KAHPELİK !

Ukrayna’ya saldıran Rusya, dünyadaki tüm etkinliklerden çıkarıldı ve aforoz edildi.

Gazze’yi yerle bir edip, onbinlerce çocuğu ve yaşlıyı öldüren İsrail, Eurovisiyon Şarkı Yarışmasını organize edecek.

Venezüela’dan sonra İran’a da keyfi saldıran ABD, Dünya Futbol Şampiyonasını organize edecek.

Lahey Uluslararası Ceza Mahkemesi, savaş suçlusu ilan ettiği Netenyahu’nun tutuklanması yönünde karar verdi ama dünya sağır sultanı oynuyor.

Yazının Hollandcası en altta.
De Nederlandse versie staat onderaan)

                  İlhan KARAÇAY yazdı:

Değerli Okurlarım,
Bugün sizlere, alışılmışın dışında bir yorum sunacağım. Dikkatinizi daha çok çekmek için, kocaman harfler ile ve fotoğrafsız bir yorum:

Dünya çok tuhaf bir dönemden geçiyor. Tuhaf diyorum ama aslında kelimeyi yumuşatarak söylüyorum. Çünkü gerçekte olan şey tuhaflık değil, açık bir çifte standart ve düpedüz bir kahpeliktir.
Evet, bu kahpelik kelimesi ağırdır. Ama bazen gerçekleri anlatmak için ağır kelimeler gerekir. Bugün dünyanın gidişatını anlatmak için “kahpelik” kelimesinden daha uygun bir tanım bulmak zor.

Çünkü, bugün dünyada adalet herkese eşit uygulanmıyor. Kurallar herkese aynı şekilde işlemiyor. Hukuk bazıları için demir gibi serttir. Bazıları için ise pamuk kadar yumuşaktır.
Adalet terazisi eğrilirse dünya dengede kalmaz. Bugün dünyanın terazisi kırılmıştır.

Bir ülke suç işlediğinde yaptırım uygulanıyor. Başka bir ülke aynı suçu işlediğinde diplomasi konuşuluyor. İşte dünyanın en büyük ahlâk iflası budur.
Bunun en açık örneklerinden birini Rusya Ukrayna savaşında gördük. Rusya Ukrayna’ya saldırdıktan sonra dünya ayağa kalktı. Spor dünyası Rusya’ya kapılarını kapattı. Rus sporcular birçok uluslararası organizasyondan dışlandı. Avrupa ve dünya şampiyonalarında yer alamadılar. Olimpiyatlarda bayrakları yasaklandı. Eurovision Şarkı Yarışması’ndan bile çıkarıldılar.

Bu kararlar saldırganlığa karşı uluslararası dayanışma adına alınmış kararlardı ve bu yönüyle anlaşılırdı.
Ama aynı dünya, İsrail söz konusu olunca bambaşka bir yüz gösteriyor.
Lahey’deki Uluslararası Ceza Mahkemesi, İsrail Başbakanı Netanyahu hakkında savaş suçları nedeniyle yakalama kararı çıkarıyor. Hukuken bu kararın anlamı çok nettir. Bu kişi yakalanmalıdır.

Ama bakıyorsunuz ki dünya sessiz. Bazı ülkeler “Bizim hava sahamıza girerse yakalarız” gibi yarım ağız açıklamalar yapıyor. Çoğu ise hiç konuşmuyor bile.
Daha ilginç olanı ise şu. İsrail Eurovision Şarkı Yarışması’na katılıyor ve organizasyonlarda yer almaya devam ediyor. Bazı ülkeler protesto ediyor ama Eurovision’u yöneten kurumların kulağı sağır.

Rusya söz konusu olduğunda saniyesinde karar alınabiliyor. İsrail söz konusu olduğunda ise kimse kılını kıpırdatmıyor.
Sporun siyasete alet edilmemesi gerektiğini söyleyenler, nedense siyasetin sporun arkasına saklanmasına hiç itiraz etmiyor.

Aynı çifte standart Amerika konusunda da karşımıza çıkıyor.
ABD uluslararası hukuka aykırı olduğu tartışılan askeri operasyonlar yapıyor. İran’a saldırıyor. Ama buna karşı spor dünyasında veya uluslararası organizasyonlarda hiçbir yaptırım konuşulmuyor.

Oysa bu yıl Dünya Futbol Şampiyonası’nın ev sahiplerinden biri ABD.
FİFA, Rusya’yı hızla dışlayabiliyor ama ABD için tek kelime etmiyor.
Kuralların güçlüye işlemeyip sadece zayıfa uygulanması, hukukun değil gücün egemen olduğunu gösterir.
İşte ben buna kahpelik diyorum.

Çünkü adalet seçici olamaz. Hukuk güçlüye başka zayıfa başka uygulanamaz. Eğer dünyada bir kural varsa o kural herkese uygulanmalıdır. Eğer saldırganlık cezalandırılacaksa herkes için cezalandırılmalıdır. Eğer savaş suçları gerçekten suçsa bunu işleyen kim olursa olsun aynı muameleye tabi tutulmalıdır.

Ama dünya bugün böyle işlemiyor.
Dünya bugün güçlünün hukukunun egemen olduğu bir yer haline geldi.
Bu durum bana geçen hafta yazdığım bir hikâyeyi yeniden anlatma ihtiyacı doğurdu.

Mersin’deki çocukluk yıllarımda mahallemizde Arap asıllı bir genç ile Roman bir genç kavga ediyordu. Toz kalkmış, bağrışmalar yükselmişti. Araya giren Arap asıllı bir başka genç yüksek sesle “Yapma yapma” diyordu.
Ama aynı anda Arapça bir şey mırıldanıyordu: “Dırbo, dırbo…”

Mahalledeki Roman genç, iç içe yaşadıkları komşularının dilini az da olsa biliyordu.
“Dırbo”nun “Vur” demek olduğunu hatırlıyordu.
Roman kökenli genç dayanamadı ve Roman şivesi ile bağırdı:
“Aaaa… Hem yapma yapma dersin, hem de dırbo dırbo dersin!”

O gün mahallede herkes gülmüştü. Çünkü dalavere ortadaydı. İki yüzlülük saklanamıyordu.
Dünya siyasetine bakıyorum.
Aynı sahne.
ABD ve İsrail İran’ı vuruyor.
Bombalar düşüyor.
Siviller ölüyor.
Şehirler sarsılıyor.
Anneler çocuklarını enkazdan çıkarıyor.
Duman göğe yükseliyor.

Bir kısım devlet başkanları ekrana çıkıyor.
“Gerilim artmasın.”
“Taraflar itidalli olsun.”
“Uluslararası hukuk gözetilmeli.”

Sözler süslü. Ton ciddi. Yüz ifadeleri kaygılı.
Ama aynı devletlerin hava sahaları açık.
Askeri anlaşmaları yürürlükte.
Silah ticareti sürüyor.
Stratejik iş birlikleri tıkır tıkır işliyor.

Yani devlet başkanları ve başbakanlar kürsüde “Yapma yapma” diyorlar.
Koridorlarda ise “Dırbo dırbo.”
Bu kadar net. Bu kadar çıplak.
İşte dünya siyasetinin özeti tam olarak budur.

Ben gazeteciliğimin ilk yıllarında savaşların ne kadar anlamsız olduğunu çok erken fark edenlerden biriyim.
Bir zamanlar Irak’ın İran’a saldırmasıyla başlayan savaş sırasında çalıştığım gazete beni cepheye göndermek istemişti. Savaşı izlemem ve savaşın içinden haber yazmam istenmişti.
Ama ben gitmedim.
Çünkü savaşı hiç sevmedim.
Gazeteme şunu söyledim: “Beni savaşlara göndermeyin. Beni insanların bir araya geldiği barış dolu etkinliklere göndermeye devam edin.”

Gazete daha sonra o savaşı izlemek için Londra’dan Faruk Zapçı’yı göndermişti.
Ben ise o gün verdiğim karardan hiçbir zaman pişman olmadım.
Çünkü savaşın kazananı olmaz. Savaş sadece mezarlıkları büyütür.
Ama bugün dünyaya baktığımızda savaşların bile adaletinin kalmadığını görüyoruz.
Bazı savaşlar suç sayılıyor. Bazıları ise görmezden geliniyor.

Bazı liderler uluslararası mahkemelerde yargılanıyor. Bazıları ise kırmızı halılarla karşılanıyor.
Bazı ülkeler spor müsabakalarından bile dışlanıyor. Bazıları ise her şeye rağmen sahnenin ortasında kalmaya devam ediyor.
İşte bu yüzden bugün mesele sadece savaş değildir.
Mesele, dünyanın göz göre göre sürüklendiği büyük bir kahpeliktir.
Ve bu kahpelik sona ermeden dünyaya gerçek barış gelmeyecektir.

Bu kahpelik sadece bir ülkenin veya bir liderin sorunu değildir. Bu sessiz kalan herkesin ortak sorunudur.
Çünkü adaletsizlik karşısında sessiz kalanlar da bu düzenin parçası haline gelir.
Ve dünya bu kahpelikten kurtulmadıkça ne barış gerçek olacak ne de hukuk gerçekten var olacaktır.

Bu kahpelik sadece birkaç ülkenin sorunu değildir. Bu, sessiz kalan bütün dünyanın ortak sorunudur.
Adalet güçlüye göre eğilip bükülüyorsa ortada hukuk yoktur. Sadece güç vardır.
Ve güç adaletin yerine geçtiği gün, dünya medeniyetini kaybetmeye başlar.
İşte bu yüzden bugün mesele sadece savaş değildir.
Mesele, dünyanın göz göre göre sürüklendiği büyük bir kahpeliktir!

            *********************************

DE WERELD MET TWEE GEZICHTEN
RECHT VOOR DE MACHTIGEN, NIET VOOR DE ZWAKKEN

Rusland, dat Oekraïne aanviel, werd uit vrijwel alle internationale activiteiten verwijderd en feitelijk verstoten.

Israël, dat Gaza verwoestte en tienduizenden kinderen en ouderen doodde, zal het Eurovisie Songfestival organiseren.

De Verenigde Staten, die na Venezuela ook Iran willekeurig hebben aangevallen, organiseren het Wereldkampioenschap voetbal.

Het Internationaal Strafhof in Den Haag heeft een arrestatiebevel uitgevaardigd tegen Netanyahu wegens oorlogsmisdaden, maar de wereld doet alsof zij doof is.

              İlhan KARAÇAY schrijft:

Beste lezers,

Vandaag wil ik u een commentaar presenteren op een manier die iets afwijkt van mijn gebruikelijke stijl. Om uw aandacht sterker te trekken, heb ik gekozen voor grote letters en een commentaar zonder foto’s.

De wereld gaat door een zeer vreemde periode. Ik noem het vreemd, maar eigenlijk verzacht ik daarmee de werkelijkheid. Wat er werkelijk gebeurt is geen vreemdheid, maar een duidelijke dubbele standaard en regelrechte gemeenheid.

Ja, het woord gemeenheid is zwaar. Maar soms zijn zware woorden nodig om de waarheid te beschrijven. Voor de toestand waarin de wereld zich vandaag bevindt, is het moeilijk een beter woord te vinden.

Want vandaag wordt recht niet voor iedereen gelijk toegepast. Regels werken niet voor iedereen op dezelfde manier. Voor sommigen is het recht hard als staal. Voor anderen is het zacht als katoen.

Wanneer de weegschaal van gerechtigheid scheef staat, kan de wereld niet in balans blijven. Vandaag is die weegschaal gebroken.

Wanneer een land een misdaad pleegt, volgen sancties. Wanneer een ander land precies dezelfde misdaad pleegt, spreekt men plots over diplomatie. Dat is de grootste morele mislukking van onze tijd.

Een duidelijk voorbeeld zagen we in de oorlog tussen Rusland en Oekraïne. Nadat Rusland Oekraïne aanviel, stond de wereld op. De sportwereld sloot Rusland buiten. Russische sporters werden uit talrijke internationale organisaties verwijderd. Ze konden niet deelnemen aan Europese en wereldkampioenschappen. Hun vlag werd op de Olympische Spelen verboden. Zelfs uit het Eurovisie Songfestival werden ze geweerd.

Deze beslissingen konden worden gezien als internationale solidariteit tegen agressie en waren in dat opzicht begrijpelijk.

Maar wanneer het om Israël gaat, toont diezelfde wereld een heel ander gezicht.

Het Internationaal Strafhof in Den Haag heeft een arrestatiebevel uitgevaardigd tegen de Israëlische premier Netanyahu wegens oorlogsmisdaden. Juridisch gezien is de betekenis daarvan duidelijk. Deze man zou gearresteerd moeten worden.

Maar wat zien we? De wereld blijft stil. Sommige landen zeggen halfslachtig dat zij hem zullen arresteren als hij hun luchtruim binnenkomt. De meeste landen zeggen helemaal niets.

Nog opmerkelijker is dit. Israël blijft deelnemen aan het Eurovisie Songfestival en blijft aanwezig in internationale organisaties. Sommige landen protesteren, maar de instellingen die Eurovisie organiseren lijken doof.

Wanneer het om Rusland gaat, kunnen beslissingen binnen enkele seconden worden genomen. Wanneer het om Israël gaat, beweegt niemand.

Degenen die altijd zeggen dat sport niet voor politiek mag worden gebruikt, lijken er geen bezwaar tegen te hebben dat politiek zich achter sport verschuilt.

Dezelfde dubbele standaard zien we bij de Verenigde Staten.
De VS voeren militaire operaties uit die volgens velen in strijd zijn met het internationaal recht. Zij vallen Iran aan. Toch wordt er in de sportwereld of in internationale organisaties geen enkele sanctie besproken.

Intussen zijn de Verenigde Staten een van de organisatoren van het komende Wereldkampioenschap voetbal.
FIFA kon Rusland snel uitsluiten, maar over de Verenigde Staten wordt geen woord gezegd.
Wanneer regels alleen tegen zwakken worden toegepast en niet tegen machtigen, betekent dat dat niet het recht regeert maar de macht.
En dat noem ik gemeenheid.
Want gerechtigheid kan niet selectief zijn. Recht kan niet voor de ene partij anders gelden dan voor de andere. Als er regels bestaan, moeten die voor iedereen gelden. Als agressie wordt bestraft, moet dat voor iedereen gebeuren. Als oorlogsmisdaden werkelijk misdaden zijn, moet wie ze ook pleegt op dezelfde manier worden behandeld.

Maar zo werkt de wereld vandaag niet.
Vandaag leeft de wereld onder het recht van de machtigen.
Dat bracht mij ertoe een verhaal dat ik vorige week schreef opnieuw te vertellen.

In mijn jeugd in Mersin vochten in onze buurt eens een jongen van Arabische afkomst en een Roma jongen. Er was stof, er waren geschreeuwen. Een andere jongen van Arabische afkomst sprong ertussen en riep luid: “Niet doen, niet doen.”

Maar tegelijk mompelde hij in het Arabisch iets anders: “Dırbo, dırbo.”
De Roma jongen kende een beetje van de taal van zijn buren. Hij wist dat “dırbo” betekende: “Sla.”
Hij kon het niet verdragen en riep in zijn eigen accent:
“Wat is dit nou? Je zegt niet doen, niet doen en tegelijk zeg je dirbo dirbo!”
Iedereen in de buurt moest lachen. Want de dubbelheid was duidelijk. De hypocrisie kon niet worden verborgen.

Wanneer ik naar de wereldpolitiek kijk, zie ik precies dezelfde scène.

De Verenigde Staten en Israël bombarderen Iran.
Bommen vallen.
Burgers sterven.
Steden beven.
Moeders halen hun kinderen uit het puin.
Rook stijgt op naar de hemel.

En dan verschijnen sommige staatshoofden op televisie.

“De spanningen mogen niet escaleren.”
“De partijen moeten zich terughoudend opstellen.”
“Het internationaal recht moet worden gerespecteerd.”

De woorden zijn mooi. De toon is ernstig. De gezichten tonen bezorgdheid.

Maar tegelijkertijd blijven hun luchtruimen open.
Militaire akkoorden blijven van kracht.
Wapenhandel gaat door.
Strategische samenwerkingen functioneren probleemloos.

Met andere woorden: staatshoofden zeggen op het podium “niet doen, niet doen”.
Maar in de gangen fluisteren zij “dırbo dırbo”.
Zo eenvoudig. Zo naakt.
Dat is precies de samenvatting van de wereldpolitiek.

In de eerste jaren van mijn journalistieke carrière besefte ik al hoe zinloos oorlogen zijn.
Toen Irak Iran aanviel en de oorlog begon, wilde de krant waarvoor ik werkte mij naar het front sturen om verslag te doen.
Maar ik ging niet.
Ik hield niet van oorlog.
Ik zei tegen mijn krant: “Stuur mij niet naar oorlogen. Stuur mij naar evenementen waar mensen samenkomen in vrede.”

De krant stuurde later Faruk Zapçı vanuit Londen om de oorlog te volgen.
En ik heb nooit spijt gehad van mijn beslissing.
Want oorlog kent geen winnaars. Oorlog vergroot alleen de begraafplaatsen.
Maar wanneer we vandaag naar de wereld kijken, zien we dat zelfs de rechtvaardigheid van oorlog verdwenen is.

Sommige oorlogen worden als misdaad beschouwd. Andere worden genegeerd.
Sommige leiders verschijnen voor internationale rechtbanken. Anderen worden met rode lopers ontvangen.
Sommige landen worden zelfs uit sportwedstrijden geweerd. Andere blijven zonder probleem midden op het wereldtoneel staan.
Daarom zeg ik: het gaat vandaag niet alleen om oorlog.
Het gaat om de gemeenheid van de wereld.

En zolang deze gemeenheid niet eindigt, zal er geen echte vrede in de wereld komen.
Deze gemeenheid is niet alleen het probleem van één land of één leider. Het is het gezamenlijke probleem van iedereen die zwijgt.
Want wie zwijgt tegenover onrecht, wordt zelf onderdeel van dat systeem.

En zolang de wereld zich niet van deze gemeenheid bevrijdt, zullen vrede en recht nooit werkelijk bestaan.
Wanneer recht wordt gebogen naar de wil van de machtigen, bestaat er geen recht meer. Dan bestaat alleen macht.
En wanneer macht de plaats van recht inneemt, begint de wereld haar beschaving te verliezen.
Daarom gaat het vandaag niet alleen om oorlog.
Het gaat om de grote gemeenheid waarin de wereld met open ogen wor