devreye girmemesi” oldu.

Bu tablo, yalnızca bir şirketin fuara katılmaması olarak değil, Türkiye turizminin uluslararası tanıtım anlayışındaki “eşgüdüm ve sahiplenme eksikliği” olarak okunuyor.

YUNANİSTAN GENİŞ VE CANLI STANDIYLA ZİYARETÇİLERİNİ AĞIRLADI.

Yunanistan, Utrecht Turizm Fuarı’nda geniş standı, güçlü görsel dili ve ziyaretçileri içine çeken atmosferiyle adeta gövde gösterisi yaptı. Yıllardır Türkiye ile aynı turist profiline hitap eden Yunanistan’ın bu etkin tanıtımı, Türkiye’nin yokluğunda daha da dikkat çekti. Bu durum, özellikle Ege ve Akdeniz tatili arayan yüzbinlerce Hollandalı turistin rotasını Yunan adalarına çevirmesi riskini beraberinde getiriyor.

GÜNEY KIBRIS İDDIALI TANITIM ÇALIŞMALARIYLA DİKKAT ÇEKTİ.

Güney Kıbrıs, Utrecht’teki tanıtımında deniz, güneş ve güvenli tatil vurgusunu
öne çıkararak Hollandalı turistlere net mesajlar verdi. Türkiye’nin bu fuarda kurumsal olarak yer almaması, Güney Kıbrıs gibi alternatif destinasyonların kendilerini daha rahat anlatmalarına zemin hazırladı. (Solda)
Daha önceki fuarlarda, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti katılımını kıskanan Yunanistan ve Güney Kıbrıs, Fuar yönetimine, Dünyanın tanımadığı ülke Kuzey Kıbrıs’ın kapatılması için şikâyette bulunurlardı. (Sağda)

Sonuçta bu tablo, Türkiye yerine Güney Kıbrıs’ı tercih edecek on binlerce, hatta yüzbinlerce Hollandalı turist anlamına geliyor.

BULGARİSTAN AGRESİF KAMPANYALARIYLA SAHADAYDI.

Utrecht Turizm Fuarı’nda Bulgaristan, sade ama planlı bir tanıtımla Hollandalı ziyaretçilerin karşısına çıktı. Ulaşım kolaylığı, uygun fiyatlar ve artan hizmet kalitesi özellikle orta gelirli Hollandalı turistlerin ilgisini çekti. Türkiye’nin bu fuarda görünür olmaması, Bulgaristan gibi yükselen destinasyonların önünü açarken, yüzbinlerce Hollandalı turistin tatil tercihini doğrudan etkileyebilecek bir boşluk yarattı.

İspanya, Portekiz ve Fas da fuarın aktif oyuncuları arasındaydı.
Ancak bu tablo içinde Türkiye yoktu.
Daha doğrusu, Türkiye bu fuarda kurumsal olarak hiç yoktu.

BU FUAR TÜRKİYE İÇİN HAYATİ ÖNEM TAŞIYOR

Utrecht Turizm Fuarı sıradan bir etkinlik değildir.
Hollanda’da her iki kişiden biri tatilini yurt dışında geçiriyor. Hollandalılar yılda ortalama üç-dört kez tatile çıkıyor. Türkiye ise bu pazarın yıllardır en gözde destinasyonlarından biri.
Her yıl bir milyona yakın Hollandalı turist Türkiye’yi ziyaret ediyor.
Bu rakam, Türkiye turizmi için yalnızca bir istatistik değil, hayati bir ekonomik ve stratejik değerdir.

ÖZLENEN FOTOĞRAFLAR: Fuarı bu yıl ziyaret edenler, geçmiş yıllardan kalma görüntüleri özler oldular.

Böylesine büyük ve sadık bir pazarın kalbinin attığı bir fuarda, Türkiye’nin kurumsal olarak yer almaması, nedeni ne olursa olsun iyi bir tercih değildir.
Bütçe gerekçesi olabilir.
Stratejik öncelikler değişmiş olabilir.
Tanıtım anlayışı başka mecralara kaydırılmış olabilir.

Ancak hangi gerekçe öne sürülürse sürülsün, sonuç değişmiyor:
Türkiye, Hollanda pazarına verilen önemi bu yıl Utrecht’te gösterememiştir.

GEÇMİŞLE BUGÜN ARASINDAKİ FARK DİKKAT ÇEKİCİ

Geçmiş yıllarda Utrecht Turizm Fuarı, Türkiye açısından adeta bir vitrin görevi görüyordu.

Bakan düzeyinde katılımlar yapılır, büyükelçilikler ve başkonsolosluklar ev sahipliği üstlenir,
Türk Hava Yolları bilet çekilişleriyle Hollandalılara doğrudan seslenir, Corendon gibi güçlü tur operatörleri Türkiye’ye turist taşıma iradesini en net biçimde ortaya koyardı.

30-40 TURİZM ELÇİSİ GELEMEDİ: Türk standları arasında yer alan, çeşitli bölgelerden turizm temsilcileri, Türkiye’nin tanıtımında büyük rol oynarlardı. Her yıl 30-40 bölge temsilcisine Türk standında yer verilirdi. Fotoğrafta, bölge temsilciliklerine stand veren Lahey’deki Turizm Müşavirlerimizden Neşe Kıvılcım Akdoğan, Mersin temsilcisi Numan Olcar’ı ziyaret ederken.

Bugün ise aynı fuarda ne devlet var, ne bayrak var, ne de Türkiye adına güçlü bir mesaj…
Bu keskin değişim, “normal” olarak geçiştirilemeyecek kadar belirgindir.

RAKİPLER SAHADAYKEN TÜRKİYE NEDEN YOKTU

Fuar alanında Yunanistan ve Güney Kıbrıs ziyaretçilerini geniş ikram alanlarında ağırlarken, Bulgaristan agresif tanıtım çalışmaları yürütürken, Türkiye’nin tamamen sahadan çekilmiş görünmesi, sektörde ciddi soru işaretleri yarattı.

Turizm, “nasıl olsa geliyorlar” rahatlığıyla yürütülebilecek bir alan değildir.
Turizm, her yıl yeniden ikna edilmesi gereken bir ilişkidir.

Pazarlar ihmal edildiği anda boşluk oluşur.
Ve o boşluk, rakipler tarafından hızla doldurulur.

BU YOKLUK BİR UYARI OLARAK OKUNMALI

Utrecht Turizm Fuarı’nda Türkiye’nin bu yıl görünmemesi, bir kriz değilse bile, ciddi bir uyarı işareti olarak değerlendirilmelidir.

Bu durumun kamuoyuna açık bir şekilde izah edilmesi, alınan kararın gerekçelerinin paylaşılması
ve gelecek yıllara dair net bir yol haritası sunulması gerekmektedir.

Çünkü mesele yalnızca bir fuar değildir.
Mesele, Türkiye’nin Avrupa’nın en önemli turizm pazarlarından birine verdiği mesajdır.

SORU AÇIK, BEKLENTİ NET

Utrecht’te bu yıl Türkiye yoktu.
Bu yokluk, görmezden gelinecek kadar küçük değildir.

Her yıl bir milyona yakın Hollandalı’nın ziyaret ettiği Türkiye’nin, böylesine önemli bir fuarda yer almaması, nedeni ne olursa olsun iyi olmamıştır.

Şimdi cevap bekleyen soru şudur: Türkiye, Hollanda pazarına verdiği önemi yeniden ne zaman ve nasıl gösterecektir?
Bu sorunun cevabı, sadece bir fuarın değil, Türkiye turizminin gelecekteki yönünün de göstergesi olacaktır.

                               **************

HET ONTBREKEN VAN TURKIJE OP DE UTRECHTSE VAKANTIEBEURS ZORGT VOOR VERBAZING

Hoe is deze afwezigheid in een strategisch belangrijke markt te verklaren?

Bezoekers die vergeefs zochten naar een Turkije-stand, stroomden massaal toe naar de stands van Griekenland, Zuid-Cyprus en Bulgarije.

Vanuit de Turkse autoriteiten kwam geen enkele mededeling dat er geen deelname zou zijn.

Ook Corendon, de reisorganisatie die de meeste toeristen naar Turkije vervoert, ontbrak op de beurs.

Tekst İlhan KARAÇAY                Foto’s: Mustafa KOYUNCU

In de Nederlandse stad Utrecht heeft ook dit jaar de Vakantiebeurs Utrecht haar deuren geopend. Deze beurs behoort tot de belangrijkste toeristische evenementen van Europa. Bezoekers die de beurs bezochten, zagen dat veel landen die direct concurreren met Turkije sterk vertegenwoordigd waren.

TURKIJE WAS NIET INSTITUTIONEEL AANWEZIG OP DE BEURS

Op de Vakantiebeurs Utrecht was dit jaar geen officiële stand van het Turkse Ministerie van Cultuur en Toerisme te zien. Ook was er geen zichtbare aanwezigheid van het Turkse Agentschap voor Toerismebevordering en Ontwikkeling. Daarnaast ontbrak Turkish Airlines, die jarenlang tot de belangrijkste spelers op deze beurs behoorde.

De enige zichtbare deelname namens Turkije was Sunis Hotels, dat op individuele basis aanwezig was. Deze deelname betrof geen landpresentatie, maar een beperkte promotie van één hotelketen met eigen middelen.

Voor vaste bezoekers en volgers van de beurs was deze situatie niet alleen verrassend, maar ook verontrustend.

GEEN UITNODIGING EN OOK GEEN UITLEG

In voorgaande jaren stuurden de Afdeling Toerisme en de Afdeling Communicatie van de Turkse ambassade in Den Haag steevast uitnodigingen naar journalisten zodra de Vakantiebeurs Utrecht naderde. Dit jaar bleef zo’n uitnodiging uit en er kwam ook geen enkele informatie dat Turkije niet zou deelnemen. Nog opvallender was dat deze stilte op geen enkele manier werd toegelicht.

Er was duidelijk sprake van een ongebruikelijke situatie. Om die reden heb ik mijn gewaardeerde collega Mustafa Koyuncu gevraagd zelf niet te gaan, maar indien mogelijk een kijkje te nemen op de beurs. Het antwoord dat ik kort daarna kreeg, bevestigde mijn vermoedens. Volgens Mustafa Koyuncu: “Abi, hier is niets te vinden dat met Turkije te maken heeft.”

OOK CORENDON WAS DIT JAAR AFWEZIG

De tekortkomingen op de Vakantiebeurs Utrecht bleven daar niet bij. Corendon, dat jaarlijks de meeste toeristen vanuit Nederland naar Turkije vervoert en bekendstaat als een vaste en grote deelnemer aan deze beurs, was dit jaar eveneens afwezig.

De afwezigheid van Corendon leidde binnen de sector tot diepere vragen. Volgens ingewonnen informatie was de reden dat Corendon niet deelnam, het feit dat de huurprijs van een stand van passend formaat en kwaliteit, samen met alle bijkomende kosten, extreem hoog was. Daartegenover stond dat er geen enkel institutioneel ondersteuningsmechanisme beschikbaar was om deze kosten te compenseren.

Dit beeld wordt niet alleen gezien als het wegblijven van één bedrijf, maar als een teken van een gebrek aan coördinatie en betrokkenheid binnen de internationale promotie van het Turkse toerisme.

GRIEKENLAND MAAKTE INDRUK MET EEN GROTE EN LEVENDIGE STAND

Griekenland presenteerde zich op de Vakantiebeurs Utrecht met een ruime stand, een sterke visuele uitstraling en een sfeer die bezoekers direct aantrok. De actieve promotie van Griekenland, dat al jarenlang dezelfde toeristische doelgroep aanspreekt als Turkije, viel des te meer op door de afwezigheid van Turkije. Dit vergroot het risico dat honderdduizenden Nederlandse toeristen die op zoek zijn naar een Egeïsche of Mediterrane vakantie hun koers verleggen naar de Griekse eilanden.

ZUID-CYPRUS TROK AANDACHT MET AMBITIEUZE PROMOTIE

Zuid-Cyprus gaf in Utrecht duidelijke boodschappen af aan Nederlandse toeristen door de nadruk te leggen op zee, zon en een veilige vakantie. Het feit dat Turkije institutioneel afwezig was, bood alternatieve bestemmingen zoals Zuid-Cyprus extra ruimte om zichzelf overtuigend te presenteren.(Linkse foto)
In eerdere jaren dienden Griekenland en Zuid-Cyprus klachten in bij de beursorganisatie om deelname van de Turkse Republiek Noord-Cyprus tegen te houden, omdat dit land internationaal niet wordt erkend.(Rechtse foto)

Het resultaat van dit alles is dat tienduizenden, mogelijk zelfs honderdduizenden Nederlandse toeristen in plaats van Turkije voor Zuid-Cyprus zullen kiezen.

BULGARIJE WAS AANWEZIG MET AGRESSIEVE CAMPAGNES

Bulgarije presenteerde zich op de Vakantiebeurs Utrecht met een sobere maar goed doordachte promotie. De combinatie van goede bereikbaarheid, betaalbare prijzen en een stijgende kwaliteit van dienstverlening sprak vooral Nederlandse toeristen met een middeninkomen aan. Het ontbreken van Turkije op de beurs creëerde een leegte die door opkomende bestemmingen zoals Bulgarije effectief werd benut en die directe invloed kan hebben op de vakantiekeuzes van honderdduizenden Nederlanders.

Ook Spanje, Portugal en Marokko behoorden tot de actieve spelers op de beurs.

Maar in dit geheel ontbrak Turkije.
Sterker nog, Turkije was institutioneel volledig afwezig.

DEZE BEURS IS VAN LEVENSBELANG VOOR TURKIJE

De Vakantiebeurs Utrecht is geen doorsnee evenement. In Nederland brengt één op de twee mensen zijn vakantie in het buitenland door. Nederlanders gaan gemiddeld drie tot vier keer per jaar op vakantie. Turkije behoort al jaren tot de meest geliefde bestemmingen binnen deze markt.

Jaarlijks bezoeken bijna een miljoen Nederlandse toeristen Turkije. Dit cijfer is niet zomaar een statistiek, maar vertegenwoordigt een cruciale economische en strategische waarde voor het Turkse toerisme.

GEMISTE BEELDEN: Bezoekers van de beurs gaven aan dat zij de beelden en de sterke aanwezigheid van Turkije uit voorgaande jaren dit jaar nadrukkelijk hebben gemist.

Een beurs waar het hart klopt van zo’n grote en loyale markt, en waar Turkije institutioneel afwezig blijft, kan ongeacht de reden geen goede keuze worden genoemd.
Het kan om budgettaire redenen gaan.
Strategische prioriteiten kunnen zijn gewijzigd.
De promotiestrategie kan zijn verlegd naar andere kanalen.

Maar welke reden ook wordt aangevoerd, het resultaat blijft hetzelfde:
Turkije heeft dit jaar in Utrecht niet kunnen laten zien hoeveel waarde het hecht aan de Nederlandse markt.

HET VERSCHIL TUSSEN VERLEDEN EN HEDEN IS OPVALLEND

In voorgaande jaren fungeerde de Vakantiebeurs Utrecht voor Turkije vrijwel als een etalage.

Er waren deelnames op ministerieel niveau, ambassades en consulaten traden op als gastheer,
Turkish Airlines sprak Nederlanders rechtstreeks aan met ticketloterijen en sterke touroperators zoals Corendon lieten duidelijk zien dat zij vastbesloten waren om toeristen naar Turkije te brengen.

30 TOT 40 TOERISMEAMBASSADEURS KONDEN NIET KOMEN:Tussen de Turkse stands bevonden zich altijd toerismevertegenwoordigers uit verschillende regio’s, die een belangrijke rol speelden in de promotie van Turkije. Elk jaar kregen 30 tot 40 regionale vertegenwoordigers een plek op de Turkse stand. Op de foto bezoekt Neşe Kıvılcım Akdoğan, toerismeadviseur in Den Haag die standruimte beschikbaar stelde aan regionale vertegenwoordigers, de Mersin-vertegenwoordiger Numan Olcar.

Vandaag de dag is op dezelfde beurs geen overheid te zien, geen vlag en geen krachtige boodschap namens Turkije.
Deze scherpe verandering is te opvallend om als “normaal” te worden afgedaan.

WAAROM WAS TURKIJE AFWEZIG TERWIJL DE CONCURRENTEN AANWEZIG WAREN

Terwijl Griekenland en Zuid-Cyprus bezoekers ontvingen in ruime cateringzones en Bulgarije agressieve promotiecampagnes voerde, riep de volledige afwezigheid van Turkije in de beursvloer ernstige vragen op binnen de sector.

Toerisme is geen sector die kan worden beheerd met de gedachte “ze komen toch wel”.
Toerisme is een relatie die elk jaar opnieuw moet worden overtuigd.
Zodra markten worden verwaarloosd, ontstaat er een leegte.
En die leegte wordt snel opgevuld door concurrenten.

DEZE AFWEZIGHEID MOET ALS EEN WAARSCHUWING WORDEN GEZIEN

Dat Turkije dit jaar niet zichtbaar was op de Vakantiebeurs Utrecht, is misschien geen crisis, maar moet wel worden gezien als een ernstig waarschuwingssignaal.
Deze situatie vraagt om een open uitleg aan het publiek, het delen van de redenen achter de genomen beslissing en het presenteren van een duidelijke routekaart voor de komende jaren.

Want het gaat hier niet alleen om een beurs.
Het gaat om de boodschap die Turkije afgeeft aan een van de belangrijkste toerismemarkten van Europa.

DE VRAAG IS DUIDELIJK, DE VERWACHTING EVENZO

Dit jaar was Turkije afwezig in Utrecht.
Die afwezigheid is te groot om te negeren.
Dat een land dat jaarlijks door bijna een miljoen Nederlanders wordt bezocht, ontbreekt op zo’n belangrijke beurs, kan ongeacht de reden niet als een goede keuze worden bestempeld.

De vraag die nu om een antwoord vraagt, luidt dan ook: wanneer en op welke manier zal Turkije opnieuw laten zien hoeveel waarde het hecht aan de Nederlandse markt?
Het antwoord op deze vraag zal niet alleen bepalend zijn voor één beurs, maar ook een indicatie geven van de toekomstige koers van het Turkse toerisme.